# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0003 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0003?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3 # Folio 2r, page id 00068532:0003 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=3 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000003.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine # Lines: 80 recognised, mean confidence 0.96 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Noque enim putandum est nos his quae habemus contentos esse debere; arbitror enim ea quae habemus prae his quae in potestate essent, si et industria saperes, mullius C vellemus, nullius propemodum esse momenti itaque centi proinde conduredi constituendi essent viri judicio praediti essent certi homines, qui ea experimenta quae humano generi quae hominibus jam innotuere, sive scriptis et comprehensa consignata sint, sive adhuc taditione quadam in sive tantum traditione quadam conservata excerpant, consignent, digerant, indicibus multiplicibus distinguant. Et videntur olim. hujusmodi aliquid agitasse imperatores illi constan tinopolitani, quorum tempore facta collectanea nonnulla atque excerpta habemus, quanquam a vero scopo ac mo aberrasse videuntur abertaverint vero eruditionis usui non satis usri minime consentanea. Sed quoniam multa magnimomenti experimenta quae selebri satis dubia et fallacia sunt; nonnulla autem puet multa quoque ab ingeniosis hominibus proponi poterunt adhuc tentanda, ideo consequens est autoritate publica Laborateria institui opentere, passim Laboratoria, institui cum Machinothecis miracula spectari pariter atque tentari possint. Adsidion U cuique liberum erit periculum ingeni facere alieno atque Exoticophifaciis, quibus varia naturae artisque Adthibenda et viraria His jungenda Vivaria et Nosocomia; Medicis, Venatoribus, peregrinantibus opificibus, aliisque quibus multa experiundi sa occasio est, cidelis relatio imperanda, praemiis etiam ndustriae constitutis Sed quod rei caput est, quo sane observato parvis sumtibus magnae res gerentur, et quo manum neglecta maximae etiam impensae in irritum recident, eligendi sunt, et hnic negotio praeficiendli viri non tantum inceno judicio atque loctrina pollentes, sed et singulari quadam animi henitate praestantes, a quibus scilicet sumtu, si modo aquis judicibas consilium aemulatio et invidia absint, qui non quaerant aliorun abores iades illaudatis arsibus in se transferre, et deiique qui d scientiae ipsius amore, non ambitionis, non cordidi lucri causa laborent. o certum est inter se amicos foe, et aliorum laudabiles conatus promovere et egregie provn si Hoc otersennus, et Gpassendus i maguus vir, majoreque dignus fama reachimus licarius ingenio emnt. qui aliter animati sunt optime de genere humano mereri posse. Hoc olim ingenio erat optimus Mersenans Hoc animi habitu erat Et malim profecta doctina in doctrina eo Tatis olimat optimus Mersennus, cujus exemplo malim aliquid hiniusmodi virorum scientiae doctriae quam probitati deesse. Sed praestantissima etiam experimenta frustra inveniuntur si desint, qui illis utantur Duplex autem experimentorum, usus est, unu ad varia vitae vitae commoda, qui detegitur ratiocinando causa ad effectum, alter ad verate physicum principia eruenda et procedendo ab effectu ad causas. Uterque i cinandi modus vel analylicus comlinatomus s reflexione constat, et si quis et hii semet mode adma modo admoneatur eno verbo aliquid in mnistudiorum genere animo agitase instituenda sunt experimenta nova, et toti huic negotio prae- pullio ficiendi viri non tantum scientia E sed et virtute praestantes) suum probaverit qui factiosi non sint, nec autores cp sectae haberi velint olim ingenio jungendae Experimentis inadificandae sunt ratiocinationes ad geometricarum, instam accuratu et in longum productae quibus causae solis causa inveniri poterunt)