# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0183
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0183?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 94r, page id 00068532:0183
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 93v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
# Lines: 71 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

ad
enim a Mercurio se esse separaturam, aeremque exser
curio esse ced proditurum elicitum, spatium inter antliam et Mer-
curium esse impleturums et anguror Mercurium in nihilominus
embolum ducentem, debilius Quo facto loco Mercurii attrahendi
aer interjectus ab Embolo  protracto in summam raritatem
distendetur. Et si Epistomium
perantliam
Creda etiam eventurum esse, ut Mercurius in Tubo amplos
non aeque alte  atfollatur, ac in Tubo angusto, quod tamen
in Tubo Corricelliano nihil refert; ratio est quia Mercurius
amplo etiam columnam aeris ampl
in Tubo corrice und
sustinet, at in Artlia ampla exacte tamen adaptata,
Poryo an
quod ob aeris contrariam contra prementis aequilibrium con–
tingere Recipiens exhaustus demonstrat, ubi Mercurius ob hoc
aequilibrium cesfans subsidit. Quo finculusexperimento
mihi funiculus satis valide refu, maxime refutatus videtur,
nam alioquin dici poterat, Mercurium ultra subsidere non
posse, quia aerem intra summitatem et sucperficiem suam
comprehensum ultra rarefacere non possit, quod descendendo ulterius
faceret.  Ad majorem tamen rrei tanto momenti certitudinem
experimentum sequens capi potest: Oiic Tubo Torricelliano
Epistomi conjungatur aliud quoeddam vas aut ampulla Epistomio communi
conjungatur, in hoc vase esto inclusus aer odinarius, at ordinarius aut si placet
etiam si placet in justo amplius co pressus nonnihil compre nonnihil
compressus uttra mensuram. Ubi  Mercurius ad altitudinem
consuetam subsederit, Epistomium aperiatur, manifestum est
nonnihil E aeris ex Epistomio in Tulum intraturum esse
atque ita aerem in tubo. a Mercurio dilatatum in res
mod gradum aeris naturalis rediturum, aut ei certe appro–
pinquaturum, ac proinde facilius jam distendi posse, quam cum
Jam valde tensus erat; Mercurrum ac proinde permissurum
esse, ut Mercurius ad fundum usque descludat. Hoc experimentum
decretorium est, nam si descendet Mercurius necesse est eum
ab aerie distracti Elaterio sive funiculo fuisse antea
retentum. Sin minus necesse est funiculi illius Elaterium
nihil egisse. Idem experimentum sumi potest facilius, si
totum vas stagnans ipsum stagnans cum Tubo Torricelliano.
in loco clauso aere clauso collocetur, et per apertum Epistomium
ex aere libero nonnihil in Tubum Torricellianum immittatur.
pro certo habeo, si recte administretur Experimentum, fore ut
TMercurius propterea ultra solitum non subsidat. X
quo posito pro infallibili habendum erit aeris pressionem esse
Experimenti Torricelliani causam
At vero siphonis aequicrurius et la bicruri, et intlia
communis (modo quod dixi Euperimentum succedat) et
laminarum duarum Antliae vero causam sse aliam etiam
alio experimento poterit disci: cum Rationis sumatur
sugatur per antliam spiritus vini, loco mercurii vel aquae,
ajo Spiritum vini facilius quam proportio non aeque longe
elevatum iri, quam pro levitatis suae ratione deberet
quia citius aerem generabit intra se embolumque generabit,
ac proinde facile ab Embolo deseretur.
His positis assero eandem esse causam videri Antlia suctoriae
1b
communis siphonis aequicruri,  duarum Laminarum politarum
bicr
cohaerentium, eamque ab aeris pressione plane  differentem
Muni ac denique Experimenti, novi in aer quo deprehensum
est, ae aquam aut Mercurium modo ab aere purgentur,
non descendere, ne in Tubo quidem Torricelliano; et horum
omnium rationem parum differre, ab illa veterum fuga
Vacui toties decantata. Fuga vacui, inquam scilicet
sesibili notabilis seu acervati an enim nullum omnino
lu sars pit vau im est srg lue tetermimes taror
cum aere externo nultam nullam habens com–
municationem
Mercurii comparatione
imo suctionis in genere