# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068517:0090
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068517:0090?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 9
# Folio 37v, page id 00068517:0090
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068517&page=90
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068517/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
# Lines: 49 recognised, mean confidence 0.90
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

De necessario autem et contingenti bene hilbertus gaoheque lib. 3
Instit. prim. Phil. cap. 14. p. 165. Divisio Entis innecessarium et
contingens non est sumenda in ordine ad effeotum, quasi dicas quae-
dam est causa necessario agens, quaedam libere; sed in ordine ad es
sentiam, quoddam est Ens indefectibile, quod nulla in re deficere potest
ut Deus; quoddam vero defectibile d contingens, ut creatura. Omne
enim quod potest non esse, est contingens. Luanquam enim caelum et
intelligentia non habeant internum suae corruptionis princgrium, tamen
quia essentia sua privari possunt, contingentes dicuntur. Haec ille. Nos
ita, Luod est sive exissit, necessario existit, idque ex necessitate vel
simplicisive absoluta, sine ulla causa existentiae et immutabilis
naturae, ut deus, vel ex causa necessaria; vel contingenter existit
Sed quia nec ita tota Entis latitudo exhauritur, Substantia enim
v. g. accidens, qualitas, qua talia, nec necessuria nec contingentia
dici possunt, cum utrius que generis in diversis rebus exempladent
idem dehac disjuncta Entis affectione, quid de aliis diximus, sta
tuendum est. Caeterum ad hanc de mutabilitate et immutabiitate
contiderationem, pertinet et tractatio de motu. Quod vocatulum
valde ambiguum est; ideoque specier illius non dantur, sed modis tan-
tum quibusdam distinguih. Luando idem denotat quod effectum
ad Logicam pertinet; si protransmutatione, aut alia corporis
naturalis mutatione sumitur, ad Physicam spectat; quandove–
roessentiae mutabilitatem denotat, metaphysicae est consideratio-
nis. Praeterea mutabilitas alia est essentiae, de qua hic loguimur
alia vero est voluntatis. Et haec vel ex gravibus fit causis, atque
potius
inde non imperfectionem, sediperfectionem importat. Vet sequioris
est conditionis, puta quando quis sine causa sententiam suam mutat
et haec in vitioponitur, est enim nihit aliud quam inconstantia in
propositorecti. Unde qui ita sententiam mutat, Ethice mutabilis dicitus
qui vero ob rausam propositum mutat, mutabilis Ethice non recte
dicitur, quia potius prudens et in officio constans habetur, imo nisi
id fecerit, imprudens et stulte pervicax, dicih. Sic Deus scrpe mutat
decrehi
dem
m
ve
on
leo
n
m
o
a
tia
ut
a
no
c
ea