# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0215
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0215?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 110r, page id 00068532:0215
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 109v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=215
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000215.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
# Lines: 65 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

quis
omnes anguli incluiationis observentur, et quaec
in quoque Mercurii sit ascensus notetur Hoc
facto quoties instrumentum tecum habebis aspecta
statim sine et indagare placet situm corporis alicuius
inclinationem Locetur Instrumentum in situ ei parallelo
quod dioptris adhibitis facile fiet si res est remotae, et
simplici applicatione si propinqua: hstatim tibi
anguulum Mercurius dabit. Hac arte  horizontem loci
et perpendicntum et elevationem stellae cujusdam alteriq ve
corporis altitudinem, quoties cunque summa altitud exactitudine
opus non est. facile suem habebimus. Quanquam si in
d trina
+
minuta usque dividatur, ad rem nanticam et Geometriam
practicam sufficiat. rectius pro Ita in uno instrumento
habebimus compendium Multorum. poterit Tubis applicari
et Dioptris, et Mensulis Geometricio. Perpendiculum vibrationibus
suis continuis valde impetit, quominus linea perpeniicularis
exacte sumatur. H Linea Horifontalis sumenda est
a
aut sumta jam perpendiculari alia ad angulos ad eam
rectos ducta, aut sine perpendiculari, ope liquoris cujus
superficies se est horizontalis. Sed cum ipsa liquorum
superficies non sit perfecte aequalis, s et modo in medio
modo in extrevio altior, hinc nova erroris occasio, cui
Instrumento isto infallibiliter occurretur. Et huc est potissimum
Usu Instrumenti ad Hactenus lsus instrumenti ad invenieendas
Iuclinationes, id lineas Horizontalem perpendicularem
aut pntosta
Nautica Architectura civili militarique Axdosaticaq
maximu. Restant alii duo; primum Mechanicus
denide me quod mireris, Geometricus. Mechanicus
est data inclinatione invenire pondus vim ponderis in
plano inclinato. Ea erit in ea ratione in qu est ad vim ponderis perpendicularis
le
deress altitdo descensus hori in qua sunt est altitudo inclinationis datae
descensus angcili dati, ad altitudinem descensus perpendicularis. Eodem modo et ictus obliqui mensurabuntur
Jesue Geomehicus est, habere instrumentum cujus
ope da inveniatur Angulo dato, ratio secantis
ad radium, seu duorum secantium interse, sunt enim
secantes seu radius et secans, ut (radius enim potest 
dici secantium primussuminimus) ut altitodines
Ecce instrumentum
cum comiflimitur,)
descensus in instrumento retiproce.
simplicissimum maximi usus
Experim. VIII. Sumatur Venio ad Experimentum
quod ego ad usum Aphilo in toto hoc argumenti
maximi momenti esse judico ad detegendas intimas
rerum rationes, etsi sit simplicissimum. Nullo
hactenus Experimento dijudicari potuit, an aer resistat
tantum compressioni, anpotesistat tantum tensioni seu dilatatione
compressioni vero, non nisi quatenus alibi tantundem
tenditur. An vero resistat neque compressioni,
neque densioni, sed generaliter difformitati it ut
scilicet amet omnia esse aeque tensa, aut
omnia esse aeque compressa. Haec quaestio inter
primarias habenda est non hujus argumenti tantum
sed et totius philosophiae; cum potissimiis naturae phaenomenis
arus cmpressit forse in tesinemseatu
600
16000
quod non difficile non e
tensioni non nisi quaterus alibi tantun