# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068531:0129
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068531:0129?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Optik und Dioptrik LH 37, 2
# Folio 65r, page id 00068531:0129
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068531&page=129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068531/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
# Lines: 60 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Sa rb anuda ) tis
in hunc sensum: ut a reflexione transeams ad refractionem, ponamus
pilam ex A in B venientem non detram aut aliud planum quod pene–
ia
trare nequeat, sed linteum vel aquam, quod non sine difficultate
tamen perrumpat, amissa velocitatis parte dimidia serbi ex. gt.
dimidia. hanc autem amittet, tantum quoad descensum, non.
vero quoad motum. paralletum cum hinc ila antea 
linea descensus AC. Hinc pota dupte sicirculus centro Bracio
BA describatur, et pila cum pita quond dsconsu cui, pila in fra
superficiem sefringentem CE occurrat inA. Hinc cum pila perrum.
pendo linteum CBE dimidiam velocitatis partem aminat, duplum
temporis ei impendendum est ut rectam BI aequalem rectae
AB percurrat. Recte nam posnimus medium duplo magis resistere)
vel linferm
Cartesine similitudine pilae in aquam incicentis hic abatitur, qua
in reflactine in superficiem aliquam resistentem incidentis, 
quae in reflariore expolcanda non male succedit, in refractione abi
Nam ipse fatetur, pilam in linteum vel aquam incidentem partem
velocitatis suae amittere, hinc si iterum ex aqua in aerem redea
non recuperabit priorem velocitatem nec proinde, de angulo iterum
exibit quo intravit
Sed multa meditatione mihi videor ujussterium hoc sic
assecutus. Ponamus, radium CF ex vitro in vitro venientem exire
directione F A. in aerem: Ajo aerem minus luci resistere, et facilius
esse illuminabilem quam vitrum hoc est vim radius radiii megis partibus
aeris communicari in plures, partes diffundi in aere quam in aq vitro
sed hinc sequitur paradoxum nempe in qualibet parte separati
impetum vim nadi radii in qualibet aeris parte, esse miniror separatim
suita esse minorem. Ut siglobus A ing. impingat in du simul impingal
in duos globulos B.C. minorem velocitatem singulis imprimet, quam si
in unum tantum incidisset. Hinc in quolibet radio, in aere separatim
sumto minor erit impetus quam respondentis radii in vitro. Hinc Unde
jam pulchare procedet ratiocinatio in hunc modum. Centro F semidiametro FC
radio FC describatur circulus radio FA refracto occurrens in A.
bumque impetus radii in FA, sit ad ra in ea ratione minor impetu
radii in CF, in qua ratione aer (seu medium radii FA) est illuminabilior
vitro seu medio radii CF. hinc duplo tempore veniet ex Fi A
lux ex F in A, ejus temporis quo venit ex C in F. Sed cum conatus
radiit in superficiem DE aerem terminantem incidentis, ibique aeri
oblique occurrentis sit compositus ex duplici directione, una perpendiculari
penetrandi in aerem recta F directione F T. altera parallela FL.
qua in aerem non agit, hinc directio FV conatus secuntum F
manet integer; ac proinde du tempore quo radius tendit impetu
duplo tardiore ven raddi actio pervenit ex Ci F in A, id est
duplo temporis quo venit ex Cin F, perveniet ex F5 in LA eo
seu quo venit ad CY ad RK, ipse rudias radii refracti vis perveniet
ex F5 in LA duplam ap ita ata ut sit cumque sit, vis paralleta
qua tendit ex conatus parallelus quo tendit ex FS in LA integer
atque inne prinime imminutus erit aequalis illi quo venit exo CY in RF
cumqe ergo spatia erunt ut tempora positis velocitatibus aequalibus
spatia erunt ut tempora Cumque tempus quo vis radius pervenit ex F in A
seu ex FS in L A sit daptum d tempos quo venit ex cui F seu ex CB in RF
ut illuminabilitas. aeris ad illuminabilitatem vitri, etiam intervallum
inter F5 et LA, erit ad intervallum inter CY et RF, seu recta 
FL. simis anguli fucidentiae, erit ad rectam CR sinum anguli incidentiae
ut illu minabilitas medii excipientis ad illuminabilitatem medii res emittentis
cumque illominabilitates suit reciproce ut resistentiae mediorum, diaphanorum
a eriu manis resistet medium, quanto minris est illuminabile)
H in puncto F