# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0231
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0231?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3
# Folio 118r, page id 00068532:0231
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=231
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000231.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
# Lines: 48 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

De duabus tabulis planis in loco clauso aqua pleno divellendis
Experientia notum est duas Tabulas planas firmas ac
bene politas, politisque superficiebus sibi applicatas difficulter a
se invicem avelli, quanquam manente earum applicatione facile
una super alia incedere possit. Causa esse potest non tantum
a pondere aut elastro aeris alteriusve corporis liquidi aut solidi
in eas tabulas intentis, sed etiam aliquando a sola plenitudine
loci ambientis probe clausi. Ut si in f vase firmissimo perfecte
obturato, et aqua ita pleno, ut nec unica ejus gutta amplius
immitti possit, hae duae tabulae sibi applicatae sint, tunc posito
nihil nisi aquam intus esse, et aquam esse compressionis incapa
cem, et tabularum planitiem esse exactum firmitatemque insu–
perabilem tabularum pariter et vasis in superabilem nulla
vi tabulae poterunt divelli, interstitium enim uno momento
a fluido inte irruente impleri, impossibile est. Nunc
autem cum omnia sane nonnihil cedant poterunt divelli aliqua
sane vi, sed necessario longe majore quam in aere libero. Cujus
experimentum capi operae pretium erit, idque fieri poterit
tinner
hoc modo: sit campana ABC, in qua suspensa Tabula D
et huic applicata inferius Tabula E
ex qua saspensum pondus F, maximum
quod tamen sustincatur initio ne
agere possit. sit vas aqua plenum
GH in epucollocatur fundo.
collocetur campana seu
haemisphaerium ABC, sic ut
fando exacte respondeat, fund
GGH quod habeat duplicem
fundum, unum HKL
alterum M. et in
superiore sit foramen K
in fundo superiore collocetur campana, ita ut extremus
ejus murgo exacte fundo respondeat, ier autem campanae
exibit per foramen B, apertum, quod aere expulso exacte claudatur
pondus F a fundo H sustineatur, he libere pendeat; promoveatur
sed mox promoveatur campana, donec pondus super fundo HL,
donec pondus F perveniens ad foramen K per ipsum decidens libere
agere incipiat semmus tabulam E trahens a superiori adelb. eam
avellere conetur. ita vis recessaria explorari poterit. Debetsi et
separatio LH esse exacta, ne ulla sit communicatio nisi sausrg
por foramen K, sufficeret et tubus N. foramini
dubo
et 1
a
e i fnea ea
respondens, ita tota cntignatione inferiori non esset opus.
10