# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0230
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0230?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 117v, page id 00068532:0230
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=230
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000230.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
# Lines: 58 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Addatur Epistola quam ad Jesuitam Mathematicum
enabiugensem e de hoc argumento scripsi anno 1681.
padebornensem.
interea ut dicam quod res est, non puto in aere proprie
 non videtur aer perse ac sua natura esse Elasticus
nec nec magis dicendum est aerem habere per se vim seje
dilatandi, quam contrahendi. Licet enim fingamus aerem
i esse instar lanae, constareque ex partibus ramosis rigidis, ac
si premantur se restituentibus nova quaestio erit, undenam
hae partes suum habeant Elastrum. Dicendum est ergo quod
alibi fusius explicui, fluidum aetherium cuncta pervadens
sit
celerrimo suo motu partes aeris dispergere et dissipare conar
prorsus ut aqua calore ebullit, et  pulois aut plumae
vento perstante disgregantur. Sed cum, idem motus corpora
colligat
quae dispergere non potest ita componat, ut quam minimum
ab illis turbetur, et ita versus centrum globi nostri detrudat.
luctantur inter se conatus gravitat et Elastrum, et quoad
licet servatur uniformitas elastrum unins partis cum
elassio alterius partis, unde partes aeris ad eundem tensionis
sive eta consistentiae gradum sese qua possunt componunt
nisi quod ob gravitatem magis pressae sunt inferiores quam
Caeterum adjicere hic placet responsionem ad
lobjectionem er elegantem ipsius Magnae Britanniae Regis pro
superiores inire
a samuele Morelando relatam. Nempe
tubus CAB cujus pars superior AC vacua communi aere, pars autem
funiculo factam
clausus sin C apertus in B
AB plena ests Mercuriusrciterpensili; totas
ipoersus
autem tubus suspendatur ex librae DEF brachio ED in D, et ab altero
bruchio EF in F suspendatur pondus G. reperietur i
non haberi aequilibrium, nisi pondus ae quivaleat non tantum tubo
vitreo, sed et Mere Hydrarggro incluso. Unde colligi videtur, Mercuri
non sustineri ere ab aere ambiente alioqui cum tubo non ponderaret
sed potius Mercurium ope funiculi x aerei ex tubo pendere
Respondeni potest, primum per instantiam, ubi negari non potest Mercurium
ab ae ambiente liquido sustentari, nempe si experimentum fiat
lonicellianum in fundo maris, ubi longe altius extabit Mercurius ad et 50 et amplius
fiat
pollices, pro maris profunditate, et nihilo minus pondus non Tubitan
tum sed et totius Mercurii, etiam quem aquae cylinder sustinet
librante in fundo maris certissime sentietur
nec dubitem pignore hac de re certate. Deinde ad argumentum
libr, nematis fuendo a
aere fluidum ambiens sustinere pondus Mer
curii non omnino neque enim impedit, quin una cum tubu descendat
ipsum respondendium est
hactenus tantum, ut ne sine tubo descendat, seu a tubo separetur
idem que ad duo Marmora sibi adhapolita sibi adhaecentia, aliosque casus
applicari potest
+27 circiter
pollicum
tubus
euditur
cumlibrae it fit intiora, se