# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0294
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0294?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36
# Folio 145v, page id 00068529:0294
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 146r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068529&page=294
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068529/jpgs/default/00000294.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
# Lines: 68 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

insignem
et sed quia ad vim sobtinendam necesse est
pcopiam aliquam pulveris nota
tant certe intra exium bilem simul accendi, ut  magna aeris copia
simul erum pat, ideo necesse est pulverem
granulari, seu in granula redigi, ut flamma in reciproca ponderum ratione; idemque locum habet
granorum interstitiis interlabi possit. Solent etiam si pro aere compresso pulvis pyrius adhibeatur,
nonnulli tlumen in medio. Camerae pulberariae collocare, quam in rem experimenta accepi, sumta in Academia
ut simul in utramque partem propagetur accensio Regia Parisina. Unde sequitur quo majus est pondus
sed alii merito notant hoc modo pllverem magis
retrorsum agere, quam si plane a postica
parte accendatur.  Quanquam ego considera-
tione diguum arbitrer, an non id auctae poten–
tiae siguum sit. Certum est enim quo major est
potentia quae agit antrorsum, eo majorem
etiam esse quae agit retrorsum Habent etiam
nonnulli exiguum instrumentum, quod indunt
sclopeto minori; procurandae melius accensionis
causa. sunt et qui nonnihil de semine filicis
princepe experimentum cum applausa sumtum imo interdum angularis quod hodic rarius est.
pulberi adjiciunt, quod qu et memini coram
esse. Hoc si quid praestat, non aliam ob causam
actum arbitior, quam quod ita subitanea ignis
per totam pulvelis massam distributio promo–
veretur. In quo et camphorae usum
agnosco. Si vero pulvis in farinam
comminutus sit non subito accegditur
totus sed lentrus cliscit. Quod etiam suum
usum habet, cum fomite ad differendam
aecensionem indigemus.
porro cum licet verum sit pulverem
pyrium libere accensum sursum evolare,
et quo est purior eo minus laedere funtur
si tamen inclusus sit, agit in omnes partes,
 et certe si globo inclusus sit, inferiorque
libi et pars sit paulo debilior superiore, credo
aequ facilius partem inferiorem ruptum iri
non obstante conatu pulveris pyrii in superiora
itaque forte evolatio pulveris liberi non tam
ad impetum ejus, sed ad levitatem dilatati aeris
referri debet Sed ejus rei cognoscendae gratia
experimenta complura sumenda essent. Notant
aliqui si quis Molem aliquam terream samera
subterranea pulvere farta evertere veli
efficereque ut ruinae in determinatum latus
labantia illuc versus vacuum in camera
relinquere debere, ita enim pulvis magis in
ve Hunc observationem equ. non plane contemno aequale sit globi aut pyxidis pondus, it aequabilisque figura
eam partem feretur, ubi ei minus resistitur
non multum tamen ei tribuendum arbitror
quia ui aer compressus in omnem parteu,
aeque nititur tota autem camera mox
aere compresso aequaliter replebitur.
quod ad tormenta attinet, certum est
magnam partem potentiae, impendi
non in globum propellendum, sed in formentum
repellendum. Ponamus aerem compressum
Ao ii llusum esse rubis cB, cui insertus est emtolus v
exiguum temporis spatium
accepi
Et experimenta h sumta
in Academia Regia Parisina,
ex
de modo, quo vis inter
cormentur et globum dividitur
initio tamen fateor
vim ignei ilius vent
ferri in vacuum latus