# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0068
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0068?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4a
# Folio 17v, page id 00068502:0068
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 10r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068502&page=68
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068502/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
# Lines: 44 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

clavum
semper
Elavun, adeoque parte hnore manus, quan sit avellenda
nam
pars clavi. Verum nox est quaestio de motu, eum manus
non on tantum partem clavi sed ipsum clavam ttum facile
movetmorcat. bllud potius quaeritur cur pars clavi reliquam
partem secum trahat, nec facile una sine alia se moveri patiatur.
inutiliter
Teinde inconsiderate recuriitur ad nollitiem manus, cam
etsi loco manus sumatur percatiens frustum quantumcungues
ferri aut saxi, nihilo minus dl’avi partes sese trakunt;
et licet durun à duro facilius frangatur, quam à molli,
non tamen quaeritur cur ant quanta vi superetur cohesio
duarum clavi partium, sed cur ex istat; nec quaeritur
cur una earum non moveatur, à majori licet corpore,
(id enim falsum est) sed curnon facile sola moveatur.
(64.) Claudit dator Partem Socundam id ese
generalem de rerum matenialium principis ad nonitione
quadam quae mihi restrictione egere videtur. Nimiram
ait ad naturae phenomena explicanda non aliis esse opus
princisiis quam ea Mathesi abstracta petitis, seu doctrina
de magnitudine, figura et motu; nec aliam se materian
agnoscere quam quae subjectum ett Geonetriae. Ego
plane quidem assentior omnia naturae phaenonena specialia
mechanice explicari posse, si nobis satis essent explorata
neque alia ratione causas rerum materialium posse
intellegi. Sed ilad tamen etiam atque etiam considerandum
censeo, ipsa trincipia Mechanica, Legesque adeo naturae.
generales ex altioribus principiis nasci, nec per solan
quantitatis ac rerum Geometricarum considerationem
posse explicari. Luin potius aliquid Metaphysicum
illis inesse independens a notionibus, quas praedet imaginatio,
referendumque ad satstantiam extentionis exporten.
Nam preter ex tensionen ejusque variabilitates, inet naterce.
vis ipsa seu agendi potentia, quae transitam facit a Meta-
physica ad naturam, a naterialibas ad inmaterialia
Habet illa vis Leges suas ex principius non illis solis absolute
atque ut ita dicam buntae necessitatis at in Mathematicis,
sed perfectae rationis deductas. Hios vero senel in generali
tractatione constitutis, postea cum phanomenorum naturae
ratio redditur, omnia mechanico expediri possunt, et tam
frustra perceptiones et appetitus archaei, et ide ce
operatrices,