# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0104
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0104?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 54v, page id 00068532:0104
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 55r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
# Lines: 90 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

possit. Si una libra liquoris tempore quatuor.
nunutorum ioum per pollicis cubici spatium
transit; quatuor libiae erusdem liguores tempore
unius minuti tls transidunt per spatium idem.
inguies ita est si temporis tractum assumas
sed instanti dato plas quam ante corpous in eod
spatio quiesrere impossibilae est. Faveur
rescondeo nullum in motu esse momentum
quiclis e quod monetur dato instanti non qui
escere sed conari, seu incpere monevi. (ece
ergo ducersitatem Raritatis densitatisque e exea
pendentem compressionem  tenfiorem, quibus
omnia naturae admiranda peragantur adtotum
reducta, astensumque naturam diccersitate utri
aquilibicum tendente ad
non minys quam omnes.
omnuum macinapum artificialum instar
animari, ac proinde, ut infia demonstrabo
nullum sine mentibus in mundo motum perpe
tuum esseposse. Luo theoremate nullum est
praeclarius intota Chilosophia, demonstrat
enim necessitatem non materia tantam, sed d
mentis B ipsam mentis naturam delegit quae
est sequi harmoncam id est duvensitatemidenti
tate compensatami.
Propositio. 30. Materia, heterogenea in
medio mota si non dissoluitur, elastica sit.
Nam medium eam tume transfigurare fonatur
exmultis partibus in unum globum per prop. 23.
Jam omnis tevella transfigurata elastica est
prop. 233. Et omnis naterca in Hrrella, con
flatur a medio heterogerreo perprop: 23.
sed
nec tranffigurare tantum iunum globum
verum etiam globum quasi fieri potest mini
aut conatus
motus autem fit n compreso celerrimuu
se
demonstrationem propositionis eg. cui expe,
ventia sapfragatur. Eorgo contra, extra compus
compressam fit tardior, necesse est enim omnia
compensari, at ex dutae prop. 29. Demonstraoo
patet. Cum pumum ergo poterit impeta maximo
restituere se conabitur materia hinc compressa
illinc tensa, seu illic celeriter, hictarde mota,
in uni
sensus plures esse concordantes vel congruentes
ute Musica constat. Pesilo tamle
necesse est. Corpus existere, esse; corpus move
vel saltem conari, quia si quie omnia quie.
scant, ne Deus quidem ea distinguet a nullis
onat
intelligi potest, materiam et motum
esse idem et differentias velut inter subjectum
vel
adjunctumque fictitias esse. Ergo motus ma-
teria motu compensatur, quia revera, ubi plus
maeria motus ibi plus materiae etsi hoc nos
non nisi effectu sentiamus. Ideo incorporum
compressione nihil aliud agitur, quam ut motus
vel conatus in magno spatio diffusus, in exi–
guum redigatur; et in  rare factione contra
motus per spatium disitergatur. Quare nec
ioporim materiam subtilem dnffundentit
a compressionem et rarefactionem opus est
Ac loe Lumeris quidem, sed nec ra aut magne: natarali relinquatur. Hinc patet, sinemateria
tis radii aliter quam pressione seu motus com
municatione, propagantur. Itulum enim
abest, ut perspicua sint porosa, ut contra
compertum sit persricua ex uno quodam tractu
opaca ex plurimis globis. sepat retractior posse. (t certe cum constet aerem aliquando
varia, luminis transitum turbantibus, componi
Quicquid contra, Cartesius dixerit Mujus pori
nunquam satisfacient severe inquirenti,
certe quod in compequemadmodum nec. quae
de Causa Lucis solaris, a materia subtili
per tangentem rejecta derivatae conjectatus est.
Sales ergo exhis, uin viam redeam,
materiam
Comprimi enim necesse est, ut quam minimum
obstet vel enim tota massa conglomerata
etsi infila ducatur per proprop. 26.
Comprimitio versue centrum universale a
motu generali conspirante; vel globi
particulares ex turbinibus materiae univer
aut pr prop. 16 aut compressione
Motus generalis varii prop. 28. formati
civersus centrum suum particulare com
primentur, et si fieri posset in punctum
ut quam minimum obstent.