# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0228
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0228?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36
# Folio 113v, page id 00068529:0228
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 112r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068529&page=228
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068529/jpgs/default/00000228.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
# Lines: 65 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Et nisi n Mristiani ad Echinadas
vicissent, Turcica potentia italiae
imminebat.
Nunc ad navalla pugnam venio
quae quanti momenti sit, ex eo intelligi potest
quod Romani non ante Carthaginensibus sbello quam
re navali superiores fuere; et Actiaco pugna praetio
de imperio Romani orbis inter Aux Octamum Augustum
Octarium Caesarem, et Marcum Antonium 
e pete non tantum commerce
 oibis, sed et regnorum vires tuxus om
Apparatum navalem terrestri majorem esse negari nequil
quot raves tot quasi arce terra quisque miles se circumfert
mari quot naves tot quasi arces sive propugnatula
cum suis praesidiariis circumvolitant; et paucis
navibus plura majoraque tormenta quam integris exercitibus
adsunt. Etiam in loco capiendo plurimum est artis
jam Cum ad puu Locus Etimi
Nostra memoria Batavi  conspirante Gallonm
Arglorumque potentia junctae Anglorum Gallorumque Classi
inferiores inter lota brevia etse piudenter
continuere, ut nari non cederent, nec tamen nisi iniquo
loco invadi possetit, quae res tunc Rerpublicae, terrestribello
pene oppressae seluti fuit
pluri
plupimum
In ipso praetio maxi interest.  remis an velis solis
mani
aquidum
naves agantur. Equidem in meditarraneo recessaris
interdum aegre remt, gateris, sive triremibus careri potest,
quia sepe summa est aeris tranquillitas et aliquando necesse fiut
velarias naves a triremibus trahi, In summa tamen
nulla est triremium ad Et Galeasse quas vocant, ingenti mote sua interdum
ralis naves noles bellicis oceani navibus p interdum aliis navibus patmam
dubiam facere possent, sed quia v vis hominum
cum remos aginttum cum vi venti vela agentis nullo
moventia
modo comparari potest, plerumque et in summa praevalent
bellicae oceam naves qualis Z illa Gallica Solis Regiia
nomine celettrata, quae apud Hogam perit, quae etsiicentum et viginti
tormenta ferret ferens, et tamen nulli alteriagilitate cedens.
cujus a ex quod non pro merito habitum quereretur, ad turcas trans fugit
Maxima in pratio seent navalis scientiae pars est
vento benea utiss nosse. adimere hosti venti beneficium, et
in suos transferre. Extat de Evolutionibus militarit Nauticis
opus Turvillii qui ex classi gallicae cum summo imperio
praefuit. Idem argumentum vir doctus jesuitici ordinis
reius nauticae bene peritus, fusiis ingenti libro prosecutus est
40
Est autem id mirum in hoc genere, posse navem
vento etiam ad verso ferri, non ita quidem, ut 1. nea quamdes
recta contra ventum eat, sedutan tamen ut curt seislinea
ut non magnum cum vento angulum faciat
Ea arte si ut eodem vento duae naves contrarios
fere cursus tenere videantur. Ejusque paradoxi ratio est
quod incursus ictus obliquus inali nonnisi in recta ad planum
perpendiculari agit, quae quidem res figuris adhibitis
illustranda foret,
municantur
etsi certissimis
Mathematicorum
demonstrationibus
experimentisque
nixum