# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0196 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0196?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3 # Folio 100v, page id 00068532:0196 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 99r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=196 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000196.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 125 lines, status machine # Lines: 125 recognised, mean confidence 0.95 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. 2 et Restant ex Effectibus fugae vacui ascriptis initio enumeratis suspensio aquae in vase unius tantum aperturae, difficultas in embolo, ex tubo ab opposito la latere clauso, extrahendo, aut in folle clauso diducendo; ac denique an liquoris per antliam elevatio. Haec omnia ego assero quemadmo- dum Laminarum Tabularum politarum cohaerentium, Siphonisque aequicruri phaenomenon a sola aeris pressione non pendere, non magis quam a Fuga vacui veteribus decantata, sed veram horum omnium effe- ctuum rationem esse Repugnantiam naturae contra difformitatem, qua scilicet ferre non potest ut in loco aliquo plus sit materiae subtilioris crassioris quam in caeteris circumjacentibus. Quod a circulatione Aetheris Universali t coriri, et hinc Gravitatis Elateri causas et omnem omnino conatum at aequilibrium pendere, in Hypothesi a me aliquando publicata satis opinor clare ostensum est. Ubi ostend illud quoque annotantus est, quicquid denique Ae Gravitate aut Elaterio aeris dicamus aut experiamur, necessario euudum esse ad causam altiorem ipsius Gravitatis Elateriique, in univetsum, Gravitati Aeris soli ex iis cujus ea quam in aere sentimus non nisi consequentia est Ex his igitur phaenomenis latereve ascribuntur, solum Experimentu Torricellianum e integre deberi puto: et praeterea aliud sed quod ei hactenus aereae sibi relictae, versus fundum; aerem enim illic positum a massa superincumbente com primi; a se ipso autem proprio Elaterio di– latariis necesse est. Unde patet quo sensu aer primum frigidum appellari possit. Patet quantum meminerim ascriplum non est, Frgus omne er et recte frugus ub aere esse, scilicet à sole igneve à calore rarefieri desiit. Cum enim aer calore arf corporibus stro circumjacens calore rarefi, etiam aerem corporum sangoin eorm suaisve per infinitas bullas inclusum, dicatare sese ubi Elaterio proprio ubi se dilatare, ubi ab aere circumjacente quippe a calore dicatato, comprimi blandus aut dolor intolerabilis. Ut enim vesica in Vacuo Magdeburgico medioeri ac Recipientis evacuationetendi inflatur, at nimia rumpi potest ita nimia rarefactio aeris circumjacentis, dat nostro nimiam se tendendi Nec puto Contra ubi cessat calor aerem dilatans naq pressus est quemadmodum denti in angiportibus sunt frigidibs; et aqua in recessib angustis, simibusque exiguis minus agitata et aer ipse frigidior in recessibus um- niquicruri, ajo de er caeteris idem esse sudicandum, aeris com psiconem conferre multum, seu quod attinet suspensionem liquoris aut alterius corporis gravis (ut emboli exacte intrantis, in vase clauso nius tantum aperturae suspensionem hanc certum est itidem in Vacuo Magdeburgicoevenire, quando scilicet liquor est ab aere pur– gatus; Imo amplius accidit ut ab Hugenio primum observatum est observavit et Boylius idem evenie Mercurio ab aere purgato in Tubo Torricelliano seu Baroscopio ut plane non descenderit, etsi in 75 pollicum altitudine experimentum sit captum, cum alioque ex 27 t30 ed pollicum altitudines ti datur Ratio diversitatis intertaerer purga tum et non purgatum facilis captu est. Liquor enim aerem quem continet gravitate sua exprimit, magdeburgico, ex mullas ad et locum quem descensu Comprimuntur, nam revera nihil pene nisiinclusus corporibus aer comprimitur; constat enim aquam ipsam et adhuc magis terram nullius pene rarefact compressionis s munus angustiis non esse causam olam Ac primum corporum ipsorum aer evocatur, etiamsi ipse non rereffiatâ circum jacecite rarefacu Hinc in nobis caloris sensi in aliis corporibus maturatio tamen ipse sese putredo, aliique effectus. Ut enim aer in vesica flaccida in Vacuo Magdeburgico dilatatur, u ita necesse est desiit Hinc apertura porororum, et ssanguinis ebullitio, et spirituum evocatio et sensus caloris ac demu caustra perrumpendi libertatem, unde dolor. sint contactu frigida, quia aerem in agi liberm retquos Quod attinet vero effectus soli aeris pressioni scilicet frigyris sensum. Fale scilicet aeris ubi refrigerationem ubi Fateor Petitum clarissimum Petitum nuper docuisse aer ipse proprio totius massae pondere comprimitur in statum priorem, unde sequitur: calorem esse natu hinc aer corpori corpora quoque et iiclutus gu etiam cur corpora omnia ang pressa angustorumque pororum in aere ordinario, et ex milla Recipiente Experi mentu nisi quatenus ipsis in est aer Unde tentari vellem, an et a quatenus aqua aere purgata geletur, quod discere poterimus suo relicturus est implegits et si in statu naturali ad implendum non sufficit, dilatat eum ac rarefa– cit, prorsus ut funtu ponde appensom dedua ut adeo hic demuu locum habeat prodam francisci eihi quancul simice Et quiae aer tendi seu dilatari potest, hinc bulla etiam exigua Tubum implere potest unde Liquori destensus permittitur in inesini fipis ten pore qquam i Reypeate Magulu leo exhasto tigrandi aecq n i Ergo in nobis quoque ausque corporibus nihil aliud a trigore quam aer inclusus, imprimetur. Ex his colligs Calorem esse naturalem singulio aeris partibus sibi relictis, Frigus vero esse naturale massae nisi per vim per difformitatem turbata, brosis communiter volgo sed non recte ascriptos, qui scilicet post remetas praeter tractatos jam duos Laminarum cohaesionem, et siphonam grav