# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0198
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0198?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 101v, page id 00068532:0198
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 102r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=198
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000198.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
# Lines: 66 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

At si liquor aere purgatus est, nihil est quod locum descensi
liquoris in tubo relinquendum implere possit, supposito
quod liquor ipse nihil aliud Elasticum nobis compertum
contineat, nisi id scilicet  aut ex corpore ipsius liquoris
maxima vi eliciatur, aut ex a aut externo per ejus
poros intret. Sed cn Ergo si majore vi opus sit ad
interni
talis corporis expressionem aut externi comminationem
in partes tam subtiles quae penetrationi sufficiant;
quam est liquoris gravi ultra altitudinem ordinariam
27 pollicum in tubo comprehensi ravita (qui enim
pon
externi
infra illam altitudinem est aeris aequipondio o
aere destruitur, praeterquam in Recipiente exhausto)
necesse est liquorem suspensum manere. Ratio difficultatis
est, quia corpus ejusmodi subtile inad locum implendum
in satis magna quantitate cogi non potest, quin
alia corpora quibus exprimitur tantundem comprimantur;
at huic compressioni aet insuetae, aeteris circulatio unf universalis
omnia contrnue ad uniformitatem solicitans, resistit.
Etsi haec resistentia possit superari. Quoniam vero
maximis Tubis opus esset, ut proprio liquoris pondere
liquor avellatur; poterit compendium satum sumtuum
s
trediique fori ad postremum altitudinis guadum inveniendum hoc ex perimento
opro
si liquori lembolus exacte adaptatus tubo; longitudinis
pro pondere liquoris ac tubi longitudine pondus embolo
appensum, aut si i magnum nimis esse deberet, vis
Mechanica uut cochlea adhibeatur. Ita enim facile
supputari potest quanta altitudine Tubi opus futurum
fuisset ad divulsionem procurandam.
Hactenus dicta sufficiunt ad rationes eorum omnium
facile reddendas, quae novissime ab Illustri Hugenio
detecta sunt; alia postea experimenta afferemus
quibus res videtur indubitabilis reddi posse quo
Hypotheseos nostrae veritatem prorsus convincent.
Dur en Experim. 1. eo in proximo diario memorato
liquor in Recipiente manserit suspensus dictum est.
pun
aere
Nec major difficultas in Experimento 2. Nam liquor
descenderae conatur nisu propria gravitatis. Haec in
funodo seu prope orificium tubi major, ergo et major
en
purgati
ibi pressio Ergo et maxima aeris post pressionem quan-
tamcunque residui ad locum in summo implendum
expressio. cum vero bullae alris nimis, exiguae per
aquae ora ab aquo crassitie retineantur necesse
est eas colligi in unam majorem, ad ut ascendere
possint, confluereque in eam canalibus insensibilibus seu
rimis in aqua dactis. Bulla semel nata, aqua
levior, satisque virtum ad perrumpendum nacta
ascendet retiquumque aerem in itinere colliget
ac proinde continue augebitur. Ubi vero sissura
sibi aperta parte sui ad summum usque seu supra
liquorem Cnicuerit, liquor descendet, gravitateue
sua bullam ita distendet, ut spatio toti implendo
sufficiat. Tubi vero concussionem ad primam
bullae generationem multis modis conferre posse
manifestum est, facere enim potest, ut partes aeris
+pondere liquoris
avussione facta
Experiment. 4