# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0188 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0188?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3 # Folio 96v, page id 00068532:0188 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 95r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=188 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000188.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine # Lines: 117 recognised, mean confidence 0.96 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. altimdndim siphonis ultra vas, nou em non esse mmorem quam est altitudo descensus in vase (ahoqui D lateribus vasis impingeret; ac denique circumspeciendum est de exacta quadam guttarum effluxus mensuratione. Ex quibus haec mihi maxime placuit. applicetur instrumentum quale passibus umerandis adhibetur, in hoc us 2ota primae liquor extillans effluense latus unum desti guttae extillantes, incidant, ac proinde Rotam circumagant rotae couersiones instrumento numerabuntur et apparebit praeterea ponamus rotam semel circumari uno minuto secundo (quod utique procurari non difficile est), pus p et rotum ipsam rursus in 60 dentibus esse dictinguii manifestum est ad tertia usque minuta procedi posse quorum 216000 horam componunt. Et fortasse in maci usus cogilartem est an non laius instrumentam sit ad ma usue in mati sit ipso pendulo lnjus instrumenti usus possit esse in mari. Magna dubitatio est an non pendula ipsa pro aeris conditione varient; rationis erm est tardiores esse vibrationes in aere crassiore; at aeris variatio Mercurium quem ego consultissime adhiberi puto nec dila Tabit magis nec aerefiet, nrenet certe, quia ut in Bariscopia quia premere potest Quod pertinet ad perturbationem motus per jactationes navis, primum ut pendulum, ita et hoc instrumentum suspendi potest, Pendulim vibratio jactatur Utile est autem altitudinem CC. seu differe differen– tramendum esse pagnam ita enim fortius premetur iter commoditatem habet, citisque efflicet liquor E Mercurius quod non gelatur, non facile consumitur, fortius cadit fluiti snduno illos pollices semper ihil ageresin aere clauso) residuum uit in fumculum. Hinc si non satis forte sit suspensum manebit det si non sit aequale ipsi Tubo implendo Hinc si aeris Elatem in summa decminuaturs descendet. Hini sequitur caetra ora ab aeris difformitate hoc experimentum vero To rricellianum ab ejus pondere oriri. Ecce ergo duo principia; aeris repugnantiam ad ocupationem loci minoris, et aeris repugnantiam ad difformitatem Ab allo Experimentum Torriceflianum ab hoc caetra oia Noia aeris repugnantia ad difformitatem aequalis est in tum in exhausto tum in distento In aere aperto coincidunt gravitas repugnantia aeris ad difformitatem et compressionem. repugnantia, ejuus ad elevationem vel copressonem, sotus enim tugc aer oma prassa; et omnis in eo mutatiotalis causit difformitatem. Et ut res adhuc magis oppares exce experi Mercurius in Tubo Terricenliaro delapsus sit ad altitudinem determinatam introducatur in eundem in summo alius Mercurius, is pendebit vel ex summitate vel in Tarbo libero patio medio relicto cinter ipsum Torricellianum. Et cum hic mercurius libere suspendatu in aere cujus pressio nulla est, qui scilicet est ipsemet dilatatus, et contra patet huc nullum aliam raonem firgi posse, quam repugnantiam aeris ad difformitatem est nansurari potest quanta sit haec repugnantia, quae eadem est in aere ordinano, et summe rarefacto, et summe compresso, ut experientia demonstrari pt. Exferimentum hoc erit elegans, aerem tantumdem descendere eondus in Tubo suomme compresso, et summe rarefacto si tubus epsudi st praelongus poterunt diversi Mercuri; per intergalla in eo suspendi quo nihil est admcrabilius item sin aere libero quoque suspensio ob difformitatem a gravitate diversa ita. cum Tubus scilicet Mercurio non impletus Ergonec in N in aee libero vincidunt gravitas massae aereae et aeris repugnantia adcompre difformitater Etsi gravitas massae aereae sit a repugnantia Munq. generali ad disproportionatibatem, orta a circulaoo mibersali. in longinquis itineribus Circa tuiam hac experimenta nstituenda, prinum Anblia levetur Mercurius, quod fateoo fieri necessacio quamchi ponderis aeris mercurio praeponderat, necesse est enim retntrum Uvari (oprimique, Mercurium aut aeris mossam. At ubi plus Ergo infallibiliber levabitur intlia Mercurius ultra usque ad 27 pollices, seu ad altitudinem quam habet in Tubo Torricelliano. Ajo vero et ultra levatumviri ubi vero Mercuru olevatus nassae aeris e quiponderat, sa ob eam causam elevari amplius non poterit; necesse drit ergo continuatis viribus attrahentis si non ultra elevati Mercurius embolum ab eo divelli, ac proinde esse quod spatium intraemedium impleat, ergo vel aerem intrare, aut si nest distendi, aut si nec intrate possit nec insit ex Mercurio subjecto produci, aut ips ex ipso Metcurio subjecto substantiam quandam tendibilem elici necs est. Nam et hoc rationis est ipsum Mercuri Nota Si Mercurius non elevatur ad consuelam alti tudinem necesse est ipsummet aut aerem interjecta ejus pondere fuiste tensum: quod si aere purgatus est, necesse erit tendi ipsummet cujus rei experimentum capi potest, si spatii ocupat t si ut si scilicet in pendulus est, aut si subjecto in vase stagnans, videndum an aere hinc admisso t ab altra parto ob raculum descensu negato contrahat sese. Ponamus ob substaneram ten dibilem interjectam poterit aliquando trahi anthia, sine Selevatioa Mercurii, aut cum minore ejus elevatio ne quam est ipsius antliae, si et non in infinitum ubi imum enim tendibilitas maleris etiam ase non pur repugnantia ad illa eousus tensa fuerdt, ut ejus ad repugnantia ad tendibilita tem ulteriorem gravitatem aqua vinca liquo ris vincat, liquo ((ultra altitudinem a contrapondio aeris determinatam) elevabitur donec tantum ejus elevetur, ut aursus contrapondios iquori tendibilitati sit praeponderaturus, sed credibili elevationem continuam sed pro tendibilitate deminutam iri. Quod si relinquatur aer sensibilis intra Embolum et Liquorem liquor tardu dascendet, quam embolus, ob aeris tendibilitatem non ergo sb solim massa adico pondus lioquitam Instrumentum inclina aut in aere clauso ab ea orta copressio inclinato, e quantaque ipsa inclinatur siin Tubo uerinque lauso mericirius sit pendulus observeturque quousque pertenia Horizontalis, quousque perpendicularis descendat spatium hoc dividetur, in parte quos volemus ho Maites vim dibent