# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0133
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0133?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 69r, page id 00068532:0133
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 70v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
# Lines: 69 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Firmitare
Resistentia solictaruorporum se
lartes solidorum duobus modis connestainter se intelligantur
possunt. Vis enim connectens Vi enim adhibita vel a se invicem
possunt nonnihil recedere, salva earum cohaesione, vel ut cum filum tendimus aut
ut cum baculum flectimus; vel si quam minimum a se
invicem recedant non sunt possunt a se vel invicem tantillum
e
recedere, quin statim frangantur, ut glacies et vitrum, saltem quae fatrem
ad sersu quae tamen et ipsa aliquid f quod sensus de glacie ant
vitro crassinsculis testari videtur, licet abrumpantur ut
fingumus.
Fsi poncnnus aerem
fiti duae tabulae politae sibi applicatae divelsuntur. De lubiusare, ubi tantillum
posteriori autem connexionis modo, cum sit simplicior, se recesserint
prius dicemus. Experientia notum est duas Tabulas planas AB
et CD s firmas, ac bene politas, ita sibia  politisqu superficiebus
sibi applicatas difficulter a se invicem avelli, quanquam
manente earum applicatione facile una super alia incedere
possit. Causa esse potest vel a pondere et aut elastro
eraeris alteriusve corporis liquidi aut solidi in eas tabulas
nitentis; vel etiam aliquando a sola plenitudine rerum
ei loci ambientis probe clausi. Ut si in loco aqua pleno
perfectissime clanse, vi in vase firmissimo perfecte clauso, et obturato, et
aqua ita pleno ut nec unica ejus gutta amplius ulla immitti
possit, hae duae sibi applicatae sint, tunc posito nihil nisi aquam
bula
intus esse, et aquam esse compressionis incapacem, et tabularum
vasisque planitiem esse exactam, firmitatemque tabularum pariter
et vasis, in superabilem;  nulla vi tabulae poterunt divelli: interstitium erim quantulumcunque uno momento
Nunc autem cum omnia nonnihil cedant, poterunt divelli aliqua
sane vi, sed longe majre necessario longe majore, quam in
arre libero. Sed Mos hoc loco de causa solliciti, effectus tantum
considerabimus, et consequentias, si solidor hoc crorporum partes
hoc modo compactae intelligantur.  terea recta;
ponamus autem  divellentem niti perpendiculari ad
Superficiem divellendas, ut in rectis eq. fk. vel fh. et
Vim divellendi applicatam esse ad puncta e ve f centra
gravitatis superficiet communis, tabularum divellendarum tunc
manifestum est nullum locum prae alio laborare, sed divulsionem
in omnibus aeque inchuari; manifestum est vires vim quae divutsura
sit quae avulsura sit tabulam at a tabula CD, fore ad vim
quae avulsura sit e ab eademnt s superficies planae communes
lpbulae f superficiem commune cum tabula D, ad superficiem communem
tabulae e cum eadem, seu vires directe ex cntro per centrum
divellentes esse inter se ut superficies communes
Est vero alius divellendi nisus quem vocabo circularem, ut
si ponatur Tabula plana CD verticaliter erecta, eique applicata sit recta
lincaum ALnorizonti parallela, cujus labitudinem hoc loco
non considerabimus ex cujus medio demittatur perpendicularis hA
et ex A educatur ad tabulam CD normalis. AM, sitque angulus
rectus HAm mobilis circa centrum A, una cum linea GL affixa in H
tuno is nisus quo  a nisu ponderis N appensi in M. tunc nisum
quo vis lineam GL a tabula CD avellere conatur vocabo voco
linea
circularem, vel etiam per vectem, praecedentibus vero plicatum
voco directum. quodqe ubi primum noto: Nisum circularem
pord si AM et AH sint aego qualem exercetpondus P. exerceret, si vi ejus GL avellenda esset
autem ubi primum noto ut pondus N nititur agere per vectem AM
ita vim recisten vinculum quod G lineam GL aumerdit Tabule annectit,
vicissim resistere per vectem contrarium AH. Et proinde si vectis, et vectis
contrarius sint aequales, nisum circularem aequi pollere directo,
sive pu posito pondu pondera p et N aequalia idem omnino esse effectura
Atque hinc fimile habetur comparatio nisus circut habita comparatione uniuenisus
circularis cum directo, habetur omnium; nam caeteri omnes nisus circulares
comparari possunt inter se. Sunt enim vires ponderum in reo circulariternitentium idemque efficientium
dest N) ut AH (id est AM) ad A8. sen pondus
i
ruente impleri impossibite