# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0276 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0276?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36 # Folio 137v, page id 00068529:0276 # Scan: The same scan as fol. 136r (00068529:0273), where its text is given. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068529&page=276 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068529/jpgs/default/00000276.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 173 lines, status machine # Lines: 173 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Ad Cuniculos Obsidentium impediendos finut puter Anticuniculis, fimul puter nonnilut obliqui, ut tandem infra Tossam perveniatur, tum fit porticus quae fossam transmittat, Principia Experrentiae Physica aut ab Experientia discd magis discenda. Si muri lapidei tormentorum ictibus verberentur, transmissa fossa fit alia porticus quae viam intercipiat qua hosti veniendum est, ut si timeatur apici propugunculi fragmenta lapidea undique dissiliunt. (Unde nullum tunc promurale) nocent fitiamen secunda porticus erit perpendicularis ad capitalem; si timetur ne hostis ad faciem anepat (+ ut hodie solet ) fit illi par- attella; si timetur utrique possunt fieri duae parllelae faciebus, quae conveniant. possunt item alii putei profun- diores fieri, multique ducuntur quasi ramusculi, in quibus statuuatur excubitores, qui auscultent an hoste, veniant Fumus ab explosione armorum ignivomorum in syperiore loco incommodus (unde casa armata seu statio tormentorum quam vulgus casam mattam vocat una alteri imponi non debet) et qua parte. Habentur item majores terebeae, longae lorica, parapet Moles terrea quae vimus tormenti majoris sustinet, est circiter saeem eaperum. Manessonius in parmula muni 7 aut 8 pedes, ad persodiendam terram, inter eas terebras euda ait, si sit 18 pedum fore à l’epreuve du canon 7 datur una cujus extremitas Jand hordei similis, unde et appellatur, granum hordei. His terebris praetentamus, quae sit crassities terrae usque ad hoctes, nam aperto foramicii aperitur eorum lumen videtur; insititio deinde tormenti seu petarda terram perrumpimus aditumque obstruimus, odo crassities terra aut 8 pedes non superet. Applicatur pelaria contrn hostem, sursum deorsum vel. linen horzontali, prout venit. T Tabula petande trabecula firntet firmiter fulcienda in solo. perrupto cuniculo decertandum et obstinendus cuniculus. Si hostis vinea ad propagnaculum venerit, cutra propugnaculium ducendi putei et ramusculi quidam volunt hostem fumo ex cuniculo expellere, sed melius ignebus artificialibus, obstructo aerius cnniculo, ne utrobiue noceat. possunt etiam vineae hostium antequam in pro paguatutum venere sunt et pali vacerro seu pali verticaliter solo infixi Cuniculo subjecto everti quieavis armantur, quorum primi humiliores, secundi aitiores clavis loca vacua occupantibus et in quinancem digesti Repagula item (barricades) ad racerras revocali possunt ubi pancissimi sunt pali solo infixi, qui connectuntur invitem longitre Grabecula horiz ontali, haec insui sunt ad formandas excubia rmstationes. Dantur et Tuabes rcuminibus undique armata vulgo Qui trisiae, sunt trabes sexangulae aerforatae in singulis inferuntur acuminatiscipiones s’auto pedum. Murices quoque (chausse trappes) sunt quadricuspidatae, ita dispositae, ut quomodocunque projiciantur semper una cuspis sit verticalis Hae maguo numero disseminantur in via qua ad labem facta Cundum est hosti. H Locus alteri dominari dicitur, si novem pedibus sit altio (dominari, commander) puto inHresse quo sit destantia Linea desensionis seu distantia sclopeti quod musque tam vocant non debet excedere 120 aut ad summum 140 exapedas seu 720 vel 84opedes. Si tamen majora sclopeta ad hibeantur vulgo . Monsquetons ad 160 aut 170 exapedas ascendipotest. Videatur Selincour tii propositio apud Fournerium. (paucioribus opus esset propognaculis si major haberi posset linea desensionis) Muru lateritius melius resistit quam lapideus aut terreg. trium Tormentum postulat latitudinem sexhopeda hexapedarum seu in linea sex hexapedarum peli Apex propugnacali ut tormento bellico resistat debet Longisord est 16 vel 18 Fedu C esse major 60 gradibus. Altitudo valli supra externim, agri superficiem non computando loricam erit circiter minima 12 pedum, summa 20 aut 24 pedum. X Lorica (parapet) habebit 5 pedes, suppedaneum banquette tres. Talus interior valli aequalis erit altitudini, ut ascensus it exlenior. Talus exter Talus exterior erit fi pcua rssugd tatia ee ie to si diflacat si noles terren sit muro vestita Tatus minor desideratur, sed murus postulat anterides, is eperon ost ut moli terreae prementi resistat Terrae moles etiam melius tustentatur, si addantur lignoum fasces capitibus ad murum obversis ictus in murum obliqui sunt invalidi Moles terreae non sunt capaces aufractus, (qualem postulant auriculae propugnaculorum) Nuri vallum vestientes ad tustentandam humum apponuntur praecopue dum vallum arenosum est, facileque diffluit, crassities muri in fundamentis erit 15 pedum deinde extra terram 12, alii volunt ut paulo altius fiat margo, ut muri ruinae ibi consistant, et in hostem ascendentem incidant jam diximus interius Anterides esse necessarias, des Eperons, ut melius pondus illud sustineant. Secundo humus removeatur uno aut altero pede a muro sic enim sensim ad illum accedet vel ponantur fasces ex ramis quibus incumbat pondus. Mollior materies melior, lateres lapidibus praeferuntur sic enim dum verberatur murusruinae dissilientes non vulnerant milites. Lignum adhiberi non debet propterignem (+ quid si mixtum terras si humus uliginosa per se satis consistit satius est murum non habere; sallem id asserunt Hollandi omnes forte quia murum habere non possunt. Ratio tamen est quod facilius difjicitur mujus quam simplex vallum terreum, isi enim labe factatur in parte infima totus disturbatur, cum in ferra partes decidentes foramina boturent. facilius ilem muinae in vallo simplici reparantur, cuniculus item pulvere pytio fartus plus potest in maro quam terra contra vero pallum simis lex sensim diffluit, nisi continue reparetur declivitas major terrae facilem hostibus praebet ascensum, facilius est valli parte occupata fossione continua in reo progredi Cuniculi Fossa maximarum arborum latitudinum debet excedere item faciles sunt alioqui facile pontibus superatur, un de minium ejuslatitudo 7o pedum, ta puteiales amte pater pre inreis computandum est, an fast terra e fossa eruta circiter aequet terram elevationibus insumendam. ubi tamen notandum terram e fossa erutam, dum ad opera adhibetur in majorem molem excrescere, quia, non ita comprimitur ut ante. Habenda et ratie cespitum et ramorum, qui aliunde afferuntur ad opus vincienda opite ces lorins reculement dans les flans, qui bemperdient e de la gorge, ilfant des canons avec des affusis e menta ab invicem B2 pedibus distant, ab ex tremitatibus pedibus formentum in longum ottinet 15 aut 18 redes udduntur 10 ad retrocedendum ergo suggestum circiter 30 pedum. fit tabulatum ex quercinis tabulis latrum circiter pedes 15, nomihil declioc in auteriom, ita enim facilior erit ad locum consvetum restitutio, minorque etiam retrocessio. Additur post suggestum, spatiam priori aequale, in cujus medio effoditur locus ad finendum pulverem pytrium, cujus aditus corio tegitur sintilla incidat, cavendum praeterea, ne magna nicm pulveris copia ibi congreget Imo altitudo loricae non excedet tres vel 4 pedes, ut bellicatormenta supra loricam explodi possint, tormentum autem ubi explosione it recesserit occultu vitur.S s utem corbibus aut cadis trumo supra loricam digeruntur pront in ordinem in alias aut alias partes ictus dirigitur. In promurali si sint lenis fegentur qu tormenta, necessario esse debent fenestella, quia alio qui defectis formientis dominabitur hostis ex superiore loc am illa de parmalis et temilunis dicendum videtur;. opera lamniliora multo sunt vallo primario Terra recenssen nondur d firmior; unde firmior terr la contrescarpe. quam valli felae declivitas fossae exter terra enim declivitatis fossae suo loco mansit, valli egesta est Hinc etiam utte locum tormentorum caparem esfodin loco enestellas Loricae enim desntes, etiamsi terra compossa et imadefacta ostent, non multe editiore, et in immota terra fier terra arenosa cespitibus vestienda. in formandis sugcgestis Batteries, comndniter utuntur corbibus terra suffartis, quorum diameter verte il n’y agueres d’epaulement que les cartouches ne proissent detruire M. . pHI. p. 39. dont les canons a cartouthe dans les case maltes valent bien mieux que les seconds flanc ne fouraissant que monsquelades. Ot fai quelque fois assez Rees des flanes enta courtine quelques redens pourempecher que le canon ne bricole dans leflanc. deville chez M. M. p. 72. p. 238 vallum terreum non est capas custodiarum duchemin des rondes.