# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068530:0017 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068530:0017?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Akustik LH 37, 1 # Folio 9r, page id 00068530:0017 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 10v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068530&page=17 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068530/jpgs/default/00000017.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine # Lines: 96 recognised, mean confidence 0.96 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Epistola ad Schelhamerum professorem Helinstadiensem tractatum de auditu editurum Lbenter admodum intelligo quod scribis te invenisse. verum organi auditorii usum. Ea res excitavit me ut rende et unius fido chordum palfem, caer eanem rcipiont aeque dinturnas recipro recolerem veteres quasdam cogitationes meas de modo quo sonus producitur, et organo communicatur. His enim omnibus intellectis nihil amplius desiderabitur in hoc argumento. Summu autem capita meditationis meae haec fuere. quae sonant tremere 2. Quaecunque tremunt ea aeri ejus demtoni capacious corporibusque tensis, sed maxime homotonis, seu eodem modo tensis eandem trepidationem communicare. nostras eo naturae artificio conditas esse ut sint omnibus aliis corporibus, quorum sonos percipimus homotonae. insim diligentia tua His enim intellectis facile patebit manifestum est aurem quodammodo corporum sonos exprimere et imitari. Nam quomodo ea deinde expressio au ad cerebrum propagetur vel etiam ad animam ipsam perveniat id hoc difficultas est caeteris sensibus comtu communis, et partim ab anatomicis, partim a metaphysicis explicanda. Nobis nunc suffeceret exlicare quomddo chorda quadam tensa plectro manitsque pulsetar, alia homotona tremat. Hinc enim sequitur si sonantia tremant, et ads omnibus homotonum sit, danid tremere eodem modo. Itaque objectum sonans instar chordae pulsatae, organon vero audito i instar chordae homotonae sine tactu resonantis considerabimus seu omnium perperiodos trepidatorios exci imitari ac propagur Apparebit autem dcte attente legenti quantum inter ea quae hactemis allata sunt nostraque indersit. sane omnes agnoscunt sonum a moti quodam tremulo oriri, sed quomodo propagetur in aere tam accurite rimum quod diximus fuit, omnia sonantia tremere tremere autem seu trepidare est motu motu flexionis et restitutionis reciproco maveri alternissrepetito aliquandiu moveri; cum scilicet corpus mutat figuram aut volumem eamque statim recipit itque idque aliquoties: quemadmodum vid fieri videmus, si chorda aliqua tens non satis longa, et laxe nonnihil tensa pulsetur nam itiones ejus ac recitiones, simulque inflexiones et restitutiones oculis spectari poterunt. Nec dubitandum est quin idem fiat in chorda breviore, et magis tensa. et idem est in omnibus corporibus duris, quo magis enim dura sunt eo magis tensa sunt, majoreque celeritate restituuntur quin imo ipsa aqua quendam habet duritiei gradum corpora summa celeritate incurrentia repercutere potest Nam ut alibi ostensum est, repercussio non aliam habet suis qpen tesireit ceiqum su astai A Quia ita desideras miltam tibi quae ex veteribus meis schedis excerpsi, de modo quo sonus producitur et organ comm cui si ex obseventi anatomica penus Accuratam organi structuram pro adjeceris. Nihil amplius desiderabitur magnopere desiderabitur in hoc argumento ab eadem causa nempe corporis tensu tremore, eodem plane +sonus, ipsequ soni gradus, nempe tong. et oriatur, et propagetur et ab altis corporibus exprimatur. s ac proinde et item ns pluribus unis propagetur, nemo exposui nam quod ai multi aere ad instar sagillat circa arbitrantur, alii ad circulorem in aqva nascentium imitationem confugiunt, aut q origirem soli explicant eo eballitione quadam reris tremulo illo sonori corporis mot in innumerabiles partes divis uti aquam in vase turbari vide si in qua baculus ultro citroque celerrime agitatur. Quae sad + et si non aque arcano naturae artificio possibile sit +atque elastri explicationes omnes gliaeque similes rem non exp tangnt, negligunt enim id quo potissimum est, aeris scilicet Elastrum, nisi enim ips certam quandam tensionem vetsu aad instar chordae hab aptum instrumentum speciebus sonorum deferendis vehiculum non esse C. ut mop appatebid