# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068530:0015 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068530:0015?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Akustik LH 37, 1 # Folio 8r, page id 00068530:0015 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 7v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068530&page=15 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068530/jpgs/default/00000015.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 128 lines, status machine # Lines: 128 recognised, mean confidence 0.93 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. longiorem altera RS. sed alias aeque tentam crassamque non totam quidem attamen duabus suis medie tatibus TY singulatim poriori RS. nonnihil (quod pennulis in locis X. X adhaerentibus apparuit) contremuisse nam reverasin, gula partes JY, VZ ipsi As sunt unisonae, et putem determinari quoque posse, quid in aliis chordarum dluarum proportionibus sit futurum qua res iterum nostram explica tionem egregie illustrat nam ut siro in chorda percipimus, tium tales, ut vibrationum isochronismus servetut quo videbatum hicnotandum hoc et at quod chorda chordam unis onam imita tur si in eadem sint fabula lignum enim, velut corpus solidius dentorea sonum fortius propagat, et hanc in rem notari potest experr mentum diario eruditorum Gallico aliquando relatum de duobus horologiis ab eadem ligneo sustentaculo suspensis quorum vi brationes perfecte congruebant aut ex composito turbata ae co atlim ons ui quod sola aeris connexio non effecisset essavit enim consensaes, ubia communi susten. ta culo sunt anota patet autem exhis quomodo chorda quae libet ipsumque adeo lignum pro diversis suis partibus cui libet alteri corpori unisonum intelligi possit unum tamen, alio aptius et aptissi me omnium aer et organon auditus in hoc a natura destinata Dis jam explicatis facilius intelligetur quomodo organon auditus sit duilibet corpori sonsto uniionum. Et sane possuonu t Est autem unum corpus diversis aliis (inter se non unisonis) un sonum vel actu vel potentia, actu secundum diversas suas par les easque rursus vel discretas vel continuas. Diseretae sunt in lyra quae potest diversis,chordis esse consona, secundum dirersas suas chordas. Aliquando continuae sunt partes. ita pauls ast te ostendimus aerem imo et chordlam prexime propositam sponte quadam in partes abire magnitudinis tanta, ut cum data tensione sua fiant dato corpori unisonc, ita in chorda. F7. ipso sonandi opere partes assignantur FH. H lZ singulae, ipsi RS. unisonae. Potentia elenique consonum intelligi potestunum aliis diverris, si scilicet prout opus est plus mi nusve tendatur aut laxetur. Naturam autem cujus inimita bilis est sagacitas, arbitror omnes modos possibiles in organt pet auditus conjunxisse. Nam et caritates are implevit et met concipiunt partes dud vitri separatbranam fetendit; quam tympani vocant, et trans tymevanu in ossis petre dotula parte labyrintho variae magnitu minores dinis ossula conjunxit, ora celerioribus seu acutioribus, majores gravioribus sonis seu vibrationibus exprimendis apta Cumigitur sonus incidit in cavitatem auris, primum ab aere exprimitur modo dicto, deinde tympanum pulsatum tenditur nes, et conceptos a reliquis partibus lonsius excurrere conantibu impetus mum baculus s vaftexus iuodem in medioimm huae magistoum 3V4. 1416 granoctur vitrum quibus consentiunt egregie quae habet Chalesius in Musica, ad explicandos Tubae et fistularum saltus a Mersenno propositos dum enim vehementius inspiratur tuba cogitur aer ad celeriorem motum cumque in tota tuba vibratio sit per modum unius chordae, chorda autem tantae longitudinis tantum motum facile praestare non possit, dividitu tota haec quasi chorda per medium et bitariam, ut ita dividatur in parte consonas (ne vibrationes se mutuo perturbent) Atque hoc se quoque ex- pertum refert Galilaeus cum enim laminam aeream aut ferream aliquat ita tereret, ut ejus etiam vibratione animadverteret, quotiescunque motus ejus erat concitatior, non tota lamina per modum unius vibrabatur sed dividebatur vibratio in duas, Tonus ascendebat peroctavam. ila dum scyphi aqua pleni abra digito teruntur si vehementior sit motus ascendit sonus ad octavam. Hinc etiam ut obiter dicam, veram ii fallor rat inveni, cur is qui su vitrum soni vehementia rumpere conatur ascendat ad octavam ejus soni vitrum icese consonum, tam vehementem agitationem nn facile recipiat potius dividetur bifariam, at quaelibet pars si nam quaelibet pars facilius agitatur, et (cu dimidium ad octavam ascenda respectu totius) eo ipso cum eo qui sonum edit, per fecte consonat, non minus quam uno pars alteri; vibrationesque non sese mutuo confundunt sed juvant, atque magis magi intendunt. Cum vero sonu et valde sit vehemens, et satis diu continuatus continuatis semper novis imgulsibus motum continue acceleratum (quae duo ad rumpenda sono vitra natis semper impulsibus motum continuo acceleratum tantumque deuique Clilen sonsentienter) vibrantes, ut audi majorfia onatus excurrendi, majo te quo facto ruptura sequetur. St enim vitrum orpertuum poncipe oden telirone amus per modum lin es in apr 12 usus eodem tempore Tot scexuam comm e atu eratur. Sed n in, solum immotum manens repistit. Unde firmitas eius vi a ibr istrahente tandem supe