# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0165
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0165?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 85r, page id 00068532:0165
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 84v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
# Lines: 89 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

refactio quoque. Cum ergo non possit anger, calor, quin
ntundem mindatur nanebit in statio priore
Montra si ponamus calorem dimnui, aere condensato, liquor ascendet
ultra G in T. in canna, ac proinde descendet  Vase  ita
Ergo et corpus minatans H. ergo et baculus H1. attolleturterqu deprasso ergolaminae spachii L N. elevabitur oppositu
lomina seu operentum NM. ergo plus aeris admittetur;
angebitur ego calor. Ergo quantum diminuetur Calor, tan
tum eo ipso angebitur, seu quod idem manebit
su d umum
semper idem. Sem potius continua vibratione nunc amittet nunc recushrabit statum priorem)
Praxis ergo Machinao haec est Ubi primum eum calorem
nactus es, quem desideras, quemque conservari cupis, tum
alimento igniss ap praebito, tum apertura constituta,
baculum ei aperturae, quam tunc habes, alliga seu laminae
ed in statu positae alliga. Quia enim baculus pluribus uncis
sibi supposits constare potest, et laminae brachium operculoAm.
oppositum LN agnulos habet, potes quem velis uncum baculi
in quem vis annulund, Laminae immittere. Et quanto majoi apertura est
tanto quoque inferior baculiunque annulo laminae innectetur
inseretur
Notandum quoque est plurima hic contemperari posse. Nam
quanto amplius est vas DF. tanto minus ascendit in eo liquor
ex canna depressus, quippe se per tolam vasis amplitudinem diffin-
dens. Ergo eo casu q debet baculus HI innecti parti laminae ad
centrius N. propiori ita enim exigua elevatione vel depressione,
plurimum Operculi aperiet vel clandet, contra quanto si
vas est angustius, baculus innectetur parti laminae magis qa
N. remotae seu
L
og
craspities quoque vasis A et lon-
BC, et magnitudo Registri atque
operculi, distantiaque operculi M. a centro N. Quae omniava
moint effectum variant) justa proportione (opsa experien-
tiamue de terminanda) caeteris accommodari debent. Quanto
enim major est inclinatio Cannae BC. tanto minor opus est
altitudone mencurii etiam cufimi infimi; percurus in infi-
mum locum U. subsidentis. Nam Mercurius ungo liquor in vase DE cunqu maxime subsidens
nunquam infra horizontem liquoris in canna ulcunque maxime
ascendentis descendere debet. Nota quoque esse debet
capacitas vas A et Vasis DE in udine comparatione ad
capacitatem cannae; Ut quantitas aeris aut liquoris intrantis
in cannam aut ex ea exeuntis in calculum venire possit.
Sed et ad summam exactitudinem opus est ut c aer,
in canna eundem caloris gradum percipiat, quem aer
in Ampulla A. alioqui rarefactio aeris in canna non
determiniabit exacte calorem aeris in ampulla; Denique
vel
ea proportio danda est, ut quando exempli causa duplicatur (triplicatur) calor
ascentio quoque corporis H. seu baculi HI, ac proinde angulus M NP.
aperturae operculi, atque ita sector aeris admissi, duplicetur aut
triplicetur
Et poterunt subdivisiones fieri tanto, accura-
tiores quanto foramen N P. Operculum NM. sunt longiora
No
( donec scilice signis ita debilis de venerit
ut ne maxima quidemapertura data
gradum atoric desideratum onrequeat.,
Haec in summae hanoris nostri Ratio
est: sed in quo exacte sed in praxi
circa proportiones partium inter
se recte contempliandas nulla consi
multiplici consideratione opuse
quam alias cum imperi obsoaculis
remedisque fus exponam.)
() posret
N postet et Tale artificum adhiberi ut
pe occlusio semel facta maneat, etsi rede-
scendat liquor in vase, cun corpore  baculo
et itc angeri possit non vero minua tur
nisi quando descendit infra gradum
datum.
momenit
sordem
0
Haec abservad magni
q a drebilio
in mentem veniti
fangulo comprehensus.
Etiam ignis lampadum mirarum mutavum
capax ab ipsa anni tempestate
ab
aerus statu, qui crassor tampides facit
copiosius mereo, ut in hoie lampndem
vitalem hyeme. Ut ergo, hocc quod
in ordinem redigati res rhum
regi pt, tum aeris admissi, tum blei
tum vero fortasse rectius, ellichui
inclinave.