# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0083
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0083?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 44r, page id 00068532:0083
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 41v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=83
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
# Lines: 82 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

or dicta proprio motum turbat motum
inassae genenalis per prop. 8. e oe corpus quod
turbat motum massa generalis inmmeridianis
utran om il
deprimitur ad centrum terrae seu grave est
per propie idi sed m eodalt:
Ex hoc fandamento omnia grauitatis phaenome
pa fa cillime demonstrantur. Cur in omnibus terrae
locs eadem ad sensum gravitas 2 quia proxi
ina gravitatis causa est motus materiae in me
rcdianis. Cap graniem motus acceleratus? quia
Dimn
si id quud jam mouetur, denuo in eandem.
plagam impellatuor moretdi aggegato celerita
tamu Etsi putem quento propius acceditut
 ino rsuct ne
adicentrum tanto mmgnorem esse novam im,
pressionem, ac proinde accelerationem motus
gracuum esse continue de crescentem. Nam
e ratiocinationi nostra consentaneum est in
loco altiori fortius esse initium descensus, quod per
Propositio 15. Materia qua reicitur ab aqua
loce, versus polos por meridianos sub polis undis
concurrens pro velocitatis e tenuitatis variebatte
partim sarsum repellitur, partim in globi inde
rora absortetur, ibique innumerabilibus ongri
a
autspiris pro variis otstaculis detorta partim
s
cum alia materia aliunde (ut ex poro opposito
vel ab aquatore, ejusque paralle lis.) veniente
concuviens instar turbinis glligitur in Geca
particularem, juisi solidus et, globulus est.
Si eb aliam materiam inter ceptam cauus
balla; partimtenuor reddita per medum
nouae materie irrum pentis iterum in altum
euadit. Pullae quoque ipsae globuliue concreti
suo tempore iterum in materiam tenviorem
dissoluuntur.
Haec propositio
consideranti patet. Manifestum enum est plu
rimum materiae in angustum locum concurentis
partim repelli, partim percadere, partem
aliis misceri; (rassiora repcellentur, dum
attenuentur ipsa quoque; tenuora peruadent
media miscebuntur. Varcas autem vias pro
obstaculis detortas elin, materiamus velut per
Cum ea ne abripi quidem possims, nisi ab ipsis, quibu antea colari, vel ideo necesse est, quia ab alia nova
superveniente urgetur. Illud tamen exponi
meretur, quo moco ex concursisus gngrocum unius
Experimenta indagandum. Sequitur enim ex eodem prin
cipio, etiam Elateria in loco altiore esse virium
majorum, quia eadem est Elaterii et isGravitatis
causa. Experimentia instituenda noessent pondere
vel Elaterio in celsissimum montem portato. Sed in
dofficile est, cognoscere virium incrementum, nam et
ea quae resistunt, seu quibus incrementum memsu–
randum est, eorum vires proportionaliter crescent.
Exempli causa ponderis vim sentire possumus bajulando
at in summo ut pondus erit auctum, ita et Elateria
nervorum nostrorum intendentur  optima
indagandi ratio est, lapsus gravium descendentium
Elateriorum se restituentium, in summo
oor si modo altitudo noptum, differentiae
sensibilis capax est. Porro hc
clarius colla–
tis postea dicendis, intelligentur, ex quibus appa
rebit etiam, Gravitatis pariter et vis El astreae
eundem esse fontem, imo (vide inprimis prox.
22.) Gravitatem esse vis Elastica speciem
quandam
Una restat removenda
difficultas magni sane momenti.
Scilicet
motum materiae in meridianis fortiorem esse
prope potos, quam prope aequatonem, et for–
tissimum esse subpolis, ob spatium arctius. seu
scienctum est motum in parallelis proporton
esse debitiorem, hinc mutua compensation
celeritatum et compositione conatuum fit
quabilis quidam motus in spiris, quales
etiam so ipse descrbit circa tellurem.