# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068511:0016 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068511:0016?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4k # Folio 8v, page id 00068511:0016 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 9r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068511&page=16 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068511/jpgs/default/00000016.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine # Lines: 108 recognised, mean confidence 0.92 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Causam nnnexionis in corponous explicare. Quaeritur cur corpora alia aliis plus minusve partes habeant cohaerentes. As et rei nullam aliam esse cansam aliqua habent applicationes, difficulter didncuntur, sed pantum diducta franguntur Hfinc vani formitatis gradus non difficulter explicantur priamus Ego semper in honc duritier causam pope in chinavi, ex quo experimentum duarum tabularum politarum sibi impositarum vidi; postea reper et Galilaum eande duntici cassum assignare. quanquam causam causae, grantatem sciluiet aeris et motum liquidi aetherei non viderit Granitatem tamen aens praeclare et prosus ex sententia mea ad Elasticae potentiae ac duritici explicationem vidi adhubitam a Clarissimo viro elaudro perralto Vitruvii Gallici autore alomi quas usin que agnoscere possim Ceterum er simembotit adu habeua eur si Tellus movetur motu diurito, necesse est ut imposita corpora altulit grantatis ipsius uto folida sed libera rejidere conetur per taogentem in plano paralleli ca Ex hoc Patet ex patura motus circularis. Quicquid enim circulariter movetur cessante retinaculo aut per tangentem unt per redam maxime accedentem tangent Gubiganga obis Ex hoc Necesse est ergoeste vim ea in ea Hypothesi esse vim retinelitem vi ferrae rericientis fortiorem uut alia quaedam ipla Ea vis est aut ipsa vis terrae rejiciens scilicet cum Cartesio ponamus esse urca terram corpupulae, solida incisilia, sd crebra, in quarum ita ut alus sit soliditatis in ae lapide, quam in aere paris spatii ita enim fiet ut potius solida illa subtilia rejicantur praecrassis, ac proinde crassa deprimantur atque retineantur. Alia tamen vi nihilominus opus erit, quae ipsa solida retinea rejecta retineat ne in vasta universi spatia diffugiant, ita enim neccrassa ab ipsis deprimerentur. Iteque ad nostram tandem gravitatis causam confugien- tex esse soliditatis qocuintim dum est, quae non hypothesi sed certa demonstratione nilitur, terramque non formavit tantum sed et continet, e et quicquid ei circum fusum est archis huc motum lucis diurnum secutus. Cum enim rapidus sit lucis motus, qui uno ura minulo septem millaria Germanica percursit. et vis ejus maxima patet nateriam liquidam, ac proinde mobilem, non minus radiis agitari, ac si banentus dicest baculi multi a sole ad nos usque protensi in hoc liquidum nobis circumfusum immer- gerentur, nam sive baculis cum sole circumeuntibus, sine, liquido cum vase in quo est moto et baculos deserente, motus in liquido mascetur, et cous a baculis impres impressus, quo partes liquidi tequi bacilas, id est radios quood per alius causas licet est ex prop. J. de causa connexionis Hic Motus lucis in aequatore et parallelis rejicit corpuscula solida vertus Polos in meridianis. Cum enim solidum motum liquidi rarioris aequis passibus sequi non possit, eum turbabit, quare conante ad uniforoeatem natura rejicietur in locum debiliorem, id est ubi minor est motus. Id est vel versi ssima ves permenidanis centrum eel q (qu illa locus qum occpat,s est, )verbus polos per menidianes. A Ex motu universali in meridianis directionem Magneticam oriri necesse est allo Hypothesi pleraque Magnetis phaenomena de rui elasats aiter coptinari ex causa indubitabili atque comperta, quim a Cartesio factum est ex fictia assumtitia alcunque ingenios explicari posse aibitior, altitror alios adhuc esse Motus circa Lux non potest consistere in simplici corporm conatu ad motum Nam conatus omnis dine obsteculo peropagatur in nitum. Lux displosionitm creberrimarum atque subt sissimarum aggregatum omnes repelli ac refringi potest. praestabit efectus lucis primum enim manifestum est in luce esse ict, minimos crebesri mo deinde lux in linea recta propogatur et momento; osplosionis quoque effectus mo– mento latissime funditur, et in linca recta propagatur. Nam pone id Camera utcu vasta Sclopetum vetitaneum displodi statum aer tota camdra aequaliter distribuetur Seffectus ergo displosionis ubique sentietur et revissicum quia momentos ideo brevis fima linea propagabtur id est recta. Porro displosio nihil siliud est, quam restitutio sive Elasticae potentiae actus, quem Explicuimus; non is sane hoc loco qui a gravitate aeris oritur, sed qui generatim a conatu naturce ad consistentiae sine tarium densi, rum natatus ec densitatis uniformitatem. olotum nostrum generales qui jungendi sunt: omnes senim in gravitatem, in Elasticam vim, in Magnetis actionem in fluunto in lit nau posse, quibus omnia plene definantur + et quidem dia in sphaera ia Auidi etesito anus a si corpora diversa ita mrisceantur per exigua, ut Reactio inquam id est tumultus, sine tur, et tanta sequatur comminutio, ut in partibus per quas liquidum flui lic quidur i corporum mixtione, comminuti n tm a ao entur, sequitur reactio su tangens fusiciposset Datur Motus fluidi cujusdum crcatellurem in aequatore et parallelis limitibus coercet. Sed hoc alterius loci est. Illui tamen s quaereudam, quam quod moventur simul Cum enim moturi ub pre singuts Moventur autem simul, quia in lata terta motuum varretate ubr necesseerat quaedam se secitat ai b useatum abiret, facit etiam, e ut in eodem statu perscrevare conentum quia causa subsistit enerilum complicati est, min Motus autem generales semper subststunt. Hos ergo turbat qui quiequid ab illis electum Chrporibus. t quod alique alris crapica sunt, dut et pantibus, son aeterum cur ipsae Tabulae ipsique emboli firmitabem habeant quod ubique ncesse et exrliri qm poter opus enu Circulis magnis quorum omnium centrum cimmune, centrum terre est cum can inter primarios liquidi terram ambientis motus talem suam tuentibus supra gravitatem deduximus.