# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0186 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0186?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3 # Folio 95v, page id 00068532:0186 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 96r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=186 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000186.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 134 lines, status machine # Lines: 134 recognised, mean confidence 0.96 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. facilius penetrentur, aut materiam subtilem ad locum replendum etiam aere purgata, de se emittant, quae denique facilus ab aere purgentur. Ita multiplices corporum descendet dem pondus , ubicunque in Tubo locetur nisi loculum in summo vi opus habeat ad aerem suum exprimentum seq si aere non sit purgatum, at si aerem semel expresserit, descendet eodem modo antea suspensum. discendet inquam sed simul sispensum manebit, quod si diminuatur continue Mercurius ut si magnete applicato intus vihleari exhauiatu, ne ponderet, pelletur sursum, sed nunquam ultra altitudinem datam, quippe natucalem, si augeatur pondus nunquam infra altitudinem datam descendet. Hinc colligi potest aercurium totum non descensurum, sed semper pendutum ex illa summitate mansurum, in qua primo positus erat. is enim est status aeris celusi naturalis seu uniformis. Impela lapsus non nihil praevertet Mercurius sed demo repelletur: Et ut magis pateat veram causam horum effectuu omnium esse aers difformitatis repugnantiam, fiat non vero aeris Ela– terium, et aerem non minus repugnare dilatanti quam comprimenti in apaperiatur sursum Tubus, Mercurius molenter sursum feretur quid fiet aer intrabit et corms ditatatus in ordinarium statum abibit sed partum ubibit etiam quaentur an compresso bfundi elevalo ita puto Externus enim nullam vim passus non conabitur ad restilitionem, et ita toti aeris gravitati praevalebit vis Elastica indlusi, Mercuriusque eousque elevabitur dm non enim salis virium habet, compressus infundo ad Merctorium elevandum; ergo tunc Mercurius magis etiam clauso denuo vitro comprimet ita puto perinde ac si totus aer utrinque esset aequaliter compressus Mercurius aequali facilitate in eo descendere quam in ordinario, Etsi enim alioquin aer compressi jam difficillime comprimatur, id tamen totum fit a sole repugnam tia difformitatis, quae hic minor, et ubi nterus pessu, nulla Hinc cum in Tubo Torricelliano quia Anferatur a Tubo ordicelliand vas subjectum stagnans eo momentusqu postquam facta descensio, Mercurius non effluet Agglutinetur eidem, Tubo Torricelliano a vase exemto alius Tubus Mercurius non ultro descendet, d in Tabo suspensus manebit Hinc sequitur ut Mercurius in Tubo maneat, suspensus Item attollatur Ut Mecdriu in aqua positue suspensus manet cum aqua est qualordecies altior. Hin sequitur ut Mercurius in Tubo suspensus maneat at altitudine determinatam, opus esse uti totum Tubum impleverit et ex summa ejus altitudine sit lapsus Namsi totum tubi non impleverit etsi ex summa ejus altitudine sit suspensus in Tubo manebit quod est novum Barosopi epe mentum. Hujus rei vera ratio est quia repugnantia ad descensum majorem est repugnantia aeris contra difformitatem jam si magis descenderet, magies in Tubo spatium ab eodem aere replendum, extenors magis coprimendus. At si cum Tubo augeatur etiam Mercurus seu vis cum enere tunc necesse est eadem omnia evenire quantacunque sit dubi altitudo. At cur statur, intra 27 pollices? Estolitus tubus torricel hanus cum vase in aure clauso, evacuetur arte paus Mercurii in aerem liberum, eo ipso ascendet reliquus, sed nunquam ultra altitudinem datam. (Juemadmodum si novus inseratur, nunquam infra altitudinem datam sit descensum. ergo si planet percurius evacuetur necesse est tunc eo momento aerem redire in statum, nati Om. Ecce ergo determinationem 27. pollicum Idem si loco avacuationis in sertionis portius aer intus in receptaculis superfundatur aut auferatur. sed curhi 27. pollices sunt temper status aeris naturaelis, seu cur tunc compresus esse desinit, Ecce aliud experimentum: auter arte ex mercurio delapso vel in vase stagnante tantundem, aut amplius Mercurii quantum est suspen tum delabetur Mercurius, insere aliquid amplius tultra Z7. pollices assumet quantum est patium quod occupat novum insertum sine collata. Ut omni Mercurio vel pondere ad Elateria coe alligato dete aerei tanta, ut ab a tota mas massa incumbente non ultra se comprim atiatur, seu potius ut in tota massa ergo a in statum illum q altitudinem ut liquores. Si si Mercurius in Tubo Torri Celliano delapsus aequiponderat pressioni aeris, aer enim ultra premi non patitur ab hac vi, addatur aliquid hanc vim ut si sit in Tubo receptaculum ex quo effundi possit mercurius aut si p addetur ad compressionem. Ut si duplicetur Mercurius, duplicabitur aeris compressio,, semperque Et nihilomini quod cujus rei, in alio Elaterio quam aere experimentum in Tubo aliquo ein summo aperti) delabentis pondereque suo aliud corpus elaterio tendendo appi et Elaterium tendit. Observetur altitudo ultra quam Mercurius descendere seu Elaterium tendere non potest infunda tur plus Mercurii id quod plus est ultra tendet, descendet Embolus Mercuriusque magis, sed nihilominus summum Mer curii, quantumcunque tendatur Elaterium nunquam an verum sit experentia comprobandum est. Et ravis videtur. Id enim quod additur solum agit rem suam, priore imbelli et contrapondio destructo. Agit vero rem sucm totam, quia tota vis Elaterii vicisse ad Mercurio destruitur seu contraponderatur. Hine ita coprimit Elaterium ut infra ab. descendat, quas non affuisset, t proinde altitudo ab. remanet. suppo autem Elaterium esse ejus naturae ut continuo tendi possit ine ruptura, elegans erit hoc experimentum et magnam lucem dabit. Nam similiter si demas Mercurio) attolletur Iursracm sod non astoltatur nactia aeipo at sitonto matur, tum demum ipsum Elaterium plane liberatum erit. Hinc sequitur altitudinem honc determinari ab ad altitudinem a asserrecturum esse si nihil sit quo d premat. Idem ergo si loco Mercurii ud vel aqua, vel potius simplex pondus adhibeatur, id enim nunquar infra eam altitudinem descendet. Sed non erit idem effectus si duplicetur Tubi latitudo quia non ideo angustiae oriuntur, ut in Hydrostaticis aequalitas inde alsitudim ab angustis illis oritur; nisi sicilet Elaterium istud sit liquodum nullu sit hmbolus. Ta Elaterium ibterit esse lana Mercurius enim latior, aut pondus latius etiam latiorem une partem comprimere conabitur ergo omnia eadem; et si non latiorem, fortius, tamen hinc contrapondium semper idem. Idem experimentum fieri p Aere Compresso, cujus snaturalo amplitudo nobis cognita, semper enim descendet Mer– curius aut aliud pondus eo usus infia altitudinem naturalem quam aer posceret, sed in aere discrimen quod turbatun aer extra, tenditur Id ergo ut impediatur fiat hoc machinamentum Esto pondus Tubus praelongus. clausus utrinque pondere prius immisso sive id sit mercum quod optimum s aliud exairesquadiat enim lateribus ejus discrimine. Quod ergo ultra comprimi non ps vera qu aliqvelit ratio est a gravitate aer vi Elaterii aerei cum gravitate Mercuri minata quaedam vis est, ex qua pondus datum Est enim vis Elatere Notu Elateria eodem invio ponderant secundum puto, eadem Mercurii altitudo servabitur. Omne enim corpusse ita institui potest, sumatur Elateriumus hoc Mercuris Catum deprimentis, pondere tendata liquidum, et Embolus ipse frat tanto plahio u Ergo suppende quantum massae illi aequiponderat. vitri) sive aliud corpus vitri lateribus quadrans, hoc Mercurus qui Tubum impleberat produstonem ultra hospillices Tubo toti immittatur primum altero later iperto, inde ubi Mercurus ad extremum pervenit utrinque clauso, et ita Meria rio descendendi libertas detur, descendet per altitudinem tantam quantam pt, fundum enim non pertinget et ultra non descendet nisi pondus ejus augeatur, et quantum et extra tubum distendit in Tubo ; ut qui ipsi missa angabitur pondu altius descendet, dest aerem magis reddet produxit pordtere suo omnem difformitatem compressitus incumbenti aequalis est, is nihil agit, ac proinde non dclabitu difformem. Id est hnc compressum hinc nam si delaberetur , et ipse produceret difformitatem, quod non Augeatur ejus ptondus pit si in Tubo sint receplacula magis descendt potest, cum a tolo Elaterio aeris in summa ei obsistatur et determinari calculo potest quantum descendere debeat propondere suo, semper autem adcandem attitudinem dsenu spaedat rectius ostresse est opus est lipionem sustinem ne extra vat