# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0189
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0189?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 97r, page id 00068532:0189
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 98v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
# Lines: 68 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

circa Vacuum
Experimenta Ineumatica quibus Illustris Hugenius nuper
rem literariam auxit occasio admonuere me quarun
dam ratiocinationum atque Experientiarum, quas
in eam rem sum dudum meditatus, et quibus tumtis
oia omnes in hoc negotio controversiae mihi firma
a
demonstratione dirimi posse videntur. Quod ut intelligatur,
res altius nonnihil repetenda est. Recepta fuit in
scholis sententia effectus quosdam 
in infinitum.
discipulus Galilaei Torricellius phaenomeno quod ab autore
Torricellianum quibusdam Baroscopium (quod aeris
gravitatem mensurare a mensuranda aeris gravitate
appellatur, non tant detecto vium apernit ad investi
pandas horum effectuum causam. Mercurius enim 27 minimum aut 30 pollices altus
in eTubo Torricelliano non tantum a summitate
avellitur, etsi nihil sensibile in ejus locum su extrinsecus
succedere possit, sed et quemadmo dum Emboli antliarum
ab aqua nimis elevata tandem delluntur; sed etiam
si longe altior sit his 27 aut 30 pollicibus, residuum
delabitur ex Tubo solis his pollicib in Tubo suspensis
manentibus. Si minor sit 27. pollicibus non avellitur
quidem. Haec duo phaenomena antliae et Tubi Torricelliani
cum exacte ipsis etiam numeris concordarent est enim
amercurius quaterdecies altior aqua, et proinde
etiam qua altatudo ejus quaterdecies aquae altitudine
minor id est 30 pollices Mercurii, loco 31 pedum aquae
ad avulsionem sufficere debent; quod et experientia
confirmavit, susprcionem validam inje argumento
fuere eandem utrobique subesse causam
e
drgmenti
pascatius peren cmus perierius Ingeniosissimi  in celso quodam Arverniae Monte facto
pascalii monitu, ostendisset, minorem esse altitudinem
Mercuriu ad avulsionem sufficere, et ultra horizon-
tem subi in subjecto vase stagnantis eminere, quanto
Cum locus est altior, jam procerto haberi coepiti aeris contrapondium tum aquam in siphone, tum Mercuria
Hunc sententiam Otto Gerickius in Germania egregiis
experimentis confirmavit, ostendit enim ventos non
aeris tantum densitatem aut raritatem, sed et ventos
Baro scopii altitudinem variare. Aerem enim ventorum
minne
motuo sustentari, quemadmodum in aqua agitata videmque
corpora natare, quae in quiescente subsidunt. Idem
corp. corpora sola, aeris gravitate cohaerentia nec
24 equis divelli posse monstravit et Machinam
illam admirabilem Recipientis Magdeburgici (Magdeburgi
erum degit antor) nomine notam primus detexit,
qua aer ex vase aliquo hauriri potest; cujus usum
postea Illustres viri, Boylius primum in Anglia deinde
Hugenius in Batavis Galliaus egregie promovere.
Boyliu ostendit ad praeter Gravitatem aeris vim
ejus Elasticum ad effectus fugae vacui vulgo ascriptos
esse exhibendam; nam ut descens quod in aere
libero totam columnam, atmosphaerae elevat,
id aere clausum ultra quam columna atmosphaerae
potudit, comprimere potest.
M Hypothesi de  non defuere qui se Hypothesi
de Aeris gravitate opponerent, ex quibus quorum
doctus Hyperassistes, Franciscus Linus Funiculum quendam
introdupit, cuus hetentus est aejem in Tubo torricelliamo
teprrs
Has hunc publice proponere operae pretium mihi
videtur, sed ut earum intelligatur
vis ac ratio
(quod antea conjectura invaluerat
in Tubo Vorricelliano eledate