# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0181 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0181?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3 # Folio 93r, page id 00068532:0181 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 94v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=181 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000181.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine # Lines: 112 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. sed quicquid ejus sit pro constituto certe habendum est: aerem cum difficultate quadam in surimas corporum angustiores penetrare. Qu et quod aqua facit cum in sicco aut inter pinguia deprehenditur ut scilicet in gultam sese cornet aegreque excurrat; id aeri ordinarium ac solenne esse Et hac jam unicum ad rationem phaenomeni aere hanc unam observationem ad phaenomena Liquoris purgati altius suspensi su explicanda sufsicere credo. Finge pro aeri guttam aquae in pimento, Tabula deprehensam, pro Mercurio aliove liquore penetrando varias in dabula fossulas simasque: si eade Gitta pars Tabulae guttam demadnus circumjacens madida supponatur sit gutta facile per Tabulam diffunditur. ita si Mercuriu aere jam tum rigatus sit facile ab aere penetratur; finge Tabularis gutlam circumaen attingentem s siccam et ab alqua purgatam esse, videbis, guttam non diffundi; eodem modo si Mercurius ab aere sit purgatus. ab aere difficulter penetrabitur. ed Madefint aqua tabula denuo. en guttam statim se diffundentem; vicissim irrigetur mercurius aere novo, circumfusus ille exclususque antea facile per eum diffundetur Mercurium diffundetur item loco in Aut si loco madefactionis Tabu novae Tabula concutiatur, gulta eodem modo procurret in Tabulam etiam siccam; ita si Tubi latera cocutiuntur, aer Tornatione sua introitum impediente excussus per erem Mercuriam in Mercurium exundabit. Cn facilem simplicemque tot phaenomenorum explicationem, Exundabit autem pars pervadetus purs subilio tantum. At cur non infra pollices 27. subsidet. Quia aer ultra Ncuesser est id fieri, quia aer ultra sub hic aeris granitas pneumaticis, nifeste confectum ,num ratogio pnte cong Acripientem Antliam (neumaticam utcunqe superesse debere, quo duae laminae politae unctaeque contineantur qodpli in sipone aequeiccuto uiquicrum s exhaustam non tamen prorsus vacuam esse, sed corprusi quod antea Et credo ipsum Celeberrimum Gerickrum nostrum illustus illius Phenomeni Pneumatici primum inventorem re intellecta, vacuo suo quod summum vocat aenuntiaturam. De reliquorum phaenomenorum causis licea mihi quando sed an confugiendum nobis sit ad materiae cujusdam aere subtilioris pressio tum horum phaeroomenorum At videtur mihi discimus sequitur. iPhanomenan Torrilellianum, quod a cat etiam uttra hinc ex his experimentas amplius quiddam sequi, sciliet non oriri has corporum connexiones ab ulla materiae pressione. At de trum corp At vero confectum mihi videtur illud quoque Laminarum cohaesionem et e const Mercurii alteriu alterm bia suspensionem causa, quod nostri temporis philosophis idebatur est. Nam in Tb Accipiente exhausto e aeris pressio, non est satis valida ad sustinendum liquorem suspensum, descendit anim ad horizontem usque liquoris ejusdem in subjecto vase stagnantis. Ergo nec salida osset ad sustinendumque pondus laminae inferiori appensum Impeditur tamen divulsio, ergo ab alia causa Atvero ab idetr connexio laminarum At vero ab eadem causa eritur et suspensio Liquoris aere purgati, et attractio per antliam follemve diductum, et suspensio liquoris Ergo Siphonis quoque inquieruri cujus a per cujus erus extra vas descendens Eodem modo sph probatur at neris pressione neque in gravitateneque ab Elatirio aeris oriri pressione aerisn non oriri siphonis a bicruri phaenomenon, cujus alterum crus aquam in vase stagnantem intrat, alterum infra ejus horitontem descendit, et aquam tamdiu effluere cogit, donec ocruris extra vas us descendat non sit amplius infra ejus horizontem. + in ri quod effectus illos aeris pressioni ascriptos, pste (ut duarum LTabularum aevigatarum cohaesionem siphonis bicruri aquam uno crure exse infra aquae in vase contentae superficiem descendentis altero aquam ex eo haurientis donec aquae superficies in eadem extravas orificium utque deprimatur) praecte cruris Cascender cogat siphonem cinten. Atciisdem Experimentis cum his quae dubum noveramus collatis caeberis aeris ob a duobus istis quod vulgo B munc Bares Baroscopium doctissimi quidam viri appellant, a eles a did memoratis illis aeris pressioni itidem ascriptis longe later differre. Nam Aere exhausto cessat Effectus Baro scopii, Mercurius nam si Tubus Torri residui cellianus in Vamo quod vocant, id est Exper Recipiente exhausto locetur, Mercurius aut aqua (modo aere non sint purga ta, ut habeant, quo implere possint locum quem in Tubo descendendo in sumu vacuum in Tubi summitate relinquunt) descendunt Tubo ad horigontem impediendam laminatum tivulsionem uosis ouen vase subi cto stagna tis; at vero Laminarum politarum cohaesio siphonisque bicruri effec non cessant Necesse est ergo diversas essex et caeterorum duorum phaenomenorum causas, et cum Baracopium Phaenomenon Torricellianum ab Aeris pressione,