# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0180
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0180?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 92v, page id 00068532:0180
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 91r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
# Lines: 75 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

ascendit. Quod ips ssicere videtur ad has aerit columnas
vanitatis arguents. Quid enim inquiunt, devis  ac vix
sensibilis digiti calor solo tactu aquam thermometri elevans
quomodo totam atmosphaerae  incumbentis gravitatem
vincat. Sed sciendum est nihil ea gravitate opus a
atmosphaeram totam hic nec reniti, nec vinci: digius ille utcunque
calidus tantum a rarefaciebat aerem liberum sibi circumfusum
quantum nunc rarefacit aerem Thermometri; ergo cum in
aerem thermometri agit, in aerem ominam agere desinit
liberum  agere desinit, quantum ergo aer thermometri
expauditur, tantum aer liber contrahitur, quare aqua ascendens
obstaculum invenit ab aeris pressione nullum. At cur aerem
liberum rsacientem tam facile refrigenat rare facit
digitus? Quia scilicet vis caloris maxima est, et innumeralibus
exignis sclopetis displosis comparari potest. Negari tamen
non potest aeris gravitatem obsistere nonnihil, ac proinde Thermo-
metrum apertum duobus dominis obedire, aeris gravitati
et caloris displosi Elaterio
Tertiam Aeris qualitatem dixi esse Cohaesionem, et ab
hac phaenomenon lend ibide Liquoris aere purgati, sori
ultra hovizontem ssolito altius assurgentum repetendum
puto. A Suendum est ergo Observandum enim est
tria haec liquorum genera: aerem, aquam et Mercurium
ea in re mire differre aqua facillime diffluit in omnes
et diffluit in omnet partes, et latus, et dissilit in partes
plures Aqua facllime diffluit et dissilit, Aquae partes quoque
minimae, quantum nobis consequi licet habent fluiditatem
totius, duuaturque difflunatque in angulos omnes, et si opu sit
a toto separantur. H
Etsi enim aer sit rarior aqua
et aqua Mercurio, certum est tamen aquam umnunquam facilia
in exiguas corporum rimas penetrare, quam aerem, et Mercuriim
quam aquam. De Mercurio habemus experimenta multa; ne
memorem decantatum illam Mercri  aporis mercurealis per
ipsum corpus humanum penetrationem; qua annulum ore clauso
contentur infic in inundi infici ajunt, si undum tantum
pedem Mercurio imponas, quod quidam, ad Mercurium qnd Antemonialem restringunt
cogitemus tantum miram illam Mercuri per corium expressionem:
consideremus metalla gigni in elapidibus s ge lapilibus
lapidibus minerarum, vapore quodam Mercuriat penetratis,
quod nulla unquam aqua possit; cogitemus amalgame Mercurii.
geren ipsum compactissimum aurum dissolvere: adde e
cdorem genti plumbi argentique mira penetrandi vi praeditam
esse + Est quoddam saemeglationis genus quo cinnabaris odore argenti
pervaditur tingiturque etsi tantundem argenti vicissim perdaturi
et stannum certo modo ade argentum quoque odor per
fortissimum cementum penetrat in stannum sibi immersum. Et
sunt rationes efficiendi ut metasla p ipsum vitri corpus penitus pervadant
petr penetrent tingantaf.
Aqua vicissim  ipso aere penetrantior est quod vulgaribus
utique experimentis constat corium nulla pinguedine munitum)
aerem in facilius continet, quam aquam: aqua in
Canna plumam tenuissimam ultra suum horizontem assurgit,
quia aeri introitus tam facilis non ess. Aer in experimento
Torricelliano per medium Mercurium non penetrat, etiamsi
hongissimo tempore suspensus relinquatur. At cmpertum
mihi u experimentum amici
notabileconstat aquam per ipsum Mercurii corpus aut
per vitu per vitri mercuriique commissuram penetrare.
Is siphonem sumsit bicrurum eumque ita statuit,
ut crura sursum vertitatur. Fuit autem alterum
soptourscruc altero multo longius: cruri minori Mercurium infudit
sit Majori aquam, ita ut aqua tanto esset altior
atque ita
Mercurio quanto Mercuripa gravior 
nus Mercurius. illinc aqua in bilance tenebantur. Cum aliquandium ita
Cum aliquot rctibus ita reliquisset pautati aqua
tandem in alterum latus per medium Mercurium eotrit
Meradico in locum suum naturalem id est fundum si
seu commissuram crurum sdecapso. Quid futurum esset oleo medr aliove liquore
medio interposito inter aquam et Mercurium, Experi mento non indignum foret.
qui certe mercurialis quidam vapor est
et plunbum lebetes opsime muntos perforat
quodam aqua graviore
sed qulegud