# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068531:0004 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068531:0004?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Optik und Dioptrik LH 37, 2 # Folio 2v, page id 00068531:0004 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068531&page=4 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068531/jpgs/default/00000004.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 134 lines, status machine # Lines: 134 recognised, mean confidence 0.93 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. si otqe vitrum sit plano convexum etmitre bjecto obversa, dadi unientur ad distantiam rchiatus anva cranetuis majorus lequorunt len semidia Mefri si utriaque qvecum ad distaam diam etri vitrum geavum debetatesse longius a quexo quando pupilla magis sumida, et sphaerica, est per abuntantiam humici ut sin quvenibus contra in senibus. Proportione longitudinis apertura crescere tem cameth majori Lentes majorum sphaecam repraesentant objectuo canus sed tunus Etium Objection ho palncris ferat lentem otae partis patmi perfectu baldehaboratu habendum est Et hoc facit objectum sexagres majus quam apparetocuto undo lam vihi geabi qui grexi seculais Magnitudo apparens oculo modo ad apparente petride dani Radii paralleli incidentes ab axex optieo rema tiores tanto uniuitur atius quanto magis distant ab axe opticosen magis obliqui sunt Si vitrum sit Hyplrbolicum, aut sphaerabin elaborato pt major esse apertura. Pauciores enim radu mutiles. seu qui non ad idem punctum uniantius. Si objectum sit valde illummalum ut stellae clarae deter apertura esse minor ut abscindantu radi in utiles Connua occhrata plus videre possimus gcavo brevi. Hinctmajor etiam apertura vitriobi ocularis. Si longior Tubus. Seu sphaerae majoris Vitrum objectioum minus quevum requirit comavum quo minus minuens seu sphatae majores. Qua sigredito quexi major, radii refracti puius uumutur, et itu faciunt angulum majolem jam quanto angulus univur radicrum major armato est ut cranceteue objectui ad dia metrum sentis sclicet sa objectum non sit longius diametro aut seundiam etro conuevitatis vetri seu cum Tubus Et effectum incero scopii Et idco non debet ciesteratramete lentrae X ob otivorum eadem proportive, nam ma nente eadem proportione manet ma nisudo Objectivum vitrum quod faut dupto majus non faut tamen duplo obscurius, si apertura ejus frat tanto majum et claritas compen setur uodo hioc semper feri posset. Fieu pa non pt. Nonnitie tamen angeript quia aper tura pendet a dinat quantitate superfieiei su perficiessa non crescunt in lave diametrorum sed in quadrata rabe diametiorum– si apertura non pt anieri lucisecastens angenda est etsisicimmimatu B. ophum est diversos aspectus ausus se conferre. Quod hactenus non tanto debet esse major geavitas, ut nimis matura) observatum. Ita multa detegentur nitm magnas coptevrtatis unionem penset ninna magnae cocavitatis dilatatio non arcu magnitudines tantum e distaas sed efi guas obz ectorum Si vitium gravio minus cgcaevumo repraesentat Quanto objectum est motius fanto minus aige objectum darus sed minus requar et posita . Quexum e jusdem cultentem mehi codem dugitudine tubus gravum alcutius, signum eris laborationis mehioris vitri, quod augat magni tu dinem non obscuret Eundem effectum faciunt gravum unius unciae deametro una parte laboratum et concavio brunciale utrimque laboretum, sed in quexis allud feret Tubro Mhorum hoc unius patiu si prouicus Opalmi in diametro seut duo Tubi unus duorum alius qualior patinctum Si illo objectum discernes ad distantium miliaris hoc discernes ad disttam duorum miliarum. Sed cotia primo integram securdo dimodiam donnum detag, Sed hoc circiter non exacte. tur ejus magnitudo per eundem Tubum Si vitrum fenestrae inspiciam distantia quias passuum mox eo, non apparebit duplo minus quam ante sed junto minus quam ante Ergo magnitudo non tantum pendet ex angulo intinentrae. sy Tubus meus 7 patiudium cum lente opalimi ac proinde objectu faciens 42 ucbo majus vix Facit lunam majorem vicibus Lanap. 197 miho non si puo determinare ingrandimento si non si desimi na la distante data distaa poteriuu cognoscere quanto sit aucius ob jectu gractore hoc modo collo circellum in focolentius versus obgseclum duobus fil osper tramsi ensum ductis paralleto sibi tantum distantibus ut objectum praecse in medio ap pareat. Noteturque deligentet distati filorum post fient Eodem Tubo crescit eadem quasi proportion sublatis vitus inspiciati objs eatum per eundem tubum distaa objecti visi, etmagnundo defecturae Modo, apertum vitrion frat nimis angusta s si objectum est vicinum debet produci, si longinquum contrahi Tubus Quia radii ex dato puncto in superficiem venientes vicinum est sunt nun par alteli seu obliquiore ided radii non aeque 18. R 31. 2qu an cuntur. Num radie a vicins incidinis majom angulus et idis Objecta longoa meriu detegunt vitro magis ocavo seu imagis aculo quia longnqua mynore habent angulum merdentiae et prouit Zrefractiors idso opusest concavo quod divertendo magisfa– ciat angulum majore si pro videndis objectis oiinis aperturu vitri geavi debetesse minor quam pro lorgm quis eodem posito tubo. Quia pro vicind prod cendus Tubus, ergo angulisadiorum seu punctim mondenis minus ergo non opus majore apertu camtulus radioro seu comratiosi apex lums Ergo mnore opus aptitura motaturque per alium circulum loco hentis prope ocutum positum exigno foramme perforatum, et madeatur circellus filorum hruc illuc donec ob ectu praecise compareat in medio ductu filorum. sufficiunt lensibus ocularibus 1b gradus cquexitalis Aumor eristallimus intriore parte magis quex unutam um in oculo eodem fere modo ut in invento In to Tubo quatuorlentrum quodammodo faciunt duo tantes oculo vicinae edu effectum nicroscopus augendo quod specios aeceptas a tertia lent Maculae et alrarum centrum nona. vitiorio non apparent, nisi in superficie ultima. Lana p. 204 Vitrum objostum dgi dupler altri ab alrgo non multo remitu, adhibita vel una lente vel tribus ut alius. Ita ab breviato Tubo eadem magnitudo et charisas (+ Ergone aucto majoras diffla diametiorum ductum obrectivoir eita aut ila pars unu palmorum attrum 4. majis versus objectu quanto uri suit ati ad agigius et