# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068531:0003 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068531:0003?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Optik und Dioptrik LH 37, 2 # Folio 2r, page id 00068531:0003 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068531&page=3 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068531/jpgs/default/00000003.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 135 lines, status machine # Lines: 135 recognised, mean confidence 0.93 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Aifficio ut p 20l. detommandi accurate aestans entum per artem mncasum, ose canerae obsimae ITubus Admaris p fri (p. 205) et esse duorum conuavorim alteu cocavio circtum meduatub. Interius sphaerae majoris seu pam gcavum. iita non divancabit radios ab dojectivo sed impediet tantum ne minis cito se tniant et portans congius faciet uniri oes simul Et quia nec lente uniunt destradios in eadem distaa possunt ante aut post poni aliqua ex istis vihis gcavis ita tu ut proporar pratisse CGravum ad conuexitatem ejus, cu defectum minuere Nvulimis. Quanquiaum suefiat longior tubus.. Etem hoc fieript. Lex ocularis anget magni tudine sed minuit claritatemsed quia majus auget quam minuit) ide pts cohiberi magifica quidem lens, sed ei subjici vitrum gcavum quod Eeodat claritatem qu. 206. apamum et beha cava ese quexa qrova sed major vitrum subliti) etium majris cquegitatius radios ad majorem distantium uut quam crcessius demonstrat (aval optrum est vitrum majame refringens +A potrr usque esse exhaustiaeris si nspiciat obectum in as seu candra obscruon sit intus. Namsi rursus Estra ondenti, nihil juvat restitumque enim or Notabilis inventio ad compendrum laboris vinorum magnctum sphaeraruum; fiat quecitas portio sphaerae mmrnors et ollaritas majoris: vitrum facit effectum qua sphaera majoris. Cum sit difficilis perfecta circularitatis eti itris magnoium nametrorum praesertun quodquemiens propi tio concavitatis et queoitatus optimos parere effectus pt in uuiendis imelius radiis quam unia superficier (AB a’adhiberentu hic hyperbolae x. Quanto mino difora dia inctrorum eut tanto majur vi sphorae effectum prae– srabunt sioi aequalia nullius. e hoc sologetudi vel inveniri hoc potuisset B. est hoc artis inventivae. 1) seu defectus ic est quod non pt dari apertire salis magna. sed coelestia non indigent apertura (+ propinqua etum si non post sed juxta se posita ocuirrere in unam ocularem dit 5oc passuum, quam carader digiti in diftact mulle ejus ab oculari, sed posterius ninus minud claritatem lins oculgus majoris sphaerae quam secunda it eut quesi lens ocularus ie eet da Idque vel simul augendo distantiam, vel simul parvitdem oculris obrectione. Caetrum artes in Telescopus etim huc transferri possunt e conuerso (A.M optima proportio Lentis ocularis ad objectionu erat si ubjectum sit 000 patmorum distau anguus non rahorum ex eodem puncto non erit ,e minutorum se cundorum A. diffra effectibus sensibilis. Alioqui objectu Radii omnes non uniuitur in unum pundmurum quia non vere paralletr tum, quia auq non reflactu non est angulis sed sumbus proportionuer quod sim autem ab angulis tanto magis abeunt quanto an autque notabilisseme abire incipiunt, si singsit et refracti non habent semper proportioend eandem aperturam masorem et radios muliles faciendintle ut colligantur in unum circiter punctum. Sumali vitrum gncavum in medio perforatum positum inter vitrum objectivum et Kentem. 2 Id exm cimtiles alioquin et nimis mature se unentes longio di feret, quorsum debent puto haec ut &t vitre Elergticue Huperto lic utilia esse prod exigua ob jecti parte circite maxe optieo posita. Utile si mobilia sint si adt beantur simul vulgariau, ut eodem tempore parte confuse distincte partem spectemus + (ti possent etim diversus Lantrum caps scunde vitra passuum quia rarefactio radiorum coni tradiosi e quexitatis s objectivi. nicroscopium quanto ingior in mitioso juo lens magis quera seu minoris phaeru convexitalem lentis obi eclivae aut angendo distaam ret augeati magnitudo sine abseurave addaturterto Haec erroris causa major, quam priorin remo radios utiles in medio positos patietu transire tantae, quarum plana maxima sin aequalia plano Chordae sphaerras majores, +) (+ Ax possent plura objectiva non destrnti creseit non in distaatum rave sed in rave superficierum sphaericarae quarum diametus sunt distao d est in quadrala rave Ut taceeam medii ipsius im diameter convexitatum tentrum objectio non debet aquae pleni ud Cumontia objectum distet semndia Magnisudo obs edi in mitroscopris angetiant augendo p. 2. Audus ditas, sim difia refrachona decescat ora puncta viderenti confuse. utorum seu anguli incidenta odus securissimus et faallmus in praxis 232) dandi accessibilia ) (. ta hic usus esset, si sumantur sphaene aperturae sphaerae majohis. Ita poterimustum sphaeris ma- ioribus carere sic satis. Malim egospecula majora quam hei Clarius videbitur character dinudio digiti: in distaia Telescomium tanto augel magis quanto major dianater abesse lonvu a cente micro scopii quum semndametro, objoctum debet tangere sphaeramsolidam Gri palli aut a 10 ad 1. nrninopopirii ut sinus arcorum a siuu totulu pro diversis partibus locari, saltem, ut procurem partem objecti axi optico vicinam viberi quo distinctissomam ut aceddamus Hypersioluir Hyperbotuae et Eleiplio saltem mechanice u ergo maximam aperturam ferent, et proinde ange– bant magnitudinem quantum nobis placet Sed parva objecti pars videbitur. Cartesius sperat animalia in Cunque vider nosse. Atatius videbuntus Atorius in aere seu. fumi impedien tes. +) Aut Fiat etum quexogcavum quod obvertit concavum objectiig vrtro cquextate sculari ponaturque ante latersectivem de radiorum alioquim nigus cito se uniturorum eos longius feret (a Nota si ad inventis lensibus Hyperbolicis opus erit motu lentis celeri ita repraesentabit totum objectum subito distinctum, ut fant aquasi totum simul detexisset. Et hoc unicum est remedium detecturae su angendae Inverso modo fieri ut es radii unranti vicimus etiam ii qui nimis honge ferunt si ex medii incidant in vitrumm quexam ut supra extremi in geavum perforatum. (+3. si sptae dit tadius sit 100 perum erit diameter 200. et circum ferentia 608 es minuta erunt (10 15 pedis seu L pedis Si supponamus semper aperturam sphaerae esse 15 minudta- si 30. feret aperturam pedist Figuiasphaerica com accedit Hyperbolicae meti eriore forte laborantis. Unde Hevelius modus faciendi Hyperbolica in sphaeroei patins An forte procura gotes, ut simul plures sint Tubi Hyperbolici, quorum unus hoc alius aliud objecti punctum distincte reptraesentet ploco motus Lana ipse dicit si abe. p. 2C3. si obscelu in plur un nec magnitudo nec distaao objecti nota sit obser vandum esse in 2 distais diverss p. 236. Quo posset facere vitrum 30 peamorum in diam. quod undet radios perfecte ut vitium unus patum, faceaetat vitrum in tubo 30 frigehres apparciet mauquam vitro unu prmidea ie bis priesers s’ato aeilus naum s