# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0011
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0011?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 6r, page id 00068532:0011
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 5v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=11
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
# Lines: 89 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

dissemerit; sed tum demum intellectur curioso
qui sufficienter oepobis talem
.
et
satisfaciet,
modum proponet, quo semel intellecto  videamus
ipsi ens necessarium fuisse ut ex his positis
gravitas oriretur. Itaque necesse erit ut
angulus ille, ex tantum  afferat, quadit
distincte concisimus percipiamus Q itaque
ad Nihil autem aliud in corpore Materia distincte
percipimus quam magnitudinem figuram et motumtialem siver
si quis autem praeterea corporibus sensu animam, ac proinde sensum
atque appetitum tribuat, huic quidem non repugno
attamen contendo non sufficere ut dicamus verbi gratia
Corpus grave  terram sentire atque appetere
nisi simul aplexplicemus quomodo ille
sensus atque appetitus driatur, ubi tandem ad
constructionem organorum sentientis, id est
ad mechanicas rationes deveniendum esset.
Neque enim p minus mechanice fit, quod fit
cum perceptione, et quii animae passionibus
respondent motus corporei in organi, qui semper
legitus met leges mechanicas se quantur
Scio viros quosdam optimos et doctissimos
etiam
ferre non posse ut omnia corporum phaeuomena
mechanice explicentur, hoc enim putant obesse
religioni perinde ac sine opera dei, aliarumque
mubstantiarum incorporearum hoc enim posito sequi credunt
sequi putant, quod machinam mundi neque Deo
neque ulla alia substantia incorporea indigere,
quod merito absurdum et periculosum censent
itaque alii immediatum ei concursum ubique adhibent
alii agols intelligentias sive angelos motores
passim introducunt; nonnulli statuunt quandam
animam mundi aut principium nescio quod
hylarchicum, cujus opera efficiatur, ut gravia
ad tellurem tendant, alidque contingant ad systematis
conservationem pertinentia. Se si considenassent
viri entigri principia mechandem. Sed haec omnia
non sufficiunt ad reddendas rationes, nam sive deum
sive angelum sive animam, sive nescio quam aliam
substantiam incorpoream operatricem introducamus
semper in rei veritate explicari potest modus di
e den
ralgopes conse o Tabuise curaeret
ratiopes consem a ve ephico sophi ad solat causas
tempor
sephia
efficientem effugiunt aeglectis omnino finels et formis
multi initeriam
Sed qui sapiunt illi sciunt omnem effectum
tam finalem quam efficientem habere
niente
quidem, quia quicquid sit a ente fit efficientem rero
se
quia quicquid in corpore fit, illud sit per organon
corporeum et secundum corporum leges. Quod si
scivissent illi qui leges mechanicas oppugnant, ipsas
leges mechanicas denique resovi in rationes meta physicas,
et rationes illas metaphysicas divina voluntate sive sapientia oriri
sive sapientia niti non adeo _mechanicis explicationiss aversarentur
regulas
abhoreuissent. Ego sane expertus sum ne non posse
ponisse motuum physicorum rationem reddi per solas leges mathematicas
Sed metaptysicas propositiones necessaio adiurg erdas esse. Quod suo loco elarius patebit
et geometrica certitudine demonstrare
possimus
 propositiones afferat
+nihil conferre ad explicanda
phaenonrena pure materialia
neque
tatque inde sequi
ficic abidistne
potest, quod non sit mechanum
F modus autem quo corpus operatur
disfincte explicari non potest, nisi expli.
cetur et quid partes ejus contribuant
id est quae sit, hoc autem non intelligitu
nisi eortum relatio intor se et ad totum,
Fnaturaliter
hoc est ipsorum situs
figura et situs, et
ujus situs mutatio
sive motus, et magnitudo; et pori
et alia id genus mechanica intel
ligantur, haec enim semper operation
variant