# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068511:0015
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068511:0015?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4k
# Folio 8r, page id 00068511:0015
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 9v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068511&page=15
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068511/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 152 lines, status machine
# Lines: 152 recognised, mean confidence 0.88
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

porro cum illa fluida telluri circum fusa motum a sole et cetris sideribus
u videnntur, dubium mllum est quim rolundatio telluns in hos quoque causas novissine refundatur
beat
cepisse
(1) Moni
planetarium
Ante omnia pro certo sumo Mundum a spectabilem quantum ad consequentias
debe
sensibile assignatri potest, in quo non possit videri humen si scilicet nlu
ubicunque autem lux videri potest, corpus esse necesse est Nullum
verbi gratia i
lanelarte
ergo punctum sensibile est in mundo aspectabili, ubi non sit corpus. Porro
nullum esse punctum sensibi ubique in mundo aspectabili astra videri posse patet. Nam
aliorum Eclipses aegueumbrae
in nostra terra  id manifeste est. Alibi etiam idem alibu ostendunt Planetarum quoque reliquorum Eiisses
qui a sole tumen motuantur, quacunu sint  positionabus. taeam vix punctum sensibile in  vastoillospatio
designari posse per quod alicujus astu radius ad nos tendens non transeat. Lucem
autem Radium autem lucis imnu non esse sine corpore pro certo sumo.
sunt enim omnes lucis effectus, quales corporum Ut qui hoc negat, pari jure corpola sunts aeparationi partium sive
Motus omnis per liquidum plenum quantaecunque sit magnitudinis pro-
in universum negare posse videatur prop.
pagatur Est enim omnis motus aut totius extra locum, aut partium circa
exem immotum Ille totum plem liquidum commovet, quia dum corpus loco exit inpleno per prosit.
s
aliud succedat necesse est unde fit quaed quidam molus in se recetntes, qui per totum massam
3
l0
quimatoique
liquidum ideo propaganae
Jure concludaturSi sit orusi
linites nulli posspanhe te mou ame
 axem re
tangentem etiqu in ounes partes.
Impulli
iei
diffindatattas
ressurio propatsatur Nam in nundo
moventur Planetae, et quidem in liquidotoot et quantum ad sensum pleno
Is autem est varius Erguiam
plunetarum reliquorum ad 
motus per lucem salt ad nos propagatur pe ser prosissieae for prop. 4 cusis der
Quaocunque in fluido motum intestinum habente ponuntur neterogenea
turbant motus aequabilitatem cum enim diver Nam aequabilitate fluidum caus
motus aequabilis est fluidi uiformitas, nulla enim tunc ratio est dissimilitudinis. Ea vero
prop. 6.
Ubicunque motus est turbatus, conatus est ad aequabilitatem num in stata
vincuntur, donec tandem res
non sit ratio cur unum potius
adeit posito heterogeneo.
alia  aliis resistunt, ergo vincuntur
eo redeat, ut ut omnibus alis aequaliter resistentibus
prop. X
motus turbati
Fluida n fluidis homoneneis collocqu beterogeneis circumdata in gultam rotundam
teru
vucet per prop. 5 aut var
sistitur tandem in aequabilitate
nisi per cum in essttam sphaericam colfecta
etam liquida in silo solida  flridis posita tra circumdata etractu temporis
colliguntur. Resistunt erim sive eum
sphaericam collecto sunt.
paulatim deteratur sive omni solidum 
rotundantur Nam nihil tam solicum est quim plicare
aliquando rotunda non fuisset,
cerse aliquando rotunda facta fisset, qualis nunc est. Quod si aliquando liquida fuit
Habemus ergo causam  potunditatis terrae, N
netotum obstaculum e
in dio tott non potest.
sunt, quod
eu
quod non exiguo tempore  in gultam collecta, it postea indurata crusta dura ob ducta
est, sine exhalantibus aquis, sine in peculiaria receptacula collectis
amnia
Habemus et Causam gravitatis num eadem cunsa quae terram rotundavit prop. 8
proso
a plabo divulsam aglobo partem repellit, nempe quia heterogeneo corpore turbatur liqui di antientis sequabilis motus
unde A graviora, id est solidiora, i minus sictiasatu
atherei, plus solidi atque terrei contine
crassi atque terrei continentia aliis graviora sunt
vae est causa Gravitatis eadem est Clastiae quoque potentiae Sitentiam
vocant Elasticam, sine ut alii malunt Elastricam, qua corpus volumen aut
figuram nutare conatar A porro liquidum nobis circumfusum solidorum interpositione ergo causa quae
tmbatur, turbatum causam turbantem removere conatur. Mn  foc fit dupliciter
sie  aut tissipandosilicet, in parem sibi subtilitatem, hot enim hetrogeneum
esse cestat quod enim pissipatum est, heterogeneum esse cessat; aut dejiciendo scilicet
in locum versus telturem ad vblimedam scilia ob eam quam lixi gravitots causem.
Nanc porro Elasticam potentiam in aere ad manifestam esse a et
pe aers in aliis quoque rebus fonte aeris se forte aeris nonnunquam interventu
am alia etium speciali ratione eam oriri posse jam dixeuns
depnehendi. Et hnc dis Elastica sublinodim cilasicae incrassioribus.
inisi sola etiam gravitate sequitur ris resiliendi Quemadmodum videmus Embolum
un magna vi introrsum re dire aeris pondere
aerius incumbentis sciendem est autem Corpora deblida, quae lo aequalitatibus at distincto,
e quem auttia extrarium, manu dinese
quanquam autem non exacte prommentias cavitate cilandant, ut emboli solen, nec
licur
hinc cavitatibus illinc promenentiis vria
duo plana exade consentian, mad tamen hiatus ancti tam arcti sint, ut aeri incumbenticui gravitatem tribuimus
et
C L
utique diducta ac mox dimissa ejus pondere in priorem statum
restituentur, nisi divulsa sunt quantum satis est ad transitum aeri dandum, tunc enim
non patent transitus,
Pater autem nihil ad rem pertinere,
 q asu e aune  u a spti
ruptura sequetur, aut certe restitutio cessabit.
muluatum lumen es
scilices
Ergom hyuido quod slu
motui vario minure
repugnat, varie propo
nub vari intestinus partu
id est intestinus motus erit
aliquamdim corporim
h0
+ t fmile manisi fuisset cans
ateria suspecit, qu
explicare.
quae cunque contigua parum a se in
vicem recedunt ea si causa
uadam satis sorti continentur.
quoniam
tmniver
cum De planitudiuem mod
tota
tui, nec sr est
sitro
s
in ligridis, sigli  vero
un totum
part
ot
ot
unsst
ciebi
 potius nom qoa
connexionis
alia
quae suffecit,sol
hanc ergo
antia perc prop.
tatis grodu
ergo eadem locum habe
rataicicalio 
tentise
caus autem quae
huic dissipationi obstat
cujus rei onusa intellius
potest motus partium
consporane satis
rtis