# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068511:0032
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068511:0032?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4k
# Folio 16v, page id 00068511:0032
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 15r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068511&page=32
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068511/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
# Lines: 106 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

od jam finiam adjicere placet est
sartesiani plerique Formas vireisue in corporibus aud atter
rejociant, Cartescum famen in
otessum tantum prosessum, se nullam inven
iis utandirationem. Equiem fateo si usu careient
ipsum essus ostendi. N
sta sunt priacipia techamsui; quo omnia in
orporibus reguntur; ad etam a sine in Act
cinditorum scum ccleferrime viru soh. Chustothor
Numnia in lysica ua Eglectica doctriaam
meam non scetis pergeptam
pnitiga variatio situs impossblle foe
ut allus contingit perciptibilis cuiquam varaiti
um semper aequiba tentra hunitatis substifuant
seponendoque conatum sive binitendendi ad futurum
subtatis scilices Enfelechiis) praesens unius mome
atus rerum ab ul tegunis ajusque momentistat
distinqui non possit. Itque Arististelem persex
arbitror, cum praeter motum localem etiam
per motus qui sunt moditicationes formae
Et inane est, cum rationes distinctae et specificae reddi
debent, ad formam sec primitivum in re vim generice immediate et generice
cortugere, uti inane est in creaturarum phaenomenis taptum enim inEntelechis seu fadorami
explicandis recurrere ad primam substantiam seu deum
aisi ejus instrumenta vel fines smat aut sines simul
speciatim explicentur, causaeque efficientes proximae aut
etiam finales propriae recte reddantur, mmin enim
non minus essirientes finales ut potentia ejus et
sapientia appareat. Omnipo enim (quicquid dixerit
Cartesins) non efficientes tantum sed et finales caus
un physica rectia explicari convenit tunde
pt punt physicae tractationis; prorsus quem admodum
dimus male exponeretur, si quis partium materiam et
materiam structuram traderet tantum,  non usum.
r ostendi Cartesianos etiam viriam derivatarum
explicari diamus Mechanice, excipiendas ipsas Legum Aechanieum Motus rationes, seu princista  p
Et jam supra etiam monui, e cum omnia in natura
rationes, quae non ex solis mathematicis fsibus, imaginationi
subjectis, sed ex fonte metaphysico, pdi dentunsare nempe scilicet
ab aequalitate causae et effectus deduci debent Nempe ut jam
dictum est, physica per Geometriam Arithmeticae, per dynamicem
artesiani vero natura virium non satis intellecta vim motricem cum motu
Metaphysicae subordinatur
es vigcum Motu eo vim cum Mota s confundentes graviter in
legibus Motuum constituendis sunt lapsi. Nam cum intelligeret Cartesius,
vim eandem in natura debere conservari et corpus eum vie suae (deriontivae
scilicet) partem alteri tribuit, sum partem ita refinere,
ut summa virium eaiem maneat; deceptus exemple aequilibrii in
quo vis illa locum habet quam mortuamtappello, et quae in respectivo
in finite simalis pars est)
cpedidit seu vis mortuae, quam Voco, (quae hic in compatum non
verit) credidit vim esse in ratione con
quod vocat quantitatem motus, quo nomine intelligit, factum ex ductu massae 
composita massarum et celeritatum. sive idem esse eum eo
 ducta in celeritatem. Cum tamen a priori a me sit alibi
demonstratum vires, esseesse in ratione composita ex simplice
dim absolutam n ut quidam putant
massarum, et duplicata celeritatum
em especdioa datu
corparibus conservani. Scib quosdam
quantitatem motus quam dixi. Eaque Carte sirnoram opiaro
e l foeojos nterdi sium
etiam phrenomenis imnibus puguat, nostra perfec mirifice
In eus etiam erratur a Cartesianis, quod
putant mututiones fieri per salium, tanquam exempli
causa corpus quiescens momento possit transire in statum determinati
motus, aut tanquam corpus in motu positum subito redigi
possit ad quietem. non transeundo per intermedios velocitatis
guadus. Quia scilicet usum vis Elasticae in corporum
Concursu non intellexere. quae si abesset, fateor, neque
lex quam voro continuitatis in
tra obscavazetur per quam evidantur saltus
neque lex aequivalentia, per quam qua vires
conservantur; neque alia egregia aut Naturae Architectae
ipsa autem vis Elastica omni corpori insita, ostendit
etiam omni corpori etiam corpori metum intestinum inesse
et vim primitivam (ut ita dicam infinitam, liet tu ipso
invensa locum haberent, quibus
fornicl quari pr tantam om hapes quantar altirato aerist imtendtatis pondist
concursu, circumstantiis exigentibus vi derivatio cu aerisimnas pondus ia
 occasinem exea conae plreta xp
fuit abeundum, sed quae nunc attuli ad principia ipsa No substantiarum Corporeatum parit
sunt alia multa in quibus a Cartesio mini
determinetur  
potissimum referuntur et ad antiquam Scholae sanioris
philosophiam, si recte interpretere, vindicandam valent. Quod, in faltor ab 
Hoveratus Fabrius vir eximius defernit schelam ubi opus non eunt sautoribus, quam
omnemque corporis substantiam (homine demto in solo passivo collocavit. Doctissimis A
 sed ubi deserenda Et gravitatem, vim Elesticam  rare factions maces ax HTcos, tamqum
Ptolemaei p in veferum
quod scilicet ninim descrtam ubi
et recentiborum placitis versotissimi, dectissimique piri, cujus doctrinam Rne ipse insignem Romae ipse perspex
mert
unice explicari non possent
tiam  verit et pum philo saphio B. p.
formarum ei qualitatum a magno usum
hilosophria  (a qua plurimum nihi pollice et) nondum ad nos pervenit.
sidt ntetudaacs
tandem agno scere dogse
sentur non Conserbari
niturm enhanc solam pro vicisilturi
on manege conclud ubi sit motis veru
Hisse confugisseqad quanations causa
 ad antan
necessitas materiae, et pulchri
tudo formae conciliuntur