# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0103 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0103?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3 # Folio 54r, page id 00068532:0103 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 55v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=103 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000103.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine # Lines: 95 recognised, mean confidence 0.92 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. spatium occupare, nist parte accedente aut de cedente, e ratio est, quia non distinguunt ex tensionem à corpore. Quare fartesius putat corpus comprimi non nisi materia sabtilis apoessione carefieri ejus interseitione. Cg0 etsi hoc compeessionis es rare factionipgenus sayre acvdere posse ce putem, audeo tamen asserere, dari aliud; quee ead corporis quantitas, nunc mains, nunc minus spatium implet. Euod cum paradaxam plerisue bciloso. phis exactionbus videatur, en demonstrationem, i done quod dico factum esse, e sphaeram infig. in c comprimi in aliam quadrupeo minorem. Vad amus an aliquid impossibile inde sequatur. aut ate cop seu foctius minore moveri. quudrustlo cilius, quam in majore. Ia locus tempore compensabitur. Esto enatria et seu ateria Sphara major abc d. minao efgh. Area. sp harae. majoris intrucenda in minorem jam tumplenam nihil reajns punctis reprasentata ntradenda onpunorem repratentetur insminore circulis punctatis calis autem annuli crassi Teapse intelli, gendi sunt; cum ergo sphara miner jamtum et annulo et sepricula alia minima inclusa consistat, patet nouos annulos interponendos spatium non inuenire, hisi materca compressa celerrimo mota elidarve. Cxx his patel maam non consistere in olensione, sed in motu d nihit aliud esse multam materiam, quam multum motum. Idque manifestum est si inspicias figuram J quantum materiae data tempore transit per spatium medium be. vel fd. tantum materia mutato situ ex. in eeff transire debere aquali tempoce, tum per angustias bee tum per laxita Cspe conuneu loco prt esse naturalem in bec angustiis densatam seu compressam in . laxitate rarefactam seu tensam. Res est fateor paradoxa sed non minus necessaria, quam diuisio continui actualis in confessiones r cet seguitur:) aliaque naturae interioris admiranda. Ostensum est à me alibi qui equidmovetur, simul esse in plaribus locis; sed in unoquoque tanto minus Hinc illa compensatio temporis bloci ut plus Dl materiae celeriter mota a spatio minore capi pinus neterce serde motaesputum nejas mplerte artimiar seu impenetrabilitatem scilicet definivit per extingiorlem. Ego cont subs clarum esse arbitior, alia esse eum profun aliud inde sequetur, quam in sphaera efg. nunc tantundem motus se vel. saltem conatus seuvirium esse, quantum dntea in toto abc fuerat. Quemadmodum constat Tmborum aequilibrio ex Hydrostaticis tantundem pondem r aquam tubi amplioris, ab aqua parcione Tubi Liquores non secundum quantitatem sed alatitudinem ponderare, ac proinde in siphonibus bicuris aqua exiguam cruri angustioris, plurimam amplissimi sustinere, quia necesse esset alio quin aquam exiguam in angustiori tanto fortius moveri, quant aqua amplioris est copiosior. adem est non vectis tantum principium sed et et omnium omnino machinarum, ac Carsa proinde unica, cur ma– guum ab exiguo vinci possit, quia scilicet major aliquando motus in minore. Hingenda sed breviter illusio est qua falsae loci et artesius quas ne Cartesius quidem salis profli– gavit, Ante omnia sciendum est non tantum e sotio vacui a falsa esse in natura metum Loci seu spati. Notio genetrationis a falsa Materiae notione oritur, quae me quaque diu ancinis primo obtu decepit. Ita niminum ccu cu occurrit, spatium esse substantiam quandam vero quando hanc locum altigi detegenda penitus materiae notiones animos fascinarunt nullum Vacui, sed nec penetration dimensionum immobilem, instar vasis universalis. corpus autem ests quiddam in spatio positum habens praeter exteli sionem spatio communem quiddam aliud, silicet per aliud corpus. Cartepus spatii notionegubra ta solam materiae intigatam reliquit, quam inquorerem, in naturam non Extensionis. tantum, sed St generatim existentiae illud tantam reperisse mihi victeor, nihi aliud esse Existere quam sentir sentiri autem si non a nobis saltem ab Auto rerum, a quo sentiri, nihil aliud est, quam in id esst