# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0093
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0093?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 49r, page id 00068532:0093
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 50v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=93
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
# Lines: 76 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

s re in integrum restituta, inquirendum est nobis, quae sit
causa, cur natura, aut non, aut non nisi agre patiatur
corpora à se separari nisi alud corpus sensibile, saltem
aer quantuluscunque (ad replendum spatium se postea expan-
surus) succedere possit. Nam Vacui metus est nullus si pori
aut aectioni Masnetis
corporum materiae saltem subtili, ut Lumini, pervir, suppo-
ales
nantur. Et si quis corporum pores neget, et Luminis
magnetisque actiones sola pressione propagata explicari posse
putet; et per consequens, sublatis corporum Poris,  credit ad
rarefactionem et compressionem opus non esse materia subtili on
or
corpori
subengrediente in crarefacta, aut compressis expressa,
(quod quidem ego, contra quam ipse aliquando credidi, non
esse adeo absurdum postea ostendam, modo intelligatur 
materiam non esse rem raliter differentem ab ipso motu vel
conatu, ac proinde compressionem majoris massae in spatium
angustius, nihil aliud esse in ultima resolutione, quam motum vel conatum
corporis cujusdam exigui, fortiorem) si quis inquam negato, ob pores corporum negatos,
nunc
materiae subtilis subingressu, putet idem praecise corpus, majus
o
nunc minus spatium occupare posse; is jam non poterit oban
prohiber
dicere, rpus Liquorem  Tubo egredi non posse, nisi quiav
extra tubum locum non reperiat, nisi aliquid externorum
in tubum intret, quidut enim. Non poterit inquam sic re-
spondere, quisquis admittit condensationem veram ejusdem
corporis in spatium minus. Quia liquores e Tubo egressu,
+ quod pioris regaris peti nonpossit.
satis spatiies de reperiet, nihil licet vicissim in Tubum intret
egrediente, dum aerem extra tubum positum i nonnihil com-
primat. Quod difficile non es Ergo quoties Baroc Lequor
in haroscopio suspensus Ergo non omnino egssu suspen-
di deberet liquor, sed ut in Baroscopio in eam tantum altitudinem
quae pressioni aeris aequiponderaret, quod nove detecto pheno-
meno repugnat.
Illustris Hugenius rectissime conjecit
altiorem quandam subtilioremque, quam aeris pressionem, subesse
Sed fassus ipse est ingenue, circa explicandi, modum, nondum
sibi esse satisfactum. Ego, qui has propositiones den
t has propositiones praecedentes omnes et hanc ipsam
praesentem inveneram antequam de navissimis illis
rest
experimentis constaret gavisus sum, cum electi post publica-
tum diarium Eruditorum, in quo memorabantur, Meditationibus
istis meis, rationem reperi explicandi phaenomena ista omnia
et constituendi regulam generalem quod Natura corporum
sensibilium crassiorum seuheterogeneorum discontinuationi
repugnet. hnsamencur aversetur aum  grande
sive vacuum grande setsi Vacuum a ptro loco tantum omni corpore
onnihl crasso carente, accipios rassumatem hoc loco corpus
voco, quod speculiari quodam motu seu privato motu selidatum
massaers generalis continuae, motum sive pressionem turbat,
aversetur sive quod non est subtilissimum. Subtilissimum
enim est, quod ipsum generalem motum sine ulla repugnantia. Icumsit portio Massae communs
sequitur Qualia si essent omnia Mundi corpora. nihil
sentiremus  ergo liquor Taere purgatus Tubo Torticelliamo
speperius elauso attitudinis consuetae, plae imo plurimum
auctae  plane non subsidat (quod non pargatus faceret) ejus
rei ratio est, quia  Pressio motus generalis corpora Heteregenea
in eo posita ipsi mot ipsi n crassa seu motum generalem
turbantia sibi quam proxime adib admovere conatur,
ut hoc loco est demonstratum. Sed remorenda hic difficultas
es que raseuaratimm ne tartam nervatis intelegeatur
manifestam acplane necessarium,
+aversetur.
intret
et si fortasse corpus quoddam sensibile sultilissimam
e
ac proinde ea sine alterius itidem crassi interpositu
quale hic ob aerei mullum, locum divulsione relictum
completuri absentiam, nullum est, disjuligi non
satier