# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068511:0031
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068511:0031?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4k
# Folio 16r, page id 00068511:0031
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 15v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068511&page=31
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068511/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
# Lines: 98 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

praeartificiali summam
nvotulis Srogativam, ut Jafiniti autoris pecimen exhibens,
a
rogativam, ut ex infinitis constet organis ne adeo unquam prossus nasin naturaliter aut
cunquam destrui possit, sed tantum modo involvatur
neque qonlintur diminui, ne quemadmodum nec
prorsus nasci, sed  diminui tantum et crescere
aaliquo vit alitat
etidum
involvius atque evolvi, salvo sempm
rat actuositatis primitivae gradu. quod idem proportionem
revolitirbus ep  aelatus cilicet seu
sis derivativa, est id quod quidam vocant impetum fendentia ut sic loguam
udoles a
tans ostentio non qui Hujus Nanc ostendi non quidem
et iifferre a meturs cujces quantitas non servatur. Et st spro
eandem in eodem corpore onservari, sed tamen tu pluribus
intellexere Replerus, Galilaers, il ita ut siejus projecta
interse agentibus
motum continuant, neque novo indigeant impulsu, de
quad et Gassendus elegantibus experimentis illustravit, in navi factis.
Recte igitur itaque non recte quidam putant projecta
im activam statuamus
corporibus multa cogunt, et ipsa maxime experientia,
canud
quame
eominatum, qu
 proincipium.
miper
porro vis dericativa ab Actione non aliter
notus ab. aere habere  successiouum 
tem
quae ostendit motus spontanos esse in materia, qui
eant causae genera rerum
e tanen vi a Deo rebus insitae
attribui desent. Nam dicere deum in creatione corporibus, o agendi
sicet originarie
generali, dec,n
Legem dedisse, est nihil dictu est, nisi aliquid dederit simul
emper extracrdinem
Eul efficax est, et corpora reddicit efficalia,
per quod fiat at Lex observetur; alioque
procurare legis observationem debebit. ex et
efficacia fecit, id est vim insitam ipsis dedit. Qus Cartesiani
Considerandum praeferea
o  considerandum praeterea est vim etactionem
vim derivativam atque actionem sse sec esse quid qua
modale, eum  mutationem recipiat. Ominis autem modus constituitur
per quandam modificationem alicujus absilati persistentis sive magis absoluti
Et quemadmodum figura est quaedam limitatio seu modificatio vis
pasiva, seu massae extensae, ita vis dericativn, sive actioque motiix
tis involveret quam ipsum illud quod limitatu
 quaedam quaedam modificatio est, non utique rei mere passivae
 mutabilis, iutatio vis
Unde Cartesiani, o cum nil
Variatur autem exercitiam vis primitiva, onderibativam, in concursibus
(ut nateria per figaras) jeeneribes per concunsus
intro sum aut exterorsum vertitur. Revera enim omne corpus habet
intestina sese extrorsum.
cae officium facit, ro cumquanda motus intestinus
corpus motum habet intestinum, 
traduci potest  dedaci potest. Haect
ansen
dimpeoitur, unde  omne corpus
quae quam violenter repercutiat, etiam pilae tormeniariae docent
vertit cum et vis Et
haec ipsa est
projecta
 nullum principium actionis seu activum substantiale modificabile
abjudicare, et in solum
eam transferre suns coacti, accersitum ex Machina, quod
corpore agnoscerent, actionem ips
ahilosophicum non est.
 ip
exit quaedam modificatio
se um substantia corporea persistentes per durantis
Calioqui  modificatio seu Unresu aid
ergo vis der unaqa
u
it autum vis Activa dupls est alia printiva corporum pront scilicet exercitium vis primitivae
essentialiter Elasticum est, m ne aqua quidem excepta
slicet in cursu  suo
hali Elasticum esset omne corpus leges motuum verae, et debite spicuam in ipsis
obtineri non possent. interim ea vis non semper in pantibus sensitulis seo se se
insibilibus corporum partibus reddit. Parro in concursu
nvicem resiliunt, ut id fit  per vim Elasticam, unde revera corpora
dicutete minationem.
impulsus alienus,antum occasionem praebet agendi, et ut sicam
Hinc autem intelligitur reim Elasticam, et omnia alia phaenome
et si admittatur vis illa primitiva, seu Forma substantiae (quae revera
etiam figuras in materia determinat, dum motum efficit) tamen
in evi elastica aliisque phaenomenis explicandis, semper procedendum esse
a  s. ure e   
+ hac ipsa qondantenas
anim ali,  substantia et
ri einsanti
tesiamsconcipitur
longe aliom quiedam ess succeio