# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0187
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0187?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 96r, page id 00068532:0187
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 95v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
# Lines: 66 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Recepta fuit sententia in scholis effectus quosdam extraordinarios
naturae, qui scilicet eveniunt, quoties alioquin corpore uno ex suo
loco exeunte, aliud sensibile intrare non posset; a fuga vacui
oriri, ut quod duae Tabulae politae a se cohaerent; q aquaeq
figuor ex vase non effluit cujus ueum tantum foramen apertum est
quodsiphoierur altero crure in aquam vase quodam contentam
intrantem alterofrai aquae superficiem extra vas descendentem
aquam ex vase elici facit, donec effluere facit donec superficies
aquae ad eundem cum orificium usque cruris extra vas positi decreverit.
x quo Cujus postremi phaenomeni ope, ut obiter hoc loco exponam, rationem
aliquando inveni conficiendi Clepsydram uniformiter fluentem.
Constat veteres clepsydris aquam scilicet extillantibus fuisse usos
sed cum clepsysdrae initio fla fortius flueret, celeritas effluxus
decrescente continuo altitudine, ac proinde pressione aquae continuo
diminueretur, necesse erat notas horarum dividere in partes
inaequales, quod nec commode applicari poterat ad minuta partes
horae minutiores, nec proinde satis ad tempus mensurandum uniformis
esset Horologiis arenariis uti placuit, in quibus incommodum
Esto Vas aquam continens A. in aquae superficie natans Tabula
ligiea levis B. cui infixus sipho bicrurue C DE. cujus
crusD.  per mediam Tabulam cui infixum est descendit
DE extra aquam usque ad E. inffra funduvasi sto vero et crassities
in aquae vasis A. innatet sive orificits interim digita
elaumobturatis, ne effluat antequam opus sit; vel
suctu ex aqu oris in C applicati ex vase A. attracto.
Quo facto aqua destillabit ex E. in subjectum vas F.
novaque continue aqua in siphonem succedet, donec scilicet superficies aquae in va
orificum cruris longioris E. s
effluxu deminuta descendat usque ad orificium cruris longioris E
L sd hoc quidem fieret, si sipho immobilis interim esset verum
et ipse cum orificio E pene quam ergo cessabit effluxu, donec omniss Nunque
vase A. omnisaqua susto orificium
vasis attingat. Cumque sipho semper sit plenus, pressio aquae semper
eadem, ac proinde  extillatio aequalis erit. Quod desiderabatur
destillatio ergo, guttarum tempus exacte mensur abit ac proinde
ita ut post penduli vibrationis nihi Ausim dicere post
penduli vibrationes nihil nobis suppetere exactius.
Et quemadmodum penduli carsus non cessat, etiam eo tempore
quo horologuum tenditur, ita quod qua praeragatva omnia
alius nec fit irregularis etsi Elaterium cui applicatur
mature serove a item fortiter aut debiliter ndatur
nec turbatur, etsi Elalerium e tra nunc celerius num
tardius noo se restituat, et tractu temporis debilitetur
quae nulti hactenus, invento horologio tribui potuere.
hoc Hoeologio eadem evenire necessi est Nam
si aquam ex vase F. in vas vel manu vel machina
non difficulter applicanda ex vase F. in vas A.
refundas, antequam totum exhaustum sit non ideo minus
interim continuabitur distillatio eodem extillatio,
t eodem plane; modo: pressio enim non perturbatur quia
seafficiem attingit aquam in Eju ad C: alterum crus marus
siphonis et apertura utrobique aequalis tum in
 autequam
aqua ducta, seu superficie ejus ascendente, etiam Tabula B
ascendet cum toto siphone Ut experimentum Ut res
propondere suo, semper autem adcandem attitudinem dsenu spaedat rectius ostresse est opus est lipionem sustinem ne extra vat
labatuo, cabream diet ese satis cerer, at cirpronen pusrit sasrnre seine
corpore uno extracto proximum invita etiam gravitate
sua succedere cogitur (utaere ex tubo quo-
dam exucto globulum plumbeum in fundo positum
prorumpere et Emboto extracto aquam in
elepsy dram unifonmem inde praeberi sic ostendo: cum
in quod intret sipho bicrurque cDE. cujus erus mindscintiet in a
aquam vasis A. prope ad fundum erus a et orificio c
us petenram tunum basis Crus mans DE. drificio sE.
et a siphonem plemere possets esemper ea