# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0235 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068532:0235?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3 # Folio 120r, page id 00068532:0235 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068532&page=235 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068532/jpgs/default/00000235.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine # Lines: 104 recognised, mean confidence 0.86 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. us De Elevatione vaporum, et de magnitudine atque crassitie bullarum vel sphaerarum aere rai factum meudntium, quae in aepe natare possent paprens quau varnum aut biratminelas ravesactum quod inblasum quae obcavitatem in nera inclusamin aiere nutare possunt ur vapores calore eleventur non nenda quistio est, atque iuter alia non mali idemus in liquoribus pumesceribus us lt nonlne trontum ut termentatione sed etiam ab extractione aeris ex recipirure, cui tales quod illis sontias sa q detiam ab a remotion aeris prementis cireat ad mula explicanda si liquares Et. usi que vacus R cipiente sit Gerisiano in ent. lalitis bullis hujus mode glm in Hypothesi physica jab Duoo Data igitur tali bulla quae aerem concineat sed quae aerem contineat. abiente rariorem fieri potest ut plus valeat raritis aeris incusi quam condus pelliculae aquea includentis, sitque adeo bulla tota minus gravis quam aer ambiens paris spatii, quo facto ex legibus Hydro- staticis bulia ascendet, quemadmodum vas ferreum clausum aquae aere penum in aqua ascendere debet, si satis pro n ponderis ratione habeat cap satis habeat capacitatis Sid duo explicanda sunt unum quamdo fiat ut aer intra bullam sit ambiente rarior, alterum nafcantar tates bulla, alterum quomodo tonserventur sed magna hic se objicit difficultas, quod aer ambiens minus rarus incluso, vi sua elastica bullam inclusum compressurus videatur. ita vel dirumpetur vulla, vel aer inclusus ad consistentiam redibit consistentiae ambientis parem. d sciendum est duplicem in aere vim esse se dilatandi: unam insitam, quam Elastam appellamus, qua sese exerit alteram supervenientem. Insitam Elastica est quam Elasticam vocamus, quae sese exerit, non tantum ubi intra angustias magis solito comprimitur t in ventaneis seup sclopetis, sed etiam in dere nostro ordinarios quem ab bi incumbente pressum sublata ejus pressione, se dilatare (si non alius aeque pressus obstet aut aliud impedimentum olstat) didicimus maxime exhausti pet. virum de pbatet vacm artificio per Torricellium iavento ex art sipio recipients Hacui Ottonem Gerikium invento. Itque tamc ves cae flaccidae se sponte inflant de recipiente exhausto; ut imo etiam in acrelibero legtata intals aruum transferantur superveniens aeri vis dilatatux, Elasticae vinem supplens, est Calor aut aliquid analoqum calori in termentatione H Utriusque ope cieri potest ncusus ut aer inclusus ran bullae crarior ambiente sustincat se tamen nec ab arbiente comprimi patiatur, quod Thermometrorum experimento ad oculum constat Et licet videatur cator non minon plerumque calo se in ambiente quam incluso, fieri potest tamen ballae ut aer inclusus in magis incllescat, tum quia ab insita quadam orporibus effervescenti augis expositus est, minusque cedere potes. h at taceam praeterea potest conceptum calorem conservare dintras duem mobions et cubrum cum etiam ambiens facite perquntur succodente frigidiore. itaque eri potest et ac iquae vel alteri siquom iaclosas vel at alteri qrinclusus vi radiorum splanium majorem aut aerisambi adem ealorem reci concipiat aeris ambientis caiorem eaorem concipiat quam piu habent particulae quam ipse ambiens aem quoniam flumen aerii exteab quaniam novae semper particula ato dur scumper partieulat, aeris ambientis lstar venti calidi nerum semper calorisu idum praeercuntes novo contactu novum caloree gradum imprimunt;uti vides anum sentimus manum lgis incalescere si in aqua calida moveatur aut tugida moveatur, quam si in ea quiescat ul fugescere Gudv. Dutent I srmaescentibus =aut dilatatianem suam tuendo conservand = aut simili naturae erationo a uaeris 1 s agreptint dilatans, e tenpet do or bientu, Responen non minsm faturum esse ut cierincla A et magis pe videntur per se easi bgo ore m in mo buus a. undi et 0 continum afflirunt e gase flum dent ea us