# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0086
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0086?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 45v, page id 00068532:0086
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 40r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=86
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
# Lines: 101 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

circa suum centrum motis quos sine prota,
bilitate statim ab initio Rhilorophiae sua
supposuit. Ita enim infinita erunt primi motus
centra, motusque particularum a nullomotu
generali dependentes, quanquam nec sufficiat
motus circa propuum centrum ad corpus
in omnem partem colarens constituendum
Sed quid quid huus sit suffecerit nobis caqe
sas phaenomenouem ex plaenomenis sine ulla pest eabentum
suppositione deduvisse. Cartesio tamen maximasgratias deberi ingenue fatendum est, tum in omni
o
Hirc intelligitur omnem ter
ullam si libere se huo illuc vertere possit
polos suos polis, arem avi sellaris conformare
cateraque magnetica munia perajere. Cum
vel si magis pressiones)
erum motus pantium in ea porique sunt poris, bel s maus inca ria ve pressionum lineis) sint
sint
telluris proportionales patet tum minime
motum in terrella ee motum intellure siti
obstare, cum simili ratione disponuntur.
hanc
Ratioriis est credere eandem parallelismi avis
tellaris  parallelisni axis terrellae rationem esse quae et Carallelimi axium ii quibusdam corporibus
Es his omnia magnelis e ferri magnete imbuti
qua sola terrellam satis grandem seu sensibilem,
phaenomena
exhibere possunt, communi more non difficulter
explicantur: Duo tamen restant, quibus tranctenus
st
non est satiffactum primum cur ferrum suspensum
perpendiculariter acquirat oim magraeticam dcinde
et quomodo
cur magnes declinet.
u
Propositio roma ferrum perpendiculariterant
duo saspensum, aut sabito celinctam vim magne,
debet
ticam acquirite ta ut extremitatem iveriorem i
polo proximo, superiorem apposite obversat.
Auius planomem tam insignis, quod ipsam magne
fismi originem nobis ad ocatum ex hibet raoem
safficientem nemo reddidit.
Esto infigit
ferrum perpendiculare ab. polus ardicus c.
antarcticusait fartesius materiam magne,
dicam et polo arclico venientem in nostrolatere
seu intra potum arpticum et aequatorem tendere
sarsum, e ita eam ferrum ingredi per (. b. _
Sed ita non tam perpandiculari, quam potia
inclinato quomodorum in septentrionem
situ
aut instrumentum vitre utile
philosophia quam ille a servitute liberare conatus st, ram magnetica.
Etsienim ne ullum quidem quod sciam, alicujus monem
 no
momenti experimentum novur a Cartetio
in Magnete, pe pariter ac alio corpore it eret
sunt tamen ratiocinationes ejius plerque felices,
et in Magnetis negotio autore plarae dignae, et ab
hypothesi communtitia ad Motus conatusque Mundi
veres, et legitime demonstratos, mutatis, quae ra
cesse est, transferendae.
Mundanis  Keple
sia antum quae a Gilberto et Cpbaeo, et
Kirchera et Grandamico, et Cartesio, et
Leotando et Honorato Fabride hoc ar
gumento ingeniose dicta sunt, ad motum
in Meridianis, cujus nos in natura summam
ad firmanda corpora necessitatem
demonstravimus; et causam infra prop 2
clarius detegemus, tam in Tellure quam
in serrella Recessarium translatis. Qjus nos ut
rationem Fujus notionis (de Terrellae, ac Tulluris Aina-
gia) ut notionem primam inventionem Gilbenta
et polituram, seu a qualitatum occultarum inatub
purgata Cartesie debemus, ita veram Motua
in Meridianis demonstrationem
16
haenomenorum. tam
admirandorum parentem
nobis vindicare a
audemus. Nam ut dicam
quod res est, Gil Bacons
et Gilbertus, et Replerus, et
Galitaeus, et Snellius, et Han
uaeque et de Dominis, et ali
docti viri hujus seculi ineuntis, ea jam tum dixere, ex
quibus Cartesio quae Cartesio, qua erat ingenii felim
te, rejectis qualitatum, substitutis materiae subulis mo-
tusque ab eo nominibus aut pressionis nominibus, ast aptius
ad plansum enunciare, et velut nova Hypotheseos sua
veste induere, difficile non fuit. Quemadmodum si quid
philosophiae Democriticae dostus in Chymicorum libros expati
retur, is f praeclura eorum experimenta, et egregia
saepe sad notionibus confusis involuta logitata
accuratius xponendo magnam merito laudem, sibi compara
ret. Sed tempus est, ut Hypothesium precariarum de
suescamus, tentemusque, si fieri possit, phaenomena ex
phaenomenis, specialia ex universalibus derivata expri
mis, explicare. Cuis cgo speinom hoe lolo dan votus