# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0006
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0006?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 3v, page id 00068532:0006
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=6
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
# Lines: 63 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

avendum est ne analogus abutamur, possunt
amen egregiei servire ad faciendas praedictiones
ductiones, et ex inductionibus pd condendos
aphorismos de his etiam quae nondum experti
sumus quorum auxilio de his etiam quae nondum
experti sumus, praedictiones instituamus.
quod etiam ad causas  investigandas utile est, semper
enim facilius est causam investigare phaenomeni
quod pluribus commune est; perinde ac facilius
est cryptographemata solvere, si plures literas f occultato e
secundum eandem clavem erculte scriptas sensu scriptas
nanciscamur. Deinde causa in uno subjecto
facilius investigatur quam in altero; quod anatomici
diversa animalia secantes, experiuntur
Superest Methodus certa ratiocinandi
ab experimentis ad causas, quam ego maxime
colendam censeo; et majore quam hactemus factum
est cura. Plerumque enim homines sibi satis factum contenti sunt
ptant analogiis, quia imaginationem afficiunt,
cum tamen menti non illustrent, hec non
satisfaciant. Vera autem methodus ab experimentis
ratiocinandi in eo consistit, ut cujus libet qualitatis
a phanomeni investigemus rationem seu
formalem seu causam proximan  phaenomenon
qu unumquodque resolvamus in omnes suas
circumstantias, sive singularia considerando
separatim, colorem, odorem, saporem,, calorem
frigus, et qualitates tactiles, at denique attributa
communia magnitudinem figuram motum.
quod si jam cujusque horum attributorum per se
causam invenerimus vel unam, vel possibilis
plures; habebimus utique causam phaenomen integri
si vero fortasse cujustibet attribut alicujus
attributorum quorundam non causam reciprocam  perpetuam
sed plur plures causas possibiles invenerimus;
it ta has causas
poterimus jungenda ha
attributorum ejusdem subjecti, exoludere
 excludere illas quae huc non pertinent
sint exempli causa duo  ejusdem phaenondem
attributa a e bn A et L. sidque i sintque
duae ipsius A causae possibiles, nempe b et c
duae autem ipsius L, nempe b et n et n.
quod si jam constet causam b neque cum
causa m neque cum causa n posse con consistere;
causam veri necesse est causam ipsius  A
esse C. Et, si porro constet m non posse
in neqon posse cunb neque cum c consester stare
tunc causa ipsius B erit  n. quod si non
sit in potestate integram causarum
possibilium enumerationem instituere;
methodus haec exclusiva ad sum summum
probabilis erit. Idem est si phaenomeni
non causae sed effectus quaerantur, examinandi
nim et singulorum attributorum effectus erunt
+ ejusdem phaenomeni.
Methodus ratiocinandi ab
experimentis resolvit
phaenomenon in sua attributa
et cujusque attributi tausa
quaerit aq singulatim 
causas atque effectus quaerit
singulatim