# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0089
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0089?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 47r, page id 00068532:0089
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 58v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=89
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
# Lines: 78 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Patet vias bec. d. calerasque omnes redditas
inaequales, motumque esse celerrimum iner bec. tar
dissimum inter fd. quia illic angustissimae, su
laxissima sunt via. Sed quia quidquid mouetio
vicina secum abripere conatur, tunc velocitr
motum conabitur continue abripere tasdiora
et contra Tarde motum conabitur continue 
linere velociora, cumque tantum creuerit illis
celeritas quantum hinctarditas compensabunt 
conatus seu tendent ad uniformitatem seu ad
rescellendum
aberit impedimentum
6
x his palet Conatum pressionum, ad aquilibuum
seu ad amouendum penturbans, esse tum gravitatis
e directionis magneticae, seu motis ad centrum ac
polum, tum etiam vis elasticae causam generalem
Nec repeto quade aequiponderantibus, deaequilibrio
liquorum, de mole per velaitatem compensata
etiam ab aliis recte dicta sunt, B ex dutis claca
consequentur. Hinc intelligi potest, cur aes
in sclopeto sentaneo compressus ubi liberatur
vel pressus
tanta vi erumpat, quia via motus generalis
ab una scilicet parte, ut si linea gh. ntra sclopetum reddita sant angustiones contra
vetra sclopetum laxiones. Contrarium est aere
exhausto, reddita enim sunt viae extra recipci
entem arctioces, in recipiente laciores. Hinc in
recipiente exlausto Vesica alsasflaccida se
distendit, quia aer in ea comprehensus non amplia
ab aere circumjacente tam fortiter comprimitu
flaccida
Iem est si vesica flaccida in imo montis por
st
tetur in montis summum. Hinc intelligi potest
cur etiam in reupiente exteauo duo plana polita
seu lauigala conorere debeant divelli erum non
possant, quin aerem recipierdis echausti compri
nant, quia is divulsis aer non tam cito locum
desertum implere potet, quam cedere cogeretur
minus erge spatii quam ante haberet. Jam alji
in recipiente exhausto dilatatus est elatere suo
quia id quodeum pressit, ablatum est Nec
comprimi potest in statum priocem nisi tanta
vi, quanta est ipsuis almospharae,
Ego daatum esentae sentient dudetem
Idem est, si ipsum abcd. non esse corpus qu
quoddam materiam motam continens,sad vasis
sinstar continens, sed spatium tantum materia mota
plenum supponamus, ut pat patet. Sed studiose propo–
sui  totum abcdet ad corporis instar unius, ut
ostenderem gravitatem et vim Elasticam non nisi nomine
tenus, et nostro respectu differre: et Gravitatem posse vis
Elasticae speciem haberi. Quod fortasse nemo observavit
ego vero sic facile ostendo: Si Patet motu n pressuve
vateriae ingenerali materiae inter abcd. et ef vel seff
effici ut corpus inclusum ex situ ees  eccentrico
transeat in situm centri ef. seu quod idem est, nostro
loquendi more si quidem res ad tellurem, (aut fortasse alia
quoque corpora Mundana eferatursssit grave si separa
spee et ipsum ef velut corpus quoddam separatum
spectetur, sit grave. At si totum abcd- et consideretur
esse unumque corpus id poterit dici Elasticum solemus
enim ea corpora appellare Elastica, quae habent transfigura
darum partium suarum conatum. Quare ut paucis dicam,
ee. in locum ef. ubi primum corpus aliquod particulare est grave, quia systema totum
est Elasticum, seu conatur restituere sese in situm par–
tium aptissimum, ad motus uniformitatem.
adde prop. 26. fin.
ANec ideo aut pateriam subtilem, aut poras in Recipiente
mordicus defendo. Sufficit mihi si non moto Materiam
motu universali actam, attamen motus presso univer-
salis pressionem corpora penetrare disjicereque aut
ila transformare, ut pressio Uuniversalis quoad
ejus fieri potest ectum suum seu motuum parti–
cularium uniformitatem, nihil amplius perturbantem
assequatur. Quod jam aliquoties menitum e monui
ac repetens iterumque aterumque monebo.