# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0208
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0208?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 106v, page id 00068532:0208
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 105r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
# Lines: 112 recognised, mean confidence 0.93
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

sphaerae potius quam cylinder. Unde illa
a amplissima in suumno spatia multarum
initationum Capacia sunt, quibus nihilam
t aeris nostri status, attamen cylindri
ondus Mercuriiqus in Torricelliam
e
aut parum
aerei hydr
Tuboposit ssis a altitudo plurimum immutetur
Odenti seu aeris motus magni,
aeque gravitatem specificam, ac individuatem
mutant Nam cum ventus aerem loco incum-
bentem fert, minor est grevitas Cylindri; sed 
ideo quoque minor est aeris densitas cum
enim minus prematur aperit expanditus sese
quantum potest, ac proinde fit rarior ergo et
speciei levioris. Hinc apparet omnem unita–
tionem in cylindio, seu gravitate individuali,
conferre quonad dervari quoque in varitatis
densitatiue differentias seu diffeentiam gravi–
tatem in dividualem: non contra: ac proinde
quicquid individualis habet utile, id in specifica
sargius nesse. Sed et dicci
Sedet discrimen aliquod observandum
est. nimirum variatio in cycindio parum
seitiri pot efficit ad specificio variationem
nisi fiat in loco nobis vicino. Pone enim
summum Afmosphaerae motibus quibusdam
dugiet agitati atnum vaporibus onerari
sane plus ad nos haec oneratio, quam allevatio
quadam
 non individualem: Calorem autem onfrigus
specisam
Sed it disquisitionem stam sone difficiem
finiam, ponamus B arometrum Torriolli
a magis esse relinquamus in medio
utra gravitas spllifica an indiondualis na–
joris sit ad mostrum instrumenti imopsi placet
individuali, ac proinde Barometro communi
palnam concedamus: attamen non 
menlidenda nobis, ut totiur tut ipost
in posterum certius de tota restatuere possimus
quid prohibet etiam de altera institui
observationes, ucum enim diversae sunt
causae utriusque diversa utrria mensurandi
conclusoresque difffientes expectare, plurimum
ex collatione nutua lucis allaturas
Quod si mitnel poset aphpreret
ihl fferie Gravitaum pepficam
illa individuasi perpetuo a
nihil ad pluviam venlosus, et caeteras tempor
mutationes similes pertinere. Hic respondendum
ajunt, fogor frigus in densitate, calorem
in raritate aeris consistere; futeor: expanditur
calore se nam calor firguus etiam vitra
penetrant, etiam in loco aere evacuata exr
cent effraciam exercent: deinde fateor calore
expandi aerem, at frigore aerem deusari non dum
certum est, nam e aquam non minus frigore
um calore ebullire experientias habemus
dende Etsi rerari non possit aerem reddi per
calore lentorem specifice leviorem sed
non est cur huc confugiamus nam illud potius
verisimile est ad aeris judicia plurimum etiam
Caloris frigousque rationes pertinere: quare
gravitas sppeifica ad habet in se una colletas
habet differentias caeteriis pene ompes, Thermo-
mehri Hygrometri et Barometri commanis, quatenu
maxime vim habenta ad aeres mutationes;
Et vero observandum est an non aliquid a caloris
excessu et Barometta communia sentiant
3
conspirare; jam concludendum erit fortasse
ipsum Mercuurum etiam im Tubo soinicelliams
non tam a pondere totius cytindri aerei
quam a gensitate seu madum
Elaterii e compressioni ulteriori
renitentis pendene
Denique illud saltem manifestum
et, a pondus cglindri minui posse
alla pertinebit: at motus massae nobis vicinae, seu venti
sine gubit non pondius tantum, sed et densitatem
mutant.
loree
est, primum non adeo esse exploratum, quod
inslitatum, moman
raiores, quid pishbet effectus quaque diversos,
At hoc loco removenda est difficultas
densita quoque et frigore variari,
s
minus esse posse in loco scilicet
altiore, eodem licet aeris in eo
loco densitate existente, ut
tempus sit pluotosum, quae
alibi in loco depressione, ubu
major scilicet cylindri pondus, et
Mercum altitudo: it gravitatem
aeris specificam in diversae altitudinis
locis eodem tempestatis statu eamen
quare
in tali casu prus gravitati specifice
quodsi alii sunt casus
hoc saltem ad
summum cutriusque collatione
ad perfciendam heleorologicas pue
dictiones esseopus estae
oe in summa fore.
idendum
conendeu
abis plus fidendam eriu
quod certis experimentis phastat.
inde coligetur