# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0274 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0274?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36 # Folio 136v, page id 00068529:0274 # Scan: The same scan is also registered as fol. 137r; its text is given once, here. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068529&page=274 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068529/jpgs/default/00000274.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 179 lines, status machine # Lines: 179 recognised, mean confidence 0.96 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. uu puteus aliquando tit in medio operum, undiue versus ipsum inclinatorum, eo consiti ignes artificiales injecti in puteum ruant ubique fiustra desaviant Mnnitionem satisfortem censebo, in quaparios decuplo hostium numero resistere possunt obsessi Transversae utiles ad evitandam cladem a malis punicis seu granatis, nam ubi plures sunt trans versae, granato illut incidente diffugiuat milites, poet post transversas latentu dum dissiluerit sed ad hoc sufficient corbes +) solant loricis infigi pali horizontales quercini, ascensum impedientes, periculum tamen est ne si trans versim verberentur sictu in plures directo) loricae iladem inferant. Dum castra in unicam tantum noctem statuuntur, sufficiet vallata fossa altitudinis pedum sex, et latitudinis 3 pedum Hodie fiunt tuguria militum ex paleis, quae melius pluviis resistunt quam alia materies si urbs obsideatur, circum vallatio fieri solet; ubi loricae altitudo exterior saltem erit 5 pedum interna sex. ima crassities saltem erit pedum 7 et in scmmitate 4 pedum, quia saltem debet esse patiens ictus Monsquetre, margo Arbel esse triumpedum, fossu uit latitudinis duarum hexapedarum, profunditatis 5 aut 6 pedum, cum Erismate convenienti. Si timetur hostis, hassities ima loricae erit saltem gedum est in summitate pedum pedum 12 aut 34 additis tribus suppedaneis quorum quod libet erit trium pedum latitudinis, una cum dimidios altitudinis. Altihdi loricae uaut 10 pedum, fossa lata. 15 aut c6 pedum, pro funda 7aut 8 pedum Turcae in obsidione Caudice aliud genus loricae nos dociere ex faccis laneis et terra coustans, quod opus brevi tepore absclvitur liaet impensae non sint ex iguae erra arcursa cepitibus vestienda, si cespites desint, vimineis cratibus opas est, hoc est in terram, nali infigua tur sexto quoque pede; tum rami infertexuntur saligni et longiores optimi censentur, terra huter utramque cratem interjicitur, unde formatur lorica Fiunt etiam in locis palustribus aggreres et circumvallatione ex hamis sed fundamenta debent esse latora aliquando ad 6 aut 8 Rrexa pedas. q noveripossent subjectis rotulis, posente in foraundis suggestis tormentorum ibalteries) communiter i simplices quibus appenderentur Moraces ictus mansquetae patien. adhibent orbes terra suffartos, quorum diameter 6 antu pedum altitunto 7aut st fiunt ex palis siclignis ramis longioribus intettantis in quincuncem. digeruntur in tribus saltem ordinibus. Dicitur tert arenosa fimo inixta esse optima, eo quod durescat (a forte calx adhiberi poterit +) Incommoda multa, praesertim impletio corben tantae alticudinis. Aliae mineres anta fenestras collocantur Ad perrumpendam alam et ruinam convenientem tria suugresta sunt necessaria, et in singulis 5 aut b tormenta unicum tantum sungestum nlam mediocriter vicinam quatere posset, sed tugc deberet esse valde vicinum apici propugnaculi oppositi et pra plerea loricis altioribus tegi dumagitur tantum de disjiciendis loricis satius est id vicfieri tormentis non nimis vicins quia non tanta vi opus, et globi a vicinioribus facilius supervolant et ictus vicini nimis obliqui et ieflexioni obnoxii Nonnulli in lineis accessuum fossutam ducunt imedium, in quam derivetur aqua. Habent et accessuum lineae toricam cum sipeda interdum tolas tendant, ut hostis nesciat, quid faciant operam, et quidem tendunt in pluribus locis ad fuliend In obsidione Caudiae Turcai profundos ducebant luniculas sub fossa, et ita poterat invadi propugnacul salvis atis defendentibus; nec opus habebant vinea Vinca fit communiter liguea nempe ex tignis quorum crassities cirater sex digitorum invicem coagmentatis et copulatis ad modum portae, altitu dinis 7 aut 8 pedum, tosidemque latitud inis, removentum ab invicem 4 aut 5 pedibus, asserculi clavis affiguntur ex utraque parte, spatium interjectum terra impletur, ut si patiens ictus sclopeti Linitio cum vinea componitur ut tu sint operarii undique terra et falces comportantur, ut fiat monticulus qui hinc inde ita dividitur, ut in medio sensim fiat locus vineae collocandae, terrae e timetur. It aec materi autem in eam partem egeritur, ex qua maxi– per ipsam vineam asportatur, ita enim teguatur operari a fronte o nisititio tormento, igne injecto tegitur a nonnullis pellibus recentie olim Cuniculi adhibebantur aditus in urbem invenipudi causa. Suporioribus annis labe tormentis facta, vi irrumpebant obsessores; ideimque hodie fit in opentius externis minoris momenti. Sed si propugnaculum sit validius, transmittitur fossa ope vineae et cunicularius fossor admovesur, qui cuniculum non ingentem effodit, ut eo partem propaguaculi disjiciat. Huic obsepsores insident, alioque puniculo novas hostium munitiones oppugnant, ita paulatim totum capitur propugnaculum. posset Cuniculus imhoari ante vineam, Modusis estset. Effoditur puteus obliquus uttra locicam viaetectae quo descendendo sub fossa producitur, tum cuniculus recta ad faciem propugnaculi continuatur, ubi alius ducitur faciei propugnaculi paralletus ubiplures. possunt simul formari cuniculi. Etfoditur puteus nonnihil obliquus aut7 pedum, ex indo fit aliqua statio et alius maeterea puteus effoditur; ibi cubiculum formatur, sed ulsima porticus ad hoc cubiculum ferens sit angustior quam primae, quae ideo capaciores erant, ut commodius humus efferrebur, nonnunquam unicum tantum fit loculamentu aliquando plura. Nonnulli unicam porticum effodiunt, sed anfra- ctuosam tum loculamentum efformant. Notandum autem satius esse disponere loculamenta pulveris porii in longum in uno eodemque loculamento, quam pluces habere ramos, eo quod fere impossibile sit efficere ut simul iguem concipiant (+ imo ope fuins divisiim plures, si omnes simul ignera intiu scintillam seu materia gliscentem pulveri intingant: Loculamentum fit paulo maius quam ut tantum contineat doliola et dum plua disponuntur oliola aperiantur singula alicubi, sic totus simul pulvis accetditur obstiinitur deuique ingressus lapidibus relica tantum botulo pulveris pytii, est autem botulus, sacculus oblongus pulvere pytio eximio plenus. De ville ait effici posse ut ruinae in partem determinatum decidant, si scilicet ex ea parte relinquatur vacuum locutamentum, dicit enim experientia compertum, pulverem pistium eo maximi Nonnulli volunt etiam fossam aqua plenam transmitri vim convertere posse sub ipsa aqua modo cuniculus sit valde profundus. deberet ergo fieri pateus profundior extra loricam vici tectae. Cuniculus autem continuo antlis exhaurietur, si profundior sit volunt quidam aquam non penetraeturam in caniculum. sed puto maximum subesse occupata praetentura seu opere exteno vallum periculum ajus quippe primario humilius tecto muniendum est, alioqui igne et globis pyriis desaevient ob sessi pali seu vacerrae in vallo sublorica horjuutal ter infixi Scalas longius removent, et ascensum difficilem reddunt, vacerrae item quae saeperfiunt in crepidinibus non sunt inutiles quia non sine fragore perrumpi possunt, promumalia item et speculae item jaculatoriae in castellis, maceria supra murum excilata quae in aciumtntes decidit. furcae harpagones, dc quibus scalae a contra insititium Tormentum Petarde, haec observanda, paua muris removentur vel cosaitibus vel ad duos ant trus pedes terra pinguiore, alii vellent cissimi sint aditus in singulis 4 aut 5 portae aut clathra, arrectarii portes, catarihactae seu clates ferreadendua aut lignen sed ferro armata Han catatrhacta inseritur cavitali lapidis retinetum rudenti axi in pertrochio anrexo in superioribus equae attolli non possit nisi eodem axe ut dimittatur, amputatur rudens. Orgemum itam vocant ingentes trabes pariter annexas quae separatim docidunt, ita ut etiam si unius casum prohibeas, aliaetamen perpendicularile, cadent (a similutidine oryani pnemmitici) Deminus de ville nonnulla affertartificia, quibus cataracta ita aptatur, ut insililio tormento perrumpi non possint fores, quius decidat. quod facilliia est, sinempe Rudens pluribus spiris circa fores cirum ducatur, non poterunt dissilire fores quin alicubi tudenslatarractam sustinens incidatur Aliam item profert Machinam, necuae Murum rotulis impositum, qui licet gravissimus ope denticulatarum rotarum moveri potest, et singulis noctibus p postibus admoveri. item ex speculis jaculatoriis dejecti saxa irgentia petardam perfriagere possunt et disjicere. Ubi hostiam tormenta habemus, nec auferic possumus solent lavi chalybei identidem incisi in lumina adigi, frangique ut nihil estet, quo evellantur, possunt tamen denique evelli aut terebella tegere crate crassiori, aut laminis ferreis tennibus. Ut tegatur persorari, unde nonnulli malunt adigere silices si intra fossam prae– contra tormenta bellica indigebit lorica aut vallo si fossa sit plena et aqua derivari nonpossit; imiplenda est fascibus et terra, fases sauxis praegrandibus onerantur, ut mergantur, fit igit Hager satis latus, qui vineai et loricae sit capat. Hic aguor multa terra ineratur, quo operatisigipossint, t formiari lorica. inde fit vinea, ut paulo aute, nis. quid la periculosior, quia extent supra aqua vel alis mndis supradictus pitaretur melius foret; posset idem tormentum bellicum triplici rodula pulvens purii impleri, et explodi ore interram inverso ed haec supponunt tempus sufficiens concedi ab hostibus. Pariter intra os formenti inseritur obturamentum ligncum undique clavis ferreis instructum, vel cuncus globum Detinens ut facile emilti non possit, prima explosione tormentum disrumpitur vidam rates adhibere volunt, ex trrebibus simul junctis, sed verendum ponnulli sugsgestoium loricos des batteries ex saccis laneis compenda ensent asseruntque globum tribus perrumperdit esse imparem. Turca eos adhibent, terramque immiscent, quod opus brevi absol vit Turcae in landiensi obsidione lineas accessuum recta ad urbem duvea quaeidentidem saltem tectae erant, tum alias multiis cortinis paralla los duerbant. Non dubito quia si fascibus vimineis tegerentur, et sacci anei immiserentur et togerentur lapidibus, saltem in aliquo distantia tormento bellico resisterent. At s Certe Musquet ictum refanderent, quod in lineis accessuum sufficit Asserunt nonnulli duas culcitras lineas ita suspensas ut aliquo spati inter utrumque restet, resistere glandi plumbea Adhibent et in ducendis lineis accesuum Pluteos smuntalets) ossent fieri ex duobus asserculis, relicto spatio interutrum gassere quod terra impleotu tes possent et achitem sacii lanei vel capsae terra pienae Alii ad hibent pluteos ligneos coopertos rudentibus seu funibs marti ne viul onere peptimantur. Lorica vinaae fieci posset corbibus