# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0107 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0107?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36 # Folio 54r, page id 00068529:0107 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 55v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068529&page=107 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068529/jpgs/default/00000107.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine # Lines: 78 recognised, mean confidence 0.93 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Compendium. Pyrobolicae artis Materia nita einitur ex locis umbro sis et cavermosis, ubi nec s dul adita inprimis exstabulis caliisque locis ubi reliquiae animalium niscetur hoc erricum cineribus robous fraxini, utrr, cae Terorumque duriorum lignorum et cum calae viva. Tum aqua dulcis immittitur quae foramen exignum in vas subjectum defluit Htanc terram vari exeectam et purgatam, seipsa in salem oncrescere permittunt fusione purgatur sucolur suis facibas Carbones pro pulvere pystio ex levioribus lignis, ut ex corus lo &t salice rejectis modosis et dunioribus partibus Mixtura partium pulvrris: pro Tormentis N. 100. 5. 25. C. 25. prosusquetis 1I. 100. 5. 18. C. 20 potentissimus N. 100. 5. 12. C. G. Nempe primo casu Nitrum reliquorum dupeum, reo tuplum, tertro quaditplu nt5 Modus miscendi materiam omnem separatim terunt deinde in corporant, tum affundunt aquam dulcem et excoquant, donec evaporetur aqua fere tota et materies spessior evadat, deiude ubi ad solem vel in Hypocansto siccala fuerit per set aceum cribrum transmittitur. Ali; pro aquo simplice urinam acetum, vinum adustum adhibent, sed alii hoc am ut inutilia repbant vis omnis in eo quod brevissimo tempore in ignemavit, et majorem extensionem affectat si in minutissimam farinam constipetur ut grana amittat lente comburitur, et dixentua nachinam globum tormentariam ejiciae, per inde acsi aqua maduisset, quia sporitus ignei subito satis omnes partes pervadere non possunt idem fit si nimiua dispersus est pulvis se idem en vacuo Magdeburgico +) Non tamen majora justo debent esse grana. quia alioqui majores poros inteo se relinqu verent qui cum majorem habeant rationem ad minus illud spatium, minuent ia segpa vitic pulveris pyris Nimii carbones horum signum ingredo vel si digitis attrita grana facile cumpantur, si supratabulam accensus eam nimia ingredine infecent vitintur humi ditate, quae salem nitri in humorem resolvit, itaque pondus mensuram pertiati pulveris cum alia mensura pulveris optimi comparare, et tontundem nitri addere denno contandere di granulare potes Ratio physica materiarum in pulverem postium ingredientium. Nitium resolvitur in extalati. onem ventosam sed addenda materia quae flammam concipiat alioqui subito extingueretur. Et ne flatus ex nitro erumpens sulphuris flanmmam extinguat carbones adduntur, qui ipso flatu magis Pyrobole vel RRocquetae, (. italis raggii) ex materia fiunt parulum a commun pulveris compositiont differente Manora exquisitiorem aut fortiorem requirunt, nempe aut 30. Nd 0. C. 18. Haec materia pistillo constipatur vi mallei adacto ut materia sit firma mensurari pt quantum pulveris in s eritate op us endum ati taletitumr non intotum, nec in tanta copia accenduntur, unde languide ascendunt, et distorte feruntur pyrobola teretrari oportet, alioqui incompinat Foramen ergo habere debent per modum cylindri, quod ad duastertias perveniat, et in imo Catitudinem habeat quartae parti pyroboli aequalem: Hoc terebratio inter pusrobolistas tanquam secietim habetur. Aliqui eam in oncrando peragunt, aliqui in duro jam et compasto materiae corpore. Foramen medium mani aequaliter pervadat, materia tentiores quae majoribus pyrobolis adhibentur majora etm et aatiora habent fora mina in minoribus dyrobolis latitudor rificum est ad altitudinem seu aethitudinem ut 1 ad 6 vel in mediocoibus ut 1 ad 5. in magiribrem poit omtbi AL1. AC7. Md, 2. Dt enium 14 nam materies simul accensa non crescit crescentibus diamebris manebit n AB aequo DE. circiter (+deinde mihi considerandum videtur aucto orificio exeuntem scrritum contra aerem resistentem non eadem viiss operari, cum auctum est foramen facili– enim in omnes partes dilabitur, eratqu exitum reperit laquirenduma quid fiat si pyrebolum initio angustique, vel si osculum minus majori inseratur. +) Geolei quieq on puhobota quaque cum sunt cylindri inter se non similes, c diametri ectum non descent in subtriplicata raive diametrorum globorum, sed paulo majore sundus circa quem complicantur chartae habet diametrum quae tres quadrantes obtineat diametri vacui formae. simplicissima: si tenui virga alligetur quo sit octupta pus roboli in longitudinem, et eum ipso tamen sit in aequilibtio aut saltem trantisper praeponderet si digitum pauda pyrobolorum speries. ntracforamen accessoriam apponas. interdum duabus aut oribus alis instruitur, ut recta feratur qua dele Altia species pyrobolorum, quae ubi ascendere ictum habent aequalem sclopeto, materia consuetae imponitur chartaceus vel ligneus orbis, calido, glutine chaitaceo tubo adhariens, cui ad altitudinem unius diametri imponitur putois granutatus, tum stringitur superior pars punoboli, poterit ictus fieri ex lamina ferrea relacto exiguo foramine, quod impletur anguere pullio. D. obiculo perforato ad semidigitim comgoni Eaet adest pulvis pusrius granulatus cui imponuntur 3 aut 4 minora p92oboli el 4 horum loco sulae et scintillulae de quarum copositione infra. pypobolum majus includens minus et hoc aliud o super obbiculospaforatus supra manm. tum pulgis granutatus advellitudinem emidipae digiti tum rarsus orbiculus pulvis; materia ordinaria orbiculis pulvis, arc. aliquotres y. pylobolo mediocum adduntur Tabuli ex calamismlligno levissimo aut papystacei perforatiomne, et in helicem corspositi ita hyrobolum inter ascendendum alia emittet. incei. P. fere ut 60, si post pulveren Geranulatum religatur adhobito excyno relicto fora- vibus minores pus roboca. In supremo ictus ferreus ne usclussri indeiter novum pyspobolums cum maa consueta orbieulo, pulvere, hoc ad autter ao pycabctum. l pro untro lucenteg lobuloptares mi quae siumt accenduntur terus inei la tet Eib. ereo tr a lna q aepidat t. r.