# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068514:0016 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068514:0016?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 6 # Folio 8v, page id 00068514:0016 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068514&page=16 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068514/jpgs/default/00000016.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine # Lines: 86 recognised, mean confidence 0.89 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. vel continuum, materialiter finitum vel infinitum. iconfinuum, cujus partes communi termino connectuntur. Estue vel extensivum re intensiouiue. Eixtensivum curus partes cxcla partes, evee simul ut mangiti magnitudo a angulu vel sucessive ut duratio tempris: Incensivum cum partes intra partes Quantum intermi pond semper angeri, potest, termtrabile cuujus maximum datuo ut angulus maximus est rectus ala distantior consangoinitatis minima inter patiem et filium, nu rn moralibus caximum sil est majestas, item convenientia actionum cum lege non recipit magris c.5 de modo quantitalem exercite definiendi. Inchoalive vel perfecte et Asolabe vel pb unda termmorum imiloalive vel ubsolutes vel hespesine nt esteta, cousue copo matione omne notatione, sive positive sive negative gestrm, conpusu opisaatione ut omne quoddam. respective comparatione, in Terminis generaliturs, si dicamus reuesse alia majorem vel minorem, vel etiam intra certas terminos cadere Merfecte iterum vel absolule vel respective e absolate vel formaliter, ves imalerialiter. Formaliter ut siquis dicalplanetas esse septem, angulum horozantis ad Meridianum esse rectum. personas esse in terlio consangvinitatis, gradum. alerialiter si res alica palpanda texhibetur, ut si quaratur quam diutamaspt aevi recentis coctio quam longatabula, quam duru pants, et exhibeatur id ter orando patco noster hibulam intyfudam praebendo, anem premendum porrigendo; sed quia dam sentire cessamus formam ranc delerminatam nec ipsi praeuse concipere necalis respondere possumus sionc ut nobis consulamus Mensurarum ultimarum pediis illiae, assis definimus quae in quavis bene constituta Republica sub quari Materia statui semper et asservari solet respectire ad aliam fanquam ad mensuram exprimendo ratione equalitalis aut in aequalitotis sune reportionem cap. 6. De Numero quantitatum aptissimo Nomine. Quantibter tum demum perfecte se concipere, pulait inteelectus, quando cognoscit tum homogenertatem Mensura cum re Mensuranda loco generis, tum umerum loco differentiae (Unde in ineffabibilibus aut procedit suppositive, aut numero dtitur popinquo.) Hinc patet aestimativuu Cap. Z. Excensionem omnis quanti Vicarium sustinere rationem. Numerum eiam profundi de fini denommpervo reddi simile. sime Calentem figuris suis prodit ex tractionemque radicum exhibet. In pleisque quanti na turalibus cum ipsis suml crescit et decrescit. Omnium qua Uenica sursforma omnium quan titatum lationem clare e eracte refert. Qui ea quae de Exlensione hactenu erat sunt ope scheinatum ordine prosequatur omnia quasi ducdum onnotuisssent, et perquanda reminiscentiam perspiciet. Mens, Mens humuna huc admodum ppenta est. posunt Verles Veteres calholicasu, Magnitudinis ccoes ideo in lineis tradidere, dactiinae gratia, patet ex libro Euclidis secundo et quinto in inffinitum augeri et minii Romelria tantam ingenio Conciliad habilitatem hit qui prlius in Geometricis bene versatus, est ei eliqua scibilia vecul ullio cedant, nam cognitionem aestimativa seu ex aclam claris menadisque exemplis sistit Eadem docet sine verborum auxilio meditari, quasi trutu mandustons et intrituandiloris ut possimgres relectis verborum putaminibus in suis naturalibus intueri suce Logomachia Tum alias vix sine verborum aualio possimus meditari c. 8. cognitionem c. aestimalivam esse venomituativa perfectiorem. Efacobsr etiam sarborius intellectus capit, sed ea in qualialibus non ita procedit, sed sumenda ab earum causis vel effectibus sed ad eam remopus res qu qualasote pstimandas et res sis praeditas exacteladmodum esse perpctas. Aestimaliva perficit denominalivam, inde ut exaor instituetur comparuo. Hinc ex ergunt qualitales secundo genitae, quantitatem, involventes proportionalitas partas simplicitas, copositio figura situs, regularitas aequabilitasc C. 9 os) alitalerinum sciendi modum pondere Rensura numero d Exomnia ferit es Nac ut ralgus pulat tantum artificia tantus ubique est Effectus quantum causa potest ed et in naturalibus est observandus, (ubi ora Mechanice 1) C. (0 intensive perfectior cognitio estimaliva eaclensive denomination plura enim depo minatioe novimus. Sed contra aestimaliva melius exculta. Ita in Alstedii incyclopordia dimidiu fere scentiarum pars est aestimaliva. recenset disciplinas Caestimativas ubi paulometua est raljonum et proportiogum vi genere distinguet Motum seu esoronomicam a potentia Motrice in Mechanica. Ignis in pypobolia adde opticam Aertus in Aerometria, addethermomelim rygromelium barometra, Aquarum in Hydro metria, Corporum terreoum in Archrlectonica. Pretium rerum in Apologistica Usu aestimativa separatum tradit tulo Matheseas quasi dici– alinae seu segentia K2) 280H duo quasi Encyplopaaediae emispheri t unum philosophiae quod rationes denominativas tradit, alterum Mathesaos quod ostimativas. paimum habet amor est seu ea nalus screndi posterius ipsa scientra itaque quod docent scrolastici memoria magis quam judicio post inventa veterum esse opque hoc intelligendim de cogmmtne denominativa. Ita Mehaphysica rerum denomlatioes commnissimas recenset. physica vulgaris corporum glaturalium denom un tiones genericas exhibest, hilosoperia moralis virtatum nomina concicne disposita rsas se e ia etet es tilqu tn pord 0d e rad in m hctium he s hessi li si euiolattem interum a ta possium orgeriom smltem istibm