# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0109
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0109?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 57r, page id 00068532:0109
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 48v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
# Lines: 52 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

per prop. 30. 834. ique ob magni orbissolaris
magnitudinem e incredibili copia, & inex,
hausta reptaratione. Hinc intelligitur etiam
queddam soli proportionale in centroterrae non
absurde credi. Palet etiam quomodo ignis apud
nos e generetur, e alatur. Peneratur iitu
fontiter comprimente, ila enim eviguae quaedam
partes nimis compressae dix rumpuntur seu cg.
subsidere, loco sensibiliter vacuo relicto, sed ad altitu nescunt. Alitur si in materiam inciderit, quae
es
quoniam aeris pondere variante, partim ob temporum similibus particulis igini maturis seu valde
seentiam constabat et Mercurii actitudinem mutarii compressis abundat, ha erum in aere aflamma illascinti llaue prima
rarefacto collocatae, rumpuntur ipsae quoque ut
vesi cae, aut vasa vitrea, in recipiente ex,
hausto; augentque proinde aeris rarefactionem
et continuant caterarum quoque attractarum
displosionem, attrahi autem caeteras manifestum
est id est a materca circumjacente argeri, ut locus
continca displosione extaustus repleatur. Quare
in lampade ardente, elegans est spectaculum, e
grauitatis dum undique ad centrum seu ad flammam
concurritur, et Elateris dum inflammata des
plosaeque rursus ad circumferentiam reijciuntur. Qua similitudine usus erat jam dim Caesalpinus ad Motum Sanguinis
simile quaddam deprehendi potest inbullis aquae.
infunde aquam vasi, ita ut superficies cus spu,
condisque declarandum
mescat seu bullis opercatur. Indedigitum immenge
fenties ingenti fremitu non eas tantum quas atti,
gistibullas dirumpi, sed et vicinas attrahi inlocum
ruptarum, e ubi accessere similiter rumpi. Luia
louis ubi bulla erapit redditus est rarior, ac
proinde nouabulla accedit, quae in loco
rariore et ipsa facile rumpit. Sed quia raritas
ista exigua est, ideo non nisi bullae vicinae altraque
huntur, qua a remotioribus circumjacentibus
deseruntur, puca si omnes bullae cohaerentes
attrahi deberent, vinceret gravitas vim altractia
nisi Igitur circa digitum formatur crculusro
tundus ballis quippe displosis vacuus: Sed inballis
quas in lampade ardente circa flammam conti,
nuo displodi, e ex vicinia reparan videmus
D attractio fortior est, ob rarefactionem majorem
3 major bullarum tenacitas, unde quidquid
olei superest, ad flammam attrahitur. Hac
aerem non continente, ut sunt Tabulae politae, s corpra admonenda putacii, ut intelligatur quam coha
reant inter se causae grauitatis, Elateris
Magnetis, lucis,
Caeterum sentimus omnes subitos ictiis oculum velus
percellere, et inprimiscum a bullis copiose dissilientibs
 velut, lucis quadam imitatione affici: luai
lucis scilicet actione n nisi subtilitate ac
copia asferente.