# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068511:0030
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068511:0030?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4k
# Folio 15v, page id 00068511:0030
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 16r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068511&page=30
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068511/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
# Lines: 89 recognised, mean confidence 0.90
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

quae per materiam unidffunditur, hoc nomen apud rigidum examina torem tueri. Ex hipingem paris
ison est absolatum quoddam  praedicatum, sed relativum ad id quod extenttur sive diffunditur, atqu adeo
rextensiore, nonesse
cujusdam naturae diffusionem seu repesitionem a natura cujus sit diffusio meds
significat, ueque ab ea magis divelli est ut numerum
a re numerata. Et resectu Analyseos ab illis
sensionem assumfere tanquam
atque axpH Tor defectu Analyseos peccavere, et n
aliquod attributum
iciu at
et   indefinibile
Quaeritur jam quae sit illa natura cucjus natura Equidem eff
quod rexpliat non poriss
q explicar
quidem diximus Resistentiaeo
uis tere mo
atque a spatio opus ati es sed est incor qua
per diffisione jam dix inu ateriam situ
quidem jam diximus
materia, quonitur issere qua
 in alio consisteres q
in uortum promovet, cum
eatiaum Mathematicarum quibus subordinataest, principis utitur
on
Unde et doctrina physica duas scientiis Mathe
maticis subordinata est, Geometriae et dynamices, cujus
osterioris scientia Elementa nondam hactenus
satis tradita, alicubi promisi. Ipsa autem Geometria
seu scientia extensionis rursus subordinatur Arithmeticae
Actica EVres(2X 2ja
quia in Extensione ut supra dixi, repetitio est seu multitudi;
et Dynamice subordinatur Metaphysicae, quae decausa et effectu agit
porro 20 doraspikor, seu potentia in
duplex est Passiva et Activa. Vis passiva proprie constitut Materiam er pasam
= et sit nempe per quam fit,
passiva est ipsa Resistentia per quam coppus
corpus resistit mressii  non tantum
dout sed ua etalu it d
renetrationi, sed et motui; nempe ut corpus
aliud moveri in locus ejus subire non possit
nisi motu impedtentis ponnihil tatina
encita perseverare conetur in priore statu Crepugnet
Antitypia
a
Ahtituu
quam Replerus vocat corporum inertiam naturalem quam et Cartesius in Epistolis alitubi ex eo agnovit,
taque duo inembunt insunt Resistenna
ut vocant seu impenetrabilitas; et restitantia seu quod
scilicet novum motum non nisi per vim recipiant porpora
adeoque imprimenti resistant et vim ejus infotagant
uod non fieret, se in corpore praeter extensionem
augeri aut minuri possit, virium  atem non possit, neque aldeo corpus ab alio nisi refracta ejus si impelliposse
non inesset To soramixor,  seu principium
lenum motus, quodsifacit ut vis motus quidem quantitas
Haec autem vis actio passiva in corpore eodem ubique est eadem, sed
eadem et magnitudini ejus proportio
alis. Nam etsi
corpora quodam alia aliis densiora n id tamen fit,
quod pori eorum materia ad corpus pertinente magis sint
reploti; dum contra corpora rariora spongiae naturam
habent alio ita ut alia subtilior materia eorum
actio consequatur.
qua es atiute conatum
Activa primitiva, Anstoteli Errestex
eprincipium quod cum materia
en bi passiva, corpus completum constituit pristoteli dicitur
enim potentia acsum iprocedat ad actionem ad quam tendit,  quoties scilicet objicitur impedimentum.
est alterum ratura
hoc proprie consistit er T est EX5, a, tabis
aliquem involvit neque consistit in dorais nuda persistit
poro vis activa duplex est primitiva et derivatiba est et substantialis vel accidentatis
E Ce XCa H Et in
quis activa primetiva quae Aristoteli dicitur Et TE EX2Ia H N eo ZH, vulgo forma substantiae
na etsi non semper
est alterum naturale puncipium quod cum materia seu vi palb
substantiam corpoream co
conus completum constitut
anum seu se facit multanm epcbigut  egim
Adeoque et hec Entelechia vel anima est, vel quiddam oaliter
constituit quae completion est
Animae A analogum, et semper corpus aliquod organicum actuat
in perseparatim sumtum non una substantias est sed plurium agrepatum an
  ere 
it autum vis Activa dupls est alia printiva corporum pront scilicet exercitium vis primitivae
poros per labatur, quae corperi non computatur, nec motum ejus sequitur  el expectat.
pis dici solet,
paincipium est act alia derivativa. vis prim
sexrectatiortat at
num scholis intellecta, talis