# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0202
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0202?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 103v, page id 00068532:0202
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 104r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
# Lines: 59 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

poterit praeter Experimentum 4. 8. etiam sic con-
vinci Tribus AAbesto in Ad apertilis prominensque
extra vas D. in aerem liberum. sitit item parse Tubi
A+E. et pars BE conjunctae Epistomio, quod claudi
ac proinde communicatio aperiri potest His positis
Mercure delapso exAE in vas subjectum C.
 claudatur e ipso Epistomium, ita communicatio
inter AE et BE interrumpetur. Fieri non difficili
artificio potest, ut ipse Mercurius labendo Epistomium
daudat. Vas D. enim aperiri non debet. Clauso
cipistomio aperiatur manu apertura AA extra
vas d. prominens, et Embolo cavo immisso foramen
in fundo habente Sumatur Embolus Tubi ab altero
latere aperti forma, ita tamen ut fundus clausus sit exigno
foramine aperibili claudibilique perforatue pertusus.
Hoc foramine aperto emboloque in AAE. intruso aer
per foramen G. exibit in embolum, claudatur
foramen G. embolusque per vim extrahatur, et
statim vas apertura AA. denuo claudatur
quo facto aperatur iterum Epistomium E. patet
AE. esse omni aere quantum per artem possibile.
est vacuum. si ergo sustentatio fuimculus Mercurium
in BE. sustinet, cum nunc labi necesse est, quia  vero non labetur sed sissensus manebis
iste funiculus aere expulso non potest non esse
evanuisse. Facilius experimentum hoc erit ad
demfortius ostendendum, quodi demonstrationis vim
habebit ad controversiam de funiculo penitus dirimendam
vase
Esto insD. vas aliud 1. clausum nisi
quod cum per canalem IH cum tubo AE. communicat
Mercurio AE. delapso aer ex vase I. se partietur
in vas I, et cnalem Tubum AE. Ergo Tbu aer Tubi
ilatat
AE. minus quam ante erit vaus) et tanto minus propior
peno ordinario, quanto majus est vas
Tubus
I. et si loco vasis 1. caralis exiret extra
Exp. (2. A
vas d. in liberum aerem, quo nullum vas capacius
canalis, in effectu AE. locus AE haberi
poterit pro pleno, nulla ergo in  eo aeris tensio,
Ergo si ab s a fuinculo materae in AE
tensae pendet Mercurii Sustentatio, necesse est
Mercurium delabi sustentaculo scilicet cessante.
At suspensus manebit. Tensio Aer ergo dibatatione
delapsu Mercurii ex AEa dilatatur a se ipso,
non vi Mercurio habentes  adhibita, ac
proinde Funiculus est nullus.
Sandus au pressionem Compressionem autem
aeris in  vase D. oriri a pondare Mercu
Sed miretur aliquis, altituanem cur altitudo
Tubi nihil ad rem pertineat; nam test nam
cum Melcurius ex Tubo AB. labatur ex in Vas.
D. Quanto altior est lapsus ex Tubo, tanto magis
comprimitur aer in D. ac proinde deberet, magis
si Tubus est altior, deberet Mercurius altius suspendi. Sed
Experim. f. 10.
+aeris
Experim. 11