# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068530:0035
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068530:0035?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Akustik LH 37, 1
# Folio 18r, page id 00068530:0035
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 19v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068530&page=35
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068530/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
# Lines: 93 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

De soni generatione propagatione et
expressione in organo Mechanice
explicatis; excerpta ex Epistolis G. Gt.
ad viros quosdam clarissimos, qui in
Gallalet Germania Galliaque idem argumentum
versant
Quae hactenus bentur de hoc argumento nondum
satisfaciunt. Vetustissima est explicatio per circulos
in aquam Capillo in aquam projecto nascentes; quidam
aerem ad instar pulveris et sagittularum excuti arbitrantur
aut originem som explicant ebullitione quadam aeris
tremulo sonori corporis motu in innumeras partes divisi
quemadmodum a in vase turbari videmus, in quo vaculus
aultro citroque colerrime agitatur. Sed ones hae explicationes
rei intima non tangunt, nec aditum ad phaenomena singularia primania
distincte explicanda praebent, nec ostendere possunt, quomodo
ipse tong pro seu son gradus propagetur tam accurate propagetur;
nec adhibent Elastrum aeris, sine quo aptum propagando sono
vehiculum non esset. Circuli illi in aqua nihil aliud sunt
quam fluctus arbiculares sou cumuli au in circulum surgentes, iniaqua superficie
dluctus ate sed orbiculares, et ut alias  ita hic quoque
fluctus unus producit alium, altior humiliorem, et hic
iterum humiliorem, donec novissimi fiant prope evaneseant.
Abicularis erho orbicularem, qui quo propiorantio, eo angustior
sed altior, quo remotior eo depressior, sed circulum concentricum amplior
ne essario facieijorem quae nihil cum sono commune habent
et fluctus aquae vento ais rect quam soum comparuntur
Explicationis meae summa haec est: mo omnia quae
sonant tremore, secun quae tremunt ea aeri corporibusque
tensis sed maxime homotonis, ejusdem dinationis trepi-
dationes novas trepidationes communicare prioribus
isochaomas corporis sonori trepidationibus isochionas
aures nostras eo naturae artficio conditas esse, ut
sint omnibus corporibus quorum sonos percipimus, homotonae
itaque  considero objectum sonans instar chordae
pulsatae, organon vero auditus instar chordae homotona
sine contactu (ellotquam inter medi aer rsonantis
ad prioris pulsatiinem resonantis
quod omne sonans tremat dieplerique instarchordae pulsatae
quae icta brum edit, cum mollis tamen videatur
sciendum est ictum esse posse tam fortem ut culcitia
sumpatur omne autem quod rumpitur, antea nonni
fenditur, itaque ictus tam moderatus qui ita temperatus
qui chordan non rumpit, sed tamen tendit, facit sonum, seu grodus
filamentis tensis sese restituentibus atque vibrantibus. Tomos sombineurum
 Chordae autem vi tensae vibrationes posteriores, ui sunt prioribus
minus excurrit chorda, sunt prioribus chrona
aequidiaturnae, licet posteriores dibiliores sunt, ubochorda
minus excurrit. Quam propositionem accurate demon–
stratam dedalibi demonstravi quemadmodum e
multa al
rem Elasticam.
nons adiuuoei ceditiones eo acutior velma
ita quo breviores peut ition
est sodus unde patet dister  aliame sonit disidere
nacutum et gravem,
in d debilem vehementens
otam Hinc et concentus duarum
consonantiae quoque etiantu
chordarum seu consonantiae et dissonantiae oriuntur: Nam
in octava duae chosda itaut oporte teu si duae chordae ita
tensae sint, ut alternis ictibus consentiant  octava est; si
sexto quoque ictur est quinta, si duo decimo q est quata
si vigesimo est si tertius uniue consentiat seu tensioris
convenint coinci incidat in quartum secundum laxioris, est quinta; ete
Ad concipiendam nunc melius propagetionem som fingamus(fig. 1)
fingamus chordas plures homotonas a, b, c, d esse eet C
sibi paralletas iicinasque in eodem plano (in quo vibratio
earum fit) disponi, easque sibi tam vicinas essre, ut chorda
a villationt fra senat sondam b, et et poto to ian cjetc
dilabendo ut solent cumul
+sive origini
 ua inhil est tam molle aut fluidum
quod non cirtum habeat deginicitis atque
en t
firmitatis gradum
ut ex ipsa aqua
corpora impacta
ein pest
 Unde chorda eundem tonum edit
live fortiter sive debiliter pulsetur
E sonus itaque non potendus est ab ictu qui
tofligiturcorpori sonoro, is enmdius sed
restitutione corporis sonori post ictum cessante
uae semper aemuntis et et aequidinturna
est eodem manente gradu
ensionis et corpo
veris magnitudie, ex quorum compe
ate corporistsonor hac a vi
Vdu petenda est chorde,
tensioris  celerus vibigutis
+ seu secundus  coincidat cilbet laxioris
Tentardian