# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068517:0089
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068517:0089?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 9
# Folio 37r, page id 00068517:0089
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068517&page=89
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068517/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
# Lines: 67 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

et
sunt
ua
ali–
no
N’as-
uas
tum
i po-
ense–
se
rari.
erari
cami
con–
et
dia
atiae
er
ope
cide,
nem
tio-
dona
fecta
Cnte
ptiae
am
pro-
pria perfeotio, essentiae perfectio diritur. Illud enim recte et proprie
perfectum dicitur, cujus essentia perfecta est. Et quomodo essentiae per-
fectio, vel imperfectis rebus communis erit? Duin potius res
illae perfectae dicendae, quae perfectam habent essentiam, a pohori
enim fit denominatio, et essentia rei pohir est operationibus ejus de
cum hae ab illa tanquam fontefluant, illorumque haec sit mensura. Ut
enimse res habet in esse itaetiam in operari. Ex quo magis conctu-
dendum foret, nullam dari perfectionem secundam, sive in operan
do, nisi praecesserit perfectio prima, sive in essendo; tantum abest ut
perfectio secunda sopric, perfectio vero prima improprie et abusive ita
dicatur. Forro imperfectum non male quis tribuerit in perfectibile
quod etiam Ens potentia dicitur aquibusdam; sic materia Ens
est perfectibile ratione formae a qua determinat et perficitur) et
in imperfectibile. Sed pergendum ad alia. Ens ulterique dicunt esse
vel a se, vel ab alio. illud quoque dicitur independens, vel increatum
hoc dependens et creatum. Sed nec haec affectio disjuncta totam
entis latitudinem exhausit. Spiritus, qua spiritus, nec ase est
nec abalio; sed quidam spiritus a se est ut Deus, quidam ab alio
qualitar qua talis, nec a se nec ab alio, alia enim a se est qualitas
ut v. g. justitia misericordia  divina, alia ab alio dc. Finimus
C
autem Ens ase, quod externum sui principium non habet. Ens ab
alio, quod externum sui principium habet. Et hoc est vel naturale
quod a natura produritur, vet artificiale, quod a cura artifiois
procedit. Quidam Metaphysici, omne Ens in naturale et Artifi
ciale tribuunt, et sub naturali etiam supernaturale compre-
hendunt, sed minus recte. Illa enim quae non ab aliis sed a se
sunt, sive aeterna, qualia sunt Deus d naturalia non recte vocant
multo minus artificialia. Unde alii trichotomiam malunt, dicentes
Ens est vel supernaturale, vel naturale, vel artificiale. Porro
esse
Ens aliud dicunt necessarium, aliud contingens. Illud esse dicitur im-
mobile, sive immutabile, item incorruptibile, invariabile, indefectibile
Hoc, mobite, sive mutabile, item corruxtibile, variabile, defectibile.
De neces
se
in
ra