# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068531:0154 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068531:0154?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Optik und Dioptrik LH 37, 2 # Folio 77v, page id 00068531:0154 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 78r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068531&page=154 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068531/jpgs/default/00000154.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine # Lines: 105 recognised, mean confidence 0.89 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. (1) est punctum inaxe ad quod dorigitur radius primus H) est punctum in axc ad quod dirigitur radi, pst se cundam refractionem MHI)) est .. . . . ...... tertiam..... Ut calculum diophicum generalem complectamur quem postea facile sit accommodare cuivis casui, et repetere pro multitudine superficierum refringentium; sit radius quicunque DF occurrens curvae FF sit axis curvae AG in qua punctum fixum A. et FG ordinata ex puncto curvae F ad axem perpendicularis. si jam radius DF per superficiem recta linea radii DF continuetur recta donec axi occurrat in H radius autem ipse refringa DF refringatur in H(HB), ita ut axi occuriat in (14) entr jam centro F radio FH descnbatur arens circuli FH secans ipsam Fproductam si opus est, in M. linearum omnium calculo exprimamus Considerenduro est dari positione curvam item rectam DEH, x adeoque relationes ordinatarum FG ad absiissus A quas vocabimus y ad ordinatas abscissas AG quas vocabimus X. posito curvam esse analyticam Hinc dabitur et GP relatio ipsius Gp ad Ex puncto curvae F ducta intelligatur curvae vel ejus tangenti perpendicularis FP axi occurrem in D. manifestum est dari et ipsas GP et FP ex datis x vel . rusus quia positione datuo recta DF, H radius , DF sibe sit axi parulletus sive aut aliis radiis, sive sit aliis radiis conver gens aut divergens, sive sit quomodocunque ab alia forte curva refractus, dabitur ejus inclinatio ad axem adeoque punctum occursus ratio HG ad GF. F sit AHh et HHG erit GH X+h et et HG: GF seu Xth: Y:: d: e seu fiet 9: y: :d. c. seu geB yd Cumque valor ipsius y detur ad huc semel ex naturae curvae, hinc sublata y habetur valor ipsius X, adeoque et ipsius y. seu determinatur punctum F ex datis positione punctis A. H in axC ne et rectis DE lineis, recta PF curva FF Quaerendum jam est punctum 1) in quo redius refractus ax FM axi occurrit; quod postea serviet ad inveniendum punctu quo radis FM occurrit alteri curvae ei quemadmodum serviit punctum H ad inveniendum punctum F quo radius DF occumit mvai curvae F C. punctum autem (H) ita inveniemus: Hoc punctum est Et itaporro. intersectio rectarum FM et GH ergo quaerenda recta ad quam referri possut cognito modo) tam omnia puncta rectae FM quam omnia puncta rectae GM. Haec E recta communis est P. Ergo ex puncto (H) demissa intelligsatur perpoendicularis in FP quae sit (H) R. ob triangula similia FRH) et F NM Fquia FK NF BBa, SMR item ob triangula similia PGF et PR(H) fet FR: R(H):: FN: Nm. et HH FR, NM. S+ Pp MF PR: AH: _H) :: PG: GF: FP seu p: y. s. et HH PRy. d ver pam et HNp exS s’un et AHII B YS, NM DFN- pNM jam ut NM et FN inveniam _ debet primum haberi HL nam ratio ipsius MN ad HL data est. ipsa autem AL =, + p - X, (t) G: GF: cld. let: : Sel Ssb2st - c2y (2- pel Sles. c yrs - pet p: ) Habemus ervo tam punctum (H) et inclinationem radii FH ad axem. ex quibus porro investigari possepossunt line omnes proditurae si radius refract e nota ix differt a sx. tendens ex F ad () occurrat novae linet, quemadmodum cuius natura data alioqui res esset absoluta supponitur aut quemadmodum oportet assumenda est; quemadmodum ex puncto H. et inclinatione rectae radii DH ex D tendentis ad H nveni occurrentisque curvae FF omnia puncta omnes rectas calculo indaga vimus. Itaque hujus paginae calculo Continnato atque pro re nato explicato tota dioptrica continetur. Tantum enim pro r. y. S. etc. sumendo (X). (7) Es) etc inveniemus isdem literis retentis: A(HD. e (Santem et (l) et alia eodem modo iinveniemus, ab set l. inveniemus literis iisdem retentis, sed ut alias eodem modo tractatas esse appareat parenthesi inclusis, ita (S) B (() rndius sit DFvebalius sit parallelus, erit h. vel q uel l. infinta vel f, infinita, unde caetera rejicientur et quantitus ipsa infinita devisione evanescet. sic habetur: PH = HL ∞ PF, s: EG, y: : PH, g. p: HL D V, 9. p. et XHL. b: C.: HL. MV c P + p2 p - X. sit g- pp l. bs= ey 9hp -29p - p3. p et fiet A(H) scL (tx)e + ahies ds. estat et (d 3) (p). unde rgo PR BPS, Nn ENL pNM Ergo MNp HL C dC et FNC p FM quad- Mas quad - e y ge pi - 29p urgo abin p I) sit e Nota ob aequationem: (2)e _ten y. fiet tolli vedetur posse pr ex punctis H. M. demittantur in Fp (productam si opus) perpendiculares possunt puncta A. (H) (A) etq. poni coimcidentia, et tunc asset (a) et aD erunt HL. MN quae erunt inter se in data ratione refractiones vihorum metiente, nempe, b ad c. per methodum tangentium notam vocemus FP, s et Gp ad axem H, seu recta AH, dabitur et inflinatio ejus ad axem seu +quae sit d ade A seu xethe rd H est punctum in axe ad quod dirigitur radius primus aut refractionem fractus jam ut longitudinem FN AG, FP, SBV +P FHe AHp h GHnX+hs HG: GF.. d. C og. y HL: MN : b.C PH, 9 - pB (GH) B(2) R1 X + () B(d, HG: GF:: (d: a - p p 9. AGIB a r6B tX bs- quey Pomont