# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0281
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0281?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36
# Folio 140r, page id 00068529:0281
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 141v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068529&page=281
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068529/jpgs/default/00000281.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
# Lines: 43 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Macchiavellus in opere dearte inilitari non multum
tribuit tormentis pyriis, quia putat celeritate hostis posse
occupari, ita ut non nisi semel explodi cum fructu possint et manibus
consertis inutilia esse; nisi scilicet in loco vacuo collocentur, ut inter medias
et
nostras catervas globi volare possint, sed tunc hostem quoque illum locum
vera
verum sabis,
esse bacuum relicturum. seu
egregius magnisaltem usus fore, cum hostis ad nos ire statim non potest
ita enim eum cogerc. possulmus, ut cedat
vallo valle, fossa, flumine, aliave ratione impeditus item cum in loco
excolso plantari collocari possunt quem hostis facile adire non possit,
ut inde in hostem durante praelio,
explodantur. Deinde globos ille tantum consideravit non pyrides
intde cum explodantur
fartas, quas cartuschas vocant.  et in eo fundavit omnes
extircinationes suas, quod linea ictus recta est, itaque nostrsi milites
tormento obstant, cum semel ad manus ventum est, scildcet ipsius
tempore nondum Mortaria in usu erantu quibus globi farti, vulgo
Bombae in hostem arcuato ictu mittuntur.
cMacchiavellus comparans phalanges n
Macedonum, vel Mlore vocant lutaquod eodem redit Batalliones
Germanorum et Helvetiorum  sarissis sive piquis instructas; cum
legionibus regionum, ubi non magnus hastarum, major scutum et gladiorum
quidem
Romanorum
usus erat ptaturt phalaniges equitatur repellendo atque etiam vincendo
gregias essectro contra peditem gladioarmatum et sento, simulqus a
corpusque loica tectum habentem parum posse. Nam in angusto, cum
vir virum urget, et pes pede premitur, utus amplius usus est hastarum
itaque carmagnolum Mediolanensis vicelomitis ducem pelvetios
magna clade vicisse. Item fecisse Hispanos. Quanquam autem
senta et loricae ipsa omnisque illa armatura ferrea selopeto non satis
resistat, tamen sclopeta ipsa consertis manibus inutilia esse et
ante quam conserantur non multos cadere, nec proinde pluris
faciendos sclopelarios quam velites Romanorum et fundilores et balistario
qui in prima acie missilia tela jaciebant; pita scilicet et sagittas et saxa
Hodie autem in litibs peditibus ferrea  tegmenta plane in
desvetudinem abiere, nisiquae Macchiavelli tempore adhuc usibata erant
vix soli enim hastati hodie caput galea tectum habere solent
sed ubi armatua mea levis inhoducta erib, quae etiam sclopeto resistere
potit viu retura isi gladi verer mrtes onsir quacu