# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0295
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068529:0295?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36
# Folio 146r, page id 00068529:0295
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 145v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068529&page=295
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068529/jpgs/default/00000295.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
# Lines: 58 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

certum est aequali conatu tendere aerem et ad embolum
pellendum autrorsum et ad tubu pellendum retrorsum, itaque
breviter uno verbo totam vim suam convertet ad embolum,
et tubum a se invicem separandos et distribuetur vis inter ipsa
aequaliter, celeritas autem proportionasiter.
granulari, seu in granula redigi, ut flamma in reciproca ponderum ratione; idemque locum habet
granorum interstitiis interlabi possit. Solent etiam si pro aere compresso pulvis pyrius adhibeatur,
nonnulli tlumen in medio. Camerae pulberariae collocare, quam in rem experimenta accepi, sumta in Academia
ut simul in utramque partem propagetur accensio Regia Parisina. Unde sequitur quo majus est pondus
tormenti aut quo minus libertas retrocedendi ei
relinquitur, eo majorem  globo impendi.
Tormenti structura in hoc consistit
quod est cylinder cavus seu Tubus, ex
materia satis firma. Cum cylindrum dicimus
intelligimus rectum e bs seu talem ut
altituto sit ad basin perpendicularis;
altitudo autem lebet esse linea recta, et
tormenta vitio fusoris aut aliam obcausam
incurvata refundenda sunt Basis solet esse
circulus, aliquundo tamen ovales est elliptica sive ovalis, cum plures globos simu re volumus
princepe experimentum cum applausa sumtum imo interdum angularis quod hodic rarius est.
 porro saepe fieri arbitror
ut tormenti benarsatis fusi. interior superficies
inter tornandum nonnihil vitietur, et alicubi
in Ellipticam degeneret, unde fit ut non bene
collincari possit. Inprimis autem vitiosa sunt
quae intas cavitates habent et eminentias
quae et periculosum reduunt tormenti usum,
et inter tornandum superficiem maxime vitunt corrumpunt
dum efficiunt ut duo fiant ier fornatdon centra
Fundus tormenti) dre stos. boden) et camera
pulveraria maxime firma esse debent, reliquis
plurimum ponderis salva tormenti firmitate detrahi
Axis formcenti. (dii Schilizapseu)
posse non dubitoris incumagi
fere in medio esse deber, ita tame ut postica pars
praeponderet. Innititur axis armamento, quod
duplex est commune et nauticum ubi rotae sunt ex
uno frusto. Rotae armamenti insistunt solo, quod
debe ese planum et firmum. Tormento vel si mavis
dedent
ejus utl mamento insculper a proderit
quae  experiundo suit comperta, ne mutato
magistro successor cum damno discat discere cogatur
s retrocessionem tormenti sic satis minui posse qua ratione plurimam ejus vis augebitur
t
sistattar
Globus vel puxis quaecunque illa sit crusta aliqua moltiu scula sive indumento (futtrrum)
ex corio aut coactili muniatur, ne huc illuc intormento
Nagetur glabus, et inter excundum a linea atrimae declinet
sed operae pretium erit effici sudiose, ut ab omni parte
ve Hunc observationem equ. non plane contemno aequale sit globi aut pyxidis pondus, it aequabilisque figura
alioqui motus erit irregularior, minusque accurate
poterit collineari.
se seu unima
seu sectio in latitudinem
Foca quood licet in annamento
ab utroque latere paria esse sunto